<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>H 51 (H 50 falso; I 1, P 24, Q 29 copie del falso H 50)</title>
        <author>Alessandro III papa</author>
        <respStmt>
          <resp>mark-up by</resp>
          <name>Barbara Visentin</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <name>Barbara Visentin</name>
          <resp>transcription by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2026</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition">P. F. KEHR, Regesta Pontificum Romanorum, Italia Pontificia, 10 voll., Berlino 1905-1974, vol. VIII, p. 326.</bibl>
          <bibl type="source-register">Archivio Cavense</bibl>
          <bibl type="primary-source">H 51 (H 50 falso; I 1, P 24, Q 29 copie del falso H 50)</bibl>
          <bibl type="tradition" />
          <bibl type="bibliography" />
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>Archivio Cavense</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>
                Diploma
                <persName key="Papa Alessandro III" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q160116">Alexandri</persName>
                III pontificis de confirmatione omnium bonorum monasterii
                <placeName key="Cava, Abbazia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q128377">Cavensis</placeName>
                .
              </p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="original">
              <p>Lorem ipsum dolor sit amet</p>
            </objectDesc>
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1168-01</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          <persName key="Papa Alessandro III" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q160116">Alexander</persName>
          episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio
          <persName key="Marino, abate" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3848158">Marino</persName>
          abbati
          <placeName key="Cava, Abbazia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q128377">Cavensis monasterii</placeName>
          quod secus
          <placeName key="Salerno" ref="https://it.wikipedia.org/Q1083">Salernum</placeName>
          situm est eiusdem fratribus tam presentibus quam futuris regularem vitam professis, in perpetuum.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Commisse nobis nos apostolice sedis hortatur auctoritas ut locis et personis ipsius auxilium devocione debita implorantibus, tuitionis presidium impendere debeamus, quia sicut iniusta poscentibus nullus est tribuendus effectus, sic legitima et iusta desiderantium nulla est differenda peticio, presertim eorum qui cum honestate vite et laudabili morum composicione gaudent omnipotenti domino deservire. Ea propter dilecti in domino filii vestris iustis postulationibus clementer annuimus et predecessorum nostrorum felicis memorie
          <persName key="Papa Gregorio VII" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q133063">Gregorii VII</persName>
          ,
          <persName key="Papa Urbano II" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q30578">Urbani</persName>
          ,
          <persName key="Papa Pasquale II" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q227967">Pascalis</persName>
          ,
          <persName key="Papa Callisto II" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q170654">Calixti</persName>
          ,
          <persName key="Papa Innocenzo II" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q170386">Innocentii</persName>
          et
          <persName key="Papa Eugenio III" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q167610">Eugenii</persName>
          romanorum pontificum vestigiis inherentes,
          <placeName key="Cava, Abbazia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q128377">Cavense monasterium</placeName>
          in quo divino mancipati estis divino obsequio, sub beati
          <persName key="San Pietro apostolo" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q33923">Petri</persName>
          et nostra protectione suscipimus et presentis scripti privilegio communimus, atque ab omni tam ecclesiastice quam secularis persone iugo ita omnino liberum manere decernimus ut soli Sancte et apostolice romane ecclesie videatur esse subiectum. Statuimus quoque ut illa monasteria, ecclesie sive celle que cenobio vostro concesse sunt, firme vobis vestrisque successoribus et illibate permaneant. Que siquidem his nominibus annotatur: monasterium
          <placeName key="Chiesa di San Lorenzo in Panisperna" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2712352">Sancti Laurentii in Palisperna</placeName>
          , quemadmodum ipsum predictus antecessor noster
          <persName key="Papa Eugenio III" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q167610">Eugenius</persName>
          papa, ad reformandam religionem que ibi perierat et per vos et per successores vestros perpetuis temporibus gubernandam vobis concessit, et decreti sui corroboratione sancivit, vobis et eidem cenobio auctoritate apostolica confirmamus; ecclesiam
          <placeName key="Corpo di Cava-Chiesa di Santa Maria della Terra" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q18437356">Sancte Marie</placeName>
          intra casale vestrum, ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Heliae">Sancti Helie</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Fortunatus">Sancti Fortunati</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sancta Maria">Sancte Marie</placeName>
          de
          <placeName key="Vetranto">Betranto</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Pantaleonis">Sancti Pantaleonis</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Leo">Sancti Leonis</placeName>
          supra fluvium
          <placeName key="Vietri sul Mare" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q81814">Veteris</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Chiesa di San Giovanni Battista (Vietri sul Mare)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q65130439">Sancte Marie de Staffilo et Sancti Iohannis</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Nicolaus">Sancti Nicolai</placeName>
          de
          <placeName key="Gallocanta">Gallocanta</placeName>
          , monasterium
          <placeName key="Sanctus Liberator">Sancti Liberatoris</placeName>
          cum cellis suis, monasterium
          <placeName key="Sanctus Iohannes">Sancti Iohannis</placeName>
          de
          <placeName key="Vietri sul Mare" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q81814">Veteri</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sancta Maria">Sancte Marie</placeName>
          de
          <placeName key="Fuenti">Fonte</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Andrea">Sancti Andree</placeName>
          de
          <placeName key="Albori (Vietri sul Mare)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3608881">Albulo</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sancta Maria">Sancte Marie</placeName>
          de
          <placeName key="Transbonea">Transboneia</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Petrus">Sancti Petri</placeName>
          de
          <placeName key="Traversa">Traversa</placeName>
          , castellum
          <placeName key="Sanctus Adiutor">Sancti Adiutoris</placeName>
          cum pertinentiis suis, ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Nicolaus">Sancti Nicolai</placeName>
          de
          <placeName key="Pregiato">Priato</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Iohannes">Sancti Iohannis</placeName>
          de
          <placeName key="Raparo">Raparo</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sancta Lucia">Sancte Lucie</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Salvator">Sancti Salvatoris</placeName>
          de
          <placeName key="Passiano">Passiano</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Archangelus">Sancti Archangeli</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Stephanus">Sancti Stephani</placeName>
          . Intra
          <placeName key="Salerno" ref="https://it.wikipedia.org/Q1083">Salernum</placeName>
          monasterium
          <placeName key="Complesso monumentale di Santa Sofia (Salerno)" ref="https://it.wikipedia.org/Q3685238">Sancte Sophie</placeName>
          cum cellis suis, monasterium
          <placeName key="Convento di San Nicola della Palma" ref="https://it.wikipedia.org/Q16543991">Sancti Nicolai de Palma</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Palazzo San Massimo" ref="https://it.wikipedia.org/Q3890823">Sancti Maximi</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sancta Maria de Domno">Sancte Marie de Dompno</placeName>
          cum cellis suis, ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Antoninus">Sancti Antonini</placeName>
          de
          <placeName key="Capezzano" ref="https://it.wikipedia.org/Q2610850">Capazano</placeName>
          ; in
          <placeName key="Nocera Inferiore" ref="https://it.wikipedia.org/Q81138">Nuceria</placeName>
          monasterium
          <placeName key="Chiesa di Sant'Angelo in Grotta" ref="https://it.wikipedia.org/Q3672518">Sancti Angeli de cripta</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Nicolaus">Sancti Nicolai</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Santa Maria a Palo">ref="https://it.wikipedia.org/Q86661764"&gt;Sancte Marie de Pao</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Blasius">Sancti Blasii</placeName>
          ; iuxta
          <placeName key="Roccapiemonte" ref="https://it.wikipedia.org/Q81450">Roccam Apudmontem</placeName>
          : ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Iohannes">Sancti Iohannis</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Matheus">Sancti Mathei</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Martinus">Sancti Martini</placeName>
          de
          <placeName key="Forma">Forma</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sancta Maria Mallonis">Sancte Marie Mallonis</placeName>
          ; in
          <placeName key="Maiori" ref="https://it.wikipedia.org/Q81016">Regiminis Maioris</placeName>
          : ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Iohannes">Sancti Iohannis</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Nicolaus">Sancti Nycolai</placeName>
          ; in
          <placeName key="Olevano sul Tusciano" ref="https://it.wikipedia.org/Q81155">Tusciano</placeName>
          : ecclesiam
          <placeName key="Grotta di San Michele Arcangelo (Olevano sul Tusciano)" ref="https://it.wikipedia.org/Q3777093">Sancti Archangeli</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Complesso monastico di San Mattia" ref="https://it.wikipedia.org/Q30890989">Sancti Mathie</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Blasius">Sancti Blasii</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Petrus">Sancti Petri</placeName>
          de
          <placeName key="Columnella">Columpnellis</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Nicolaus">Sancti Nicolai</placeName>
          de
          <placeName key="Lanno">Lanno</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Nicolaus">Sancti Nycolai</placeName>
          de
          <placeName key="Mercatello">Mercatello</placeName>
          ; in
          <placeName key="Giffoni Valle Piana" ref="https://it.wikipedia.org/Q80961">Gifuni</placeName>
          ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Georgius">Sancti Georgii</placeName>
          , monasterium
          <placeName key="Sanctus Michaelis">Sancti Michaelis</placeName>
          ; in
          <placeName key="Napoli" ref="https://it.wikipedia.org/Q2634">Neapolim</placeName>
          ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Archangelus">Sancti Archangeli</placeName>
          de
          <placeName key="Porta Monachorum">Porta Monachorum</placeName>
          , monasterium
          <placeName key="Chiesa di San Gregorio Armeno" ref="https://it.wikipedia.org/Q1255785">Sancti Gregorii de Regionario</placeName>
          cum cellis suis; in
          <placeName key="Nola" ref="https://it.wikipedia.org/Q72288">Nola</placeName>
          et
          <placeName key="Cicala">Cicala</placeName>
          : ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Georgius et Sancta Trinitas">Sancti Georgii et Sancte Trinitatis</placeName>
          ; in
          <placeName key="Cervina">Cervina</placeName>
          : ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Martialis">Sancti Martialis</placeName>
          ; in
          <placeName key="Cilento" ref="https://it.wikipedia.org/Q842184">Cilento</placeName>
          monasterium
          <placeName key="Sanctus Archangelus">Sancti Archangeli</placeName>
          cum cellis suis, monasterium
          <placeName key="San Mango Cilento" ref="https://it.wikipedia.org/Q3947576">Sancti Magni</placeName>
          cum cellis suis, ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Nicolaus">Sancti Nycolai</placeName>
          de
          <placeName key="Serramezzana" ref="https://it.wikipedia.org/Q81687">Serra Mediana</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Angelus">Sancti Angeli</placeName>
          de
          <placeName key="Montecorice" ref="https://it.wikipedia.org/Q81062">Monte Coraci</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Basilica pontificia di Santa Maria de Gulia" ref="https://it.wikipedia.org/Q3635636">Sancte Marie de Gulia</placeName>
          cum castello quod de
          <placeName key="Castellabate" ref="https://it.wikipedia.org/Q80785">Abbate</placeName>
          dicitur, monasterium
          <placeName key="Sanctus Fabianus">Sancti Fabiani</placeName>
          cum cellis suis, ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Blasius">Sancti Blasii</placeName>
          de
          <placeName key="Butrano">Butrano</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Iohannes">Sancti Iohannis</placeName>
          de
          <placeName key="Tresino" ref="https://it.wikipedia.org/Q16617652">Terresino</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Georgius">Sancti Georgii</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Salvator">Sancti Salvatori</placeName>
          s de
          <placeName key="Noce">Nuce</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Matheus">Sancti Mathei</placeName>
          ad
          <placeName key="Marina di Casal Velino" ref="https://it.wikipedia.org/Q80750">duo Flumina</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Zacharia">Sancti Zacharie</placeName>
          de
          <placeName key="Lauro">Lauris</placeName>
          ; apud
          <placeName key="Novi Velia" ref="https://it.wikipedia.org/Q81146">Nove</placeName>
          : ecclesiam
          <placeName key="Santa Barbara (Ceraso)" ref="https://it.wikipedia.org/Q3948929">Sancte Barbare</placeName>
          , ubi
          <placeName key="Ceraso" ref="https://it.wikipedia.org/Q80870">Ceraso</placeName>
          dicitur, ecclesiam
          <placeName key="Sancta Marina">Sancte Marine</placeName>
          de
          <placeName key="Crasso">Crasso</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Nicolaus">Sancti Nycolai</placeName>
          de
          <placeName key="Capaccio Vecchia" ref="https://it.wikipedia.org/Q3656642">Caput aquis</placeName>
          cum cellis suis, ecclesiam
          <placeName key="Sancta Barbara">Sancte Barbare</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Nicolaus">Sancti Nycolai</placeName>
          de
          <placeName key="Controne (Genestrosola)" ref="https://it.wikipedia.org/Q80885">Genestrosula</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Angelus">Sancti Angeli</placeName>
          de
          <placeName key="Silva Nigra">Silva Nigra</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Nicolaus">Sancti Nycolai</placeName>
          de
          <placeName key="Sant'Angelo a Fasanella" ref="https://it.wikipedia.org/Q81605">Fasanella</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Andrea">Sancti Andree</placeName>
          de
          <placeName key="Auletta" ref="https://it.wikipedia.org/Q80599">Olida</placeName>
          , monasterium
          <placeName key="Sancta Maria">Sancte Marie</placeName>
          de
          <placeName key="Pertosa" ref="https://it.wikipedia.org/Q81296">Pertusia</placeName>
          cum cellis suis, ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Petrus">Sancti Petri</placeName>
          de
          <placeName key="Polla" ref="https://it.wikipedia.org/Q81333">Polla</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Blasius">Sancti Blasii</placeName>
          de
          <placeName key="Satriano di Lucania" ref="https://it.wikipedia.org/Q52673">Satriano</placeName>
          cum cellis suis, ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Petrus">Sancti Petri</placeName>
          de
          <placeName key="Atena Lucana" ref="https://it.wikipedia.org/Q80586">Atana</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Pancratius">Sancti Pancracii</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Iacobus">Sancti Iacobi</placeName>
          de
          <placeName key="Brienza" ref="https://it.wikipedia.org/Q52534">Burgencia</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Iohannes et Sanctus Marcus">Sancti Iohannis et Sancti Marci</placeName>
          de
          <placeName key="Sasso di Castalda" ref="https://it.wikipedia.org/Q52672">Petra</placeName>
          , monasterium
          <placeName key="Sanctus Petrus">Sancti Petri</placeName>
          de
          <placeName key="Tramutola" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52686">Tramutula</placeName>
          cum cellis suis; apud
          <placeName key="Teggiano" ref="https://it.wikipedia.org/Q81728">Dianum</placeName>
          ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Marcianus">Sancti Marciani</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sancta Maria">Sancte Marie</placeName>
          de casale, ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Nicolaus">Sancti Nycolai</placeName>
          ; apud
          <placeName key="Laurino" ref="https://it.wikipedia.org/Q80999">Laurinum</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Simeon">Sancti Symeonis</placeName>
          , monasterium
          <placeName key="Santa Maria di Cersosimo" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52558">Sancte Marie de Kyrzosimo</placeName>
          cum cellis suis, ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Petrus">Sancti Petri</placeName>
          de
          <placeName key="Altomonte" ref="https://it.wikipedia.org/Q53826">Brahalla</placeName>
          cum pertinenciis et cellis suis, monasterium
          <placeName key="Sancta Maria">Sancte Marie</placeName>
          de
          <placeName key="Storia di Mercato San Severino" ref="https://it.wikipedia.org/Q18420532">Rota</placeName>
          cum cellis suis, monasterium
          <placeName key="Sancti Petrus et Benedictus">Sancti Petri et Sancti Benedicti</placeName>
          de
          <placeName key="San Benedetto Ullano" ref="https://it.wikipedia.org/Q53956">Ollano</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sancti Petrus et Paulus">Sancti Petri et Sancti Pauli</placeName>
          de
          <placeName key="Rende" ref="https://it.wikipedia.org/Q53946">Renda</placeName>
          ; apud
          <placeName key="Oppido Mamertina" ref="https://it.wikipedia.org/Q54631">Oppidum</placeName>
          ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Maurus">Sancti Mauri</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sancti Cosma et Damianus">Sanctorum Cosme et Damiani</placeName>
          ; apud
          <placeName key="Scalea" ref="https://it.wikipedia.org/Q54000">Diascoleam</placeName>
          monasterium
          <placeName key="Sanctus Petrus">Sancti Petri</placeName>
          cum cellis suis, ecclesiam
          <placeName key="Sancta Maria">Sancte Marie</placeName>
          ; apud
          <placeName key="Mercurion" ref="https://it.wikipedia.org/Q3855082">Mercurium</placeName>
          ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Nicolaus">Sancti Nycolai</placeName>
          ; apud
          <placeName key="Taranto" ref="https://it.wikipedia.org/Q13498">Tarentum</placeName>
          ecclesiam
          <placeName key="Sancta Maria">Sancte Marie</placeName>
          de
          <placeName key="Guarangi">Guarangi</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Theodolus">Sancti Theodoli</placeName>
          ,
          <placeName key="Sanctus Laurentius">Sancti Laurencii</placeName>
          ; apud
          <placeName key="Mottola" ref="https://it.wikipedia.org/Q52029">Mutulam</placeName>
          : ecclesiam
          <placeName key="Habitat rupestre di Mottola" ref="https://it.wikipedia.org/Q3782343">Sancti Angeli de Muro Rupto</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sancta Maria">Sancte Marie</placeName>
          cum cellis et pertinentiis eius, monasterium
          <placeName key="Sanctus Vitus">Sancti Viti</placeName>
          cum cellis suis; apud
          <placeName key="Castellaneta" ref="https://it.wikipedia.org/Q52009">Castellaneta</placeName>
          ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Savinus">Sancti Savini</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sancti Petrus et Matheus">Sancti Petri et Sancti Mathei</placeName>
          de
          <placeName key="Lamanu">Lamanu</placeName>
          ; apud
          <placeName key="Bari" ref="https://it.wikipedia.org/Q3519">Barum</placeName>
          ecclesiam
          <placeName key="Sancta Maria Magdalena">Sancte Marie Magdalene</placeName>
          ; apud
          <placeName key="Molfetta" ref="https://it.wikipedia.org/Q19300">Melfectam</placeName>
          ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Martinus">Sancti Martini</placeName>
          ; apud
          <placeName key="Bitonto" ref="https://it.wikipedia.org/Q19278">Bituntum</placeName>
          ecclesiam
          <placeName key="Concattedrale di Bitonto" ref="https://it.wikipedia.org/Q753363">Sancti Valentini</placeName>
          ; apud
          <placeName key="Gravina in Puglia" ref="https://it.wikipedia.org/Q51829">Gravinam</placeName>
          : ecclesiam
          <placeName key="Sancta Maria">Sancte Marie</placeName>
          ; apud
          <placeName key="Canne" ref="https://it.wikipedia.org/Q568611">Cannas</placeName>
          ecclesiam
          <placeName key="Sancta Lucia">Sancte Lucie</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Iohannes">Sancti Iohannis</placeName>
          de
          <placeName key="Fabrica">Fabrica</placeName>
          ; in
          <placeName key="Prato Gargano">Prato Gargano</placeName>
          : monasterium
          <placeName key="Sanctus Egidius">Sancti Egydii</placeName>
          cum cellis suis, monasterium
          <placeName key="Sanctus Iacobus">Sancti Iacobi</placeName>
          de
          <placeName key="Nuceria">Nuceria</placeName>
          cum cellis suis, monasterium
          <placeName key="Sanctus Stephanus">Sancti Stephani</placeName>
          de
          <placeName key="Iuncarico">Iuncarico</placeName>
          , monasterium
          <placeName key="Sancta Maria">Sancte Marie</placeName>
          cum cellis suis, ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Angelus">Sancti Angeli</placeName>
          de
          <placeName key="Candela" ref="https://it.wikipedia.org/Q51897">Candela</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Nicolaus">Sancti Nycolai</placeName>
          de
          <placeName key="Lacedonia" ref="https://it.wikipedia.org/Q55045">Lakedonia</placeName>
          , monasterium
          <placeName key="Sanctus Petrus">Sancti Petri</placeName>
          de
          <placeName key="Sant'Agata di Puglia" ref="https://it.wikipedia.org/Q51958">Olivola</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sancta Maria">Sancte Marie</placeName>
          de la
          <placeName key="Guardiola">Guardiola</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sancti Maria et Petrus">Sancte Marie et Sancti Petri</placeName>
          de
          <placeName key="Paterno">Paterno</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Nicolaus">Sancti Nycolai</placeName>
          de
          <placeName key="Cibario">Cibario</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Leonardus">Sancti Leonardi</placeName>
          de
          <placeName key="Avellino" ref="https://it.wikipedia.org/Q13433">Avellino</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Andrea">Sancti Andree</placeName>
          , ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Iohannes">Sancti Iohannis</placeName>
          de
          <placeName key="Gualdo">Gualdo</placeName>
          , monasterium
          <placeName key="Sanctus Archangelus">Sancti Archangeli</placeName>
          de
          <placeName key="Petralia Soprana" ref="https://it.wikipedia.org/Q490929">Petralia</placeName>
          cum cellis suis, ecclesiam
          <placeName key="Sanctus Nicolaus">Sancti Nicolai</placeName>
          de
          <placeName key="Paternò" ref="https://it.wikipedia.org/Q478741">Paterno</placeName>
          . Preterea quecumque bona concessione pontificum, liberalitate principum vel oblacione fidelium vestrum hodie cenobium legitime possidet sive in futurm iuste atque canonice poterit adipisci, vobis vestrisque successoribus auctoritate apostolica nichilominus confirmamus. Crisma, oleum sanctum, consecraciones altarium sive basilicarum, ordinaciones clericorum tam in cenobio ipso quam in adiacenibus villula a quocumque volueritis catholico accipietis episcopo. In aliis vero monasteriis et hobedienciis vestris hec a diocesano episcopo, si quidem gratiam et communionem apostolice sedis habuerit et ea gratis et absque pravitate voluerit impertiri, suscipietis, alioquin liceat vobis quemcumque malueritis adire antistitem, qui nostra fretus auctoritate quod postulatur indulgeat. Ad hec adicimus ut nulli episcoporum facultas sit sine romani pontificis licentia loca vestra vel monachos seu clericos qui in vestris ecclesiis ubi monachi sunt morantur, interdictioni vel excommunicationi subicere. Obeunte vero te nunc eiusdem loci abbate vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astucia seu violentia preponatur, nisi quem fratres communi consensu vel fratrum pars consilii sanioris secundum Dei timorem et beati
          <persName key="Benedetto da Norcia" ref="https://it.wikipedia.org/Q44265">Benedicti</persName>
          regulam elegerint; electus vero ad romanum pontificem ordinandus accedat. Si quis autem adversus predictum monasterium iustam se putat habere querelam et apud eiusdem cenobii abbatem vel monachos litem suam decidere aut diffinire noluerit, volumus atque statuimus ut ante nos vel legatos nostros querimonia deferatur, quatinus equitate iudicii, sine personarum acceptione sua cuique iusticia Deo auctore servetur. Decernimus argo ut nullo omnino hominum liceat idem cenobium temere perturbare atque eius possessiones auferre vel ablatas retinere vel iniuste datas suis usibus vendicare, minuere vel temerarie vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum pro quorum substentatione et gubernatione concessa sunt usibus omnimodis profutura. Si qua sane ecclesiastica secularisve persona hanc nostre constitutionis paginam sciens contra eam temere venire temptaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino iudicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini redemptoris nostri
          <persName key="Gesù" ref="https://it.wikipedia.org/Q302">Iesu Christi</persName>
          aliena fiat, atque in extremo examine districte ultioni subiaceat; gratis autem eidem loco iusta servantibus sit pax Domini nostri
          <persName key="Gesù" ref="https://it.wikipedia.org/Q302">Iesu Christi</persName>
          , quatinus et hic fructum bone actionis percipiat et apud districum iudicem premia eterne pacis inveniant. Amen, amen, amen.
  Vias tuas Domine demonstra michi
          <persName key="Pietro (apostolo)" ref="https://it.wikipedia.org/Q33923">S. Petrus</persName>
          <persName key="Paolo di Tarso" ref="https://it.wikipedia.org/Q9200">S. Paulus</persName>
          <persName key="Papa Alessandro III" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q160116">Alexander</persName>
          Pp. III
Bene Valete.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Ego
          <persName key="Papa Alessandro III" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q160116">Alexander</persName>
          catholice ecclesie episcopus subcripsi
✝ Ego
          <persName key="Hubaldus">Hubaldus</persName>
          <placeName key="Ostia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q11171297">Hostiensis</placeName>
          episcopus subscripsi
✝ Ego
          <persName key="Bernardus">Bernardus</persName>
          <placeName key="Sede suburbicaria Porto-Santa Rufina" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q874498">Portuensis et Sancte Rufine</placeName>
          episcopus subscripsi
✝ Ego
          <persName key="Ubaldo Caccianemici" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q334834">Hubaldus</persName>
          presbiter cardinalis tituli
          <placeName key="Santa Croce in Gerusalemme (titolo cardinalizio)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1543950">Sancte Crucis in Ierusalem</placeName>
          subscripsi
✝ Ego
          <persName key="Iohannes">Iohannes</persName>
          presbiter cardinalis tituli
          <placeName key="Santa Anastasia (titolo cardinalizio)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q919183">Sancte Anastasie</placeName>
          sub.
✝ Ego
          <persName key="Papa Gregorio VIII" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q101866">Albertus</persName>
          presbiter cardinalis tituli
          <placeName key="San Lorenzo in Lucina (titolo cardinalizio)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q132484">Sancti Laurentii in Lucina</placeName>
          subscripsi
✝ Ego
          <persName key="Bosone (cardinale)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q932580">Boso</persName>
          presbiter cardinalis
          <placeName key="Santa Pudenziana (titolo cardinazio)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q780049">Sancte Prudentiane</placeName>
          (sic!) tituli pastoris subscripsi
✝ Ego
          <persName key="Petrus">Petrus</persName>
          presbiter cardinalis tituli
          <placeName key="San Marco (titolo cardinalizio)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q928595">Sancti Marci</placeName>
          subscripsi
✝ Ego
          <persName key="Theodinus">Theodinus</persName>
          presbiter cardinalis
          <placeName key="Santi Vitale, Valeria, Gervasio e Protasio" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q599564">Sancti Vitalis</placeName>
          tituli vestine subscripsi
✝ Ego
          <persName key="Ardicio Rivoltella" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q7776488">Ardus (?)</persName>
          diaconus cardinalis
          <placeName key="San Teodoro (diaconia)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3948000">Sancti Theodori</placeName>
          subscripsi
✝ Ego
          <persName key="Ugo da Ricasoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q95690401">Hugo</persName>
          diaconus cardinalis
          <placeName key="Sant'Euscachio (diaconia)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q928232">Sancti Eustachii</placeName>
          (sic) iuxta
          <placeName key="Pantheon (Roma)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q99309">templum Agrippe</placeName>
          subscripsi
Datum
          <placeName key="Benevento" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q13437">Beneventi</placeName>
          per manus
          <persName key="Gratianus">Gratiani</persName>
          Sancte romane ecclesie subdiaconi et notarii, tertio kalendas februarii, indictione secunda, incarnacionis Dominice anno MCLXVIII, pontificatus vero domini
          <persName key="Papa Alessandro III" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q160116">Alexandri</persName>
          pape tertii anno decimo.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>