<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>D 26 (D 29 copia)</title>
        <author>Pasquale II papa</author>
        <respStmt>
          <name>Barbara Visentin</name>
          <resp>mark-up by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>transcription by</resp>
          <name>Barbara Visentin</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2026</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <notesStmt>
        <note>L'integrazione del nome del papa Pasquale II all'inizio dell'Escatocollo non è visibile nella pergamena originale restaurata!</note>
      </notesStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition" />
          <bibl type="source-register">Archivio Cavense</bibl>
          <bibl type="primary-source">D 26 (D 29 copia)</bibl>
          <bibl type="tradition" />
          <bibl type="bibliography" />
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>Archivio Cavense</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>
                Diploma
                <persName key="Papa Pasquale II" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q227967">Pascalis II</persName>
                de confirmatione libertatis monasterii
                <placeName key="Cava, Abbazia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q128377">Cavensis</placeName>
                ac confirmatione omnium ecclesiarum et bonorum eius.
              </p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="original">
              <p>Lorem ipsum dolor sit amet</p>
            </objectDesc>
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1100-08</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          (
          <persName key="Papa Pasquale II" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q227967">Paschalis</persName>
          episcopus servus servorum Dei carissimo ac reverendissimo) fratri
          <persName key="Pietro Pappacarbone" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2628665">Petro</persName>
          abbati
          <placeName key="Cava, Abbazia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q128377">Cavensis moansterii</placeName>
          , qui secus
          <placeName key="Salerno" ref="https://it.wikipedia.org/Q1083">Salernum</placeName>
          in honorem Sancte Trinitatis consecratum est eiusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          (Cum universis Sanctae ecclesiae filiis pro sedis apostolicae auctoritate) et benevolentia debitores existamus, venerabilibus tamen locis atque personis, maxime quae apostolicae sedis semper specialius ac devotius adheserunt, quaeque ampliori religionis gratia eminent, propensiori nos convenit charitatis studio imminere. Quapropter praedecessorum nostrorum apostolicae memoriae
          <persName key="Papa Gregorio VII" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q133063">Gregorii VII</persName>
          et
          <persName key="Papa Urbano II" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q30578">Urbani II</persName>
          vestigiis insistentes,
          <placeName key="Cava, Abbazia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q128377">Cavense cenobium</placeName>
          , cui disponente domino praesides, iuxta petitionem tuam nos quoque praesentis privilegii pagina communimus, et ab omni tam saecularis tam ecclesiasticae personae iugo ita omnino liberum manere decernimus ut soli sanctae et apostolicae romanae ecclesiae videatur esse subiectum. Cui nimirum monasterio et Sanctae Trinitatis nomine et religionis praerogativa venerabili omnia illa monasteria et bona iure perpetuo possidenda firmamus quae supradictus praedecessor noster
          <persName key="Papa Gregorio VII" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q133063">Gregorius VII</persName>
          in
          <placeName key="Monte Stella (Cilento)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1945938">Celento monte</placeName>
          ,
          <persName key="Gisulfo II di Salerno" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q557101">Gisulfo</persName>
          bone memorie salernitano principe concedente, donavit et sui ipse decreti corroboratione confirmavit, videlicet monasterium
          <placeName key="Sanctus Angelus">Sancti Angeli</placeName>
          de
          <placeName key="Montecorice" ref="https://it.wikipedia.org/Q81062">Montecorace</placeName>
          , monasterium
          <placeName key="Basilica pontificia di Santa Maria de Gulia" ref="https://it.wikipedia.org/Q3635636">Sanctae Mariae de Gulia</placeName>
          , monasterium
          <placeName key="Sanctus Archangelus">Sancti Archangeli</placeName>
          ,
          <placeName key="Sanctus Nicholaus">Sancti Nicholai</placeName>
          ,
          <placeName key="San Mango Cilento" ref="https://it.wikipedia.org/Q3947576">Sancti Magni</placeName>
          ,
          <placeName key="Sanctus Fabianus">Sancti Fabbiani</placeName>
          ,
          <placeName key="Sanctus Georgius">Sancti Georgii</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sancta Lucia">Sanctae Luciae</placeName>
          cum cellis eorum. Nec minus etiam tibi tuisque successoribus confirmamus ecclesias quae circa (ipsum monasterium
          <placeName key="Cava, Abbazia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q128377">Sanctae Trinitatis</placeName>
          sunt, videlicet ecclesiam
          <placeName key="Corpo di Cava-Chiesa di Santa Maria della Terra" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q18437356">Sanctae Ma)riae</placeName>
          cum casali suo, quod a te edificatum est, ecclesia
          <placeName key="Sanctus Elia">Sancti Eliae</placeName>
          ,
          <placeName key="Sanctus Andrea">Sancti Andree</placeName>
          de
          <placeName key="Albori (Vietri sul Mare)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3608881">Albolae</placeName>
          ,
          <placeName key="Sancta Maria">Sanctae Mariae</placeName>
          de
          <placeName key="Dragonea" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2792537">Draconeia</placeName>
          ,
          <placeName key="Sanctus Leo">Sancti Leonis</placeName>
          supra fluvium
          <placeName key="Vetus">Veterem</placeName>
          ,
          <placeName key="Sancta Maria">Sanctae Mariae</placeName>
          de
          <placeName key="Vetrantus">Betrantu</placeName>
          ,
          <placeName key="Sanctus Martinus">Sancti Martini</placeName>
          ad
          <placeName key="Forma">Formam</placeName>
          ,
          <placeName key="Chiesa di Sant'Angelo in Grotta" ref="https://it.wikipedia.org/Q3672518">Sancti Angeli</placeName>
          secus
          <placeName key="Nocera Inferiore" ref="https://it.wikipedia.org/Q81138">Nu(ceriam</placeName>
          ; apud
          <placeName key="Roccapiemonte" ref="https://it.wikipedia.org/Q81450">Roccampimontis</placeName>
          ecclesiam
          <placeName key="Sancti Matthaeus et Iohannes">Sancti) Matthaei et Sancti Iohannis</placeName>
          ; item ecclesiam
          <placeName key="Chiesa di San Giovanni Battista (Vietri sul Mare)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q65130439">Sancti Iohannis</placeName>
          quae dicitur de
          <placeName key="Vietri sul Mare" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q81814">Vetere</placeName>
          ,
          <placeName key="Convento di San Nicola della Palma" ref="https://it.wikipedia.org/Q16543991">Sancti Nicholai</placeName>
          infra
          <placeName key="Salerno" ref="https://it.wikipedia.org/Q1083">civitatem Salernitanam</placeName>
          ,
          <placeName key="Palazzo San Massimo" ref="https://it.wikipedia.org/Q3890823">Sancti Maximi</placeName>
          ,
          <placeName key="Complesso monumentale di Santa Sofia (Salerno)" ref="https://it.wikipedia.org/Q3685238">Sanctae Sophiae</placeName>
          ; item in
          <placeName key="Cilento" ref="https://it.wikipedia.org/Q842184">Celento</placeName>
          ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Iohannes">Sancti Iohannis</placeName>
          de
          <placeName key="Tresino" ref="https://it.wikipedia.org/Q16617652">Terrisino</placeName>
          quam ipse fundasti,
          <placeName key="Sanctus Blasius">Sancti (Blasii</placeName>
          de
          <placeName key="Butranus">Butrano</placeName>
          ,
          <placeName key="Sanctus Salvator">Sancti Salvatoris</placeName>
          de nuce;
          <placeName key="Sanctus Matthaeus">Sancti Matthaei)</placeName>
          ad duo flumina,
          <placeName key="Sancta Marina">Sanctae Marinae</placeName>
          de
          <placeName key="Novi Velia" ref="https://it.wikipedia.org/Q81146">Nove</placeName>
          ; apud
          <placeName key="Olevano sul Tusciano" ref="https://it.wikipedia.org/Q81155">Tuscianum</placeName>
          ecclesiam
          <placeName key="Grotta di San Michele Arcangelo (Olevano sul Tusciano)" ref="https://it.wikipedia.org/Q3777093">Sancti Archangeli</placeName>
          ,
          <placeName key="Complesso monastico di San Mattia" ref="https://it.wikipedia.org/Q30890989">Sancti Mathie</placeName>
          ;
          <placeName key="Sanctus Nicholaus">Sancti Nicholai</placeName>
          de
          <placeName key="Laneus">Laniu</placeName>
          ; apud oppidum
          <placeName key="Cicala">Cicale</placeName>
          ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Georgius">Sancti Georgii</placeName>
          ; apud oppidum
          <placeName key="Giffoni Valle Piana" ref="https://it.wikipedia.org/Q80961">Geffuni</placeName>
          ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Michael Archangelus">Sancti Mi(chaelis Archangeli</placeName>
          , in
          <placeName key="Lucera" ref="https://it.wikipedia.org/Q51933">Luceria</placeName>
          monasterium
          <placeName key="Sanctus Iacobus">Sancti) Iacobi</placeName>
          ; in
          <placeName key="Pratogarganus">Pratogragano</placeName>
          ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Egidius">Sancti Egidii</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sancti Maria et Stephanus">Sancte Mariae et Sancti Stephani</placeName>
          de
          <placeName key="Iuncaricus">Iuncarico</placeName>
          prope castrum
          <placeName key="Sanctus Antimus">Sancti Antimi</placeName>
          ;
          <placeName key="Sanctus Petrus">Sancti Petri</placeName>
          de
          <placeName key="Sant'Agata di Puglia" ref="https://it.wikipedia.org/Q51958">Oligula</placeName>
          in territorio castri
          <placeName key="Sant'Agata di Puglia" ref="https://it.wikipedia.org/Q51958">Sanctae Agathes</placeName>
          ,
          <placeName key="Sanctus Blasius">Sancti Blasii</placeName>
          apud
          <placeName key="Satriano di Lucania" ref="https://it.wikipedia.org/Q52673">Satria(num</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sancta Maria">Sanctae Mariae</placeName>
          apud
          <placeName key="Pertosa" ref="https://it.wikipedia.org/Q81296">Pertusiam</placeName>
          , monasterium
          <placeName key="Sanctus Petrus">Sancti) Petri</placeName>
          apud
          <placeName key="Scalea" ref="https://it.wikipedia.org/Q54000">Didascaleam</placeName>
          ,
          <placeName key="Sanctus Nicholaus">Sancti Nicholai</placeName>
          apud oppidum
          <placeName key="Mercurion" ref="https://it.wikipedia.org/Q3855082">Mercurii</placeName>
          ,
          <placeName key="Sancta Maria">Sanctae Mariae</placeName>
          de
          <placeName key="Storia di Mercato San Severino" ref="https://it.wikipedia.org/Q18420532">Rota</placeName>
          ,
          <placeName key="Sanctus Petrus">Sancti Petri</placeName>
          ,
          <placeName key="San Benedetto Ullano" ref="https://it.wikipedia.org/Q53956">Sancti Benedicti de Ollano</placeName>
          ,
          <placeName key="Sancti Paulus et Petrus">Sancti Pauli et Sancti Petri</placeName>
          de
          <placeName key="Rende" ref="https://it.wikipedia.org/Q53946">Renda</placeName>
          ; apud oppidum
          <placeName key="Sanctus Maurus">Sancti Mauri</placeName>
          ecclesiam
          <placeName key="Sancti Cosma et Damianus">Sanctorum Cosme (et Damiani</placeName>
          , et monasterium
          <placeName key="Sanctus Adrianus">Sancti Adriani)</placeName>
          cum cellis suis,
          <placeName key="Sanctus Angelus">Sancti Angeli</placeName>
          de
          <placeName key="Mottola" ref="https://it.wikipedia.org/Q52029">Mutula</placeName>
          ;
          <placeName key="Taranto" ref="https://it.wikipedia.org/Q13498">Tarenti</placeName>
          ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Benedictus">Sancti Benedicti</placeName>
          cum cellis suis. Preterea quaecumque bona concessione pontificum, liberalitate principum vel oblatione fide(lium praefatum coenobium possidet vel in posterum iuste) et canonice poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat idem cenobium temere perturbare aut eius pos(sessiones auferre suisque) usibus vendicare, minuere vel temerariis vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum pro quorum sustentatione et gubernatione concessa sunt usibus omnimodis (profutura. Chrisma, oleum sanctum, consecrationes altarium sive) basilicarum, ordinationes clericorum tam in cenobio ipso quam in adiacenti villula a quocumque volueritis catholico accipietis episcopo. Ad haec adicimus ut nulli episcoporum facultas sit sine romani ponti(ficis licentia loca vestra vel monachos interditioni vel exc)ommunicationi subicere. Obeunte te nunc eius loci abbate vel tuorum quolibet successorum nullus ibi qualibet surreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres comuni (consensu vel fratrum pars consilii sanioris secundum domini D)ei timorem et beati Benedicti regulam elegerint. Electus ad romanum pontificem ordinandus accedat. Si quis vero adversus predictum monasterium iustam se putat habere (querelam et apud eiusdem cenobii abbatem vel monachos litem s)uam decidere ac diffinire voluerit?, volumus atque statuimus ut ante nos vel legatos nostros querimonia deferatur quatinus equitate iudicii sine personarum acceptione sua cuique (iustitia Deo auctore servetur. Si qua sane ecclesiastica) secularisve persona hanc nostrae constitutionis paginam sciens contra eam temere venire temptaverit secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, (potestatis honorisque sui dignitate careat, reumque se di)vino iudicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat et a sacratissimo corporea et sanguine Dei et domini nostri redemptoris
          <persName key="Gesù" ref="https://it.wikipedia.org/Q302">Iesu Christi</persName>
          aliena fiat atque in extremo examine (districtae ultioni sibiaceat; cunctis autem eidem) loco iusta servantibus sit pax Domini nostri
          <persName key="Gesù" ref="https://it.wikipedia.org/Q302">Iesu Christi</persName>
          , quatenus et hic fructum bone actionis percipiant et apud districtum iudicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          (+ Ego
          <persName key="Papa Pasquale II" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q227967">Paschalis</persName>
          catholicae ecclesiae episcopus subscripsi?)
  + Ego frater
          <persName key="Odone Fattiboni" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3349330">Oddo</persName>
          <placeName key="Ostia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q11171297">Hostiensis</placeName>
          ecclesiae episcopi subscripsi
  + Ego
          <persName key="Milone">Milo</persName>
          <placeName key="Sede suburbicaria di Palestrina" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q873821">Praenestinus</placeName>
          episcopus subscripsi
  (+ Ego
          <persName key="San Bruno di Segni" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q994018">Bruno</persName>
          Sanctae)
          <placeName key="Sede suburbicaria di Velletri-Segni" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q877786">Signinae</placeName>
          ecclesiae episcopus subscripsi
  (+ Ego
          <persName key="Teobaldus">Teo)</persName>
          cardinalis
          <placeName key="Santi Giovanni e Paolo (titolo cardinalizio)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1352990">Sanctorum Iohannis et Pauli</placeName>
          de titulo
          <persName key="Pammachio" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q940860">Pammachii</persName>
          subscripsi
  (+ Ego
          <persName key="Robertus">Robertus)</persName>
          cardinalis de titulo
          <placeName key="Sant'Eusebio (titolo cardinalizio)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q952702">Sancti Eusebii</placeName>
          subscripsi
  (+ Ego
          <persName key="Paganus">Paganus)</persName>
          diaconus cardinalis Sanctae romanae ecclesiae de diaconia
          <placeName key="Santa Maria della Scala (diaconia)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1548280">Sanctae Mariae Novae</placeName>
          subscripsi
  Datum
          <placeName key="Salerno" ref="https://it.wikipedia.org/Q1083">Salerni</placeName>
          per manum
          <persName key="Iohannes">Iohannis</persName>
          S.R.E. diaconi cardinalis III kal. Septembris, indictione VIII, incarnationis dominicae anno millesimo centesimo, pontificatus autem domni
          <persName key="Papa Pasquale II" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q227967">Paschalis secundi papae</persName>
          secundo.
  BENE VALETE
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>