<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>95. Litterae exsecutoriae di Antonello Pulderico di Napoli, luogotenente del regio giustiziere di Basilicata</title>
        <respStmt>
          <name>Donatella Gerardi</name>
          <resp>mark-up by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>transcription by</resp>
          <name>Donatella Gerardi</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition" />
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source">Inserto in doc. n. 96, ASNa, Regia Camera della Sommaria, Diversi, 1a numerazione, Dip. Somm., I, 309, n. 4bis, cc. 130v-141v, n. 47 [S].</bibl>
          <bibl type="tradition">Copia inserta: Napoli, Biblioteca della Società Napoletana di Storia Patria, Diplomatico, Pergamene del Fondo Fusco, (25-Potenza), segn. 10 BB I n. 27 [B].</bibl>
          <bibl type="bibliography" />
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>!-Instr</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>Antonello Pulderico di Napoli, agendo in qualità di luogotenente del regio giustiziere della provincia di Basilicata ‹Petrillo Pulderico›, si rivolge a Nicola de Laurenziana e a Donato de Affilato, iuratus della Curia regia, comunicando loro che in data 5 marzo ‹1409›, mentre reggeva la curia nella città di Potenza, in casa del giudice Meulo de Sacco e in presenza di Nicola Cocio di Napoli, notaio degli atti della curia e Antonio Bernalla de Campanea, suo giudice e assessore, sono convenuti all sua presenza Nicola Martino e Nicola de Sturno, procuratori della chiesa di S. Michele di Potenza, i quali gli hanno rivolto una petizione affinché desse seguito alla sentenza definitiva circa un contenzioso accesosi in passato tra la chiesa di S. Michele di Potenza e il notaio Nicola Cortesio della stessa terra, relativamente ad alcuni terreni e a fonti sorgive presenti in territorio di Potenza, in località detta le Dragonare; invero, rispetto a detto contenzioso, si è già celebrato un processo presso la curia di Filippo Antonio ‹Maramaldo›, ex giustiziere di Basilicata, il quale ha emanato una sentenza in forza della quale il notaio Nicola Cortesio è stato condannato a restituire le terre in questione e i proventi da esse ricavati in quanto appartenenti alla chisa di S. Michele; quest’ultimo ha poi fatto ricorso al Sacro consiglio e Nardo de Nola, in qualità di giudice d’appello e delle nullità, ha nuovamente decretato che dette terre debbono essere restituite alla chiesa di S. Michele (si veda doc. n. 94). Volendo dare seguito a detta petizione, esaminati e trascritti i documenti esibiti, Antonello Pulderico si rivolge ai suddetti Nicola de Laurenziana e Donato de Affilato dando loro mandato di recarsi personalmente presso il luogo detto la Dragonara, insieme a un giudice, a un notaio e a testimoni nel numero opportuno, e di procedere alla immissione dei suddetti procuratori della chiesa di S. Michele nel possesso, nella proprietà, nel dominio di dette terre e di dette fonti. Ordina loro, qualora trovino in dette terre qualche colono o qualche conduttore, la espulsione immediata di questi ultimi, minacciandoli – qualora si oppongano – di dover pagare alla Curia regia una pena pari a cinquanta once; da ultimo, poiché Nicola Cortesio è stato condannato in giudizio di appello al pagamento delle spese, è fissato un risarcimento pari ad un’oncia e a quindici tarì da far corrispondere a detto Nicola, qualora non possa o non voglia farlo in denaro, perquisendo un suo bene, mobile ovvero immobile, il cui valore ammonti alla predetta somma.</p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="copy" />
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1409-03-12</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          Nos
          <persName key="Antonello Pulderico, luogotenente del regio giustiziere della provincia di Basilicata">Antonellus Puldericus</persName>
          de
          <placeName key="Napoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2634">Neapoli</placeName>
          , locumtenens domini reginalis iustitiarii terrarum provincie
          <placeName key="Basilicata" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q1452">Basilicate</placeName>
          etc.
          <persName key="Nicola de Laurentiana">Nicolao de Laurentiana</persName>
          , familiari dicte Curie, et
          <persName key="Donato de Affilato, giurato della Curia regia">Donato de Affilato</persName>
          iurato dicte Curie vel eorum alteris amicis nostris salutem.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Scire vos volumus quod cum die quinto mensis martii secunde indictionis, apud civitatem
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          , dum curiam regeremus in hospitio
          <persName key="Meulo de Sacco, giudice">iudicis Meuli de Sacco</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          , posito in dicta civitate
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          , videlicet in parocchia // (c. 131v)
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">Sancti Girardi</placeName>
          , suis finibus limitato, una cum
          <persName key="Antonio Bernalla, giudice e assessore">iudice Antonio Bernalla</persName>
          de
          <placeName key="Campagna" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q80734">
            Capano
            <ref target="#Nlb00ek1bc" type="alpha" />
          </placeName>
          , iudice et assessore nostro, presente quoque ibidem notario
          <persName key="Nicola Cocio, notaio degli atti della curia">Nicolao Cocio</persName>
          de
          <placeName key="Napoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2634">Neapoli</placeName>
          actorum notario, per reginalem curiam nobis datis omnibus conquerentibus, ad quos spectat officium, iustitiam ministrando, comparuerunt ibidem venerabiles viri donnus
          <persName key="Nicola de Martino, chierico">Nicolaus Martinus</persName>
          et donnus
          <persName key="Nicola de Sturno, chierico">Nicolaus de Sturno</persName>
          , clerici et procuratores electi
          <placeName key="S. Michele di Potenza, chiesa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3671306">ecclesie Sancti Michaelis</placeName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          , et quandam obtulerunt petitionem tenoris et continentie subsequentis: «coram vobis magnifico viro
          <persName key="Antonello Pulderico, luogotenente del regio giustiziere della provincia di Basilicata">
            Antonello Pulderico, domini reginalis iustitiarii reginalium terrarum provincie
            <placeName key="Basilicata" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q1452">Basilicate</placeName>
            locumetenente
          </persName>
          et vestra curia exponunt humiliter venerabiles viri donnus
          <persName key="Nicola de Martino, chierico">Nicolaus Martinus</persName>
          et donnus
          <persName key="Nicola de Sturno, chierico">Nicolaus de Sturno</persName>
          , clerici et procuratores eletti
          <placeName key="S. Michele di Potenza, chiesa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3671306">ecclesie Sancti Michaelis</placeName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          , dicentes quod cum in questione olim habita inter tunc procuratores dicte ecclesie, ex una parte, et notarium
          <persName key="Nicola Cortesio, notaio">Nicolaum Cortesium</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          , ex parte altera, de quibusdam terris et aquarum fontibus et decursibus dicte ecclesie positis et contentis in tenimento
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          , in loco ubi dicitur
          <placeName key="Dragonara, località">Dragonara</placeName>
          , suis finibus designatis, et de questione seu causa ipsa per curiam
          <persName key="Filippo Antonio Maramaldo, regio giustiziere di Basilicata">Philippi Antonii</persName>
          predecessoris vestri pro dicta ecclesia seu tunc procuratoribus ipsius ecclesie fuit
          <ref target="#Nimvoilb46" type="alpha" />
          sententia promulgata, succumbente dicto notario
          <persName key="Nicola Cortesio, notaio">Nicolao</persName>
          convento et per ipsum notarium
          <persName key="Nicola Cortesio, notaio">Nicolaum</persName>
          , post dictam latam sententiam, fuit ad sacram reginalem maiestatem seu ad eius sacrum Consilium appellatum; et visa sententia cum ap(pe)l(l)is et processu in eadem reginali curia per iudicem
          <persName key="Nardo Fellecha di Nola, giudice regio delle cause appellationum et nullitatum">
            Nardum de
            <placeName key="Nola" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q72288">Nola</placeName>
          </persName>
          appellationum et nullitatum per dictam reginalem curiam deputatum, // (c. 132r) provisum fuit et decretum in causa predicta fuisse bene et iuridice sententiatum et male exinde appellatum de causa predicta, ecclesia ipsa seu procuratores ipsius, subcubente dicto notario
          <persName key="Nicola Cortesio, notaio">Nicolao</persName>
          convento ut patet per instrumentum et sententiam scriptam in carta pergamena exinde roboratum; quod instrumentum seu quam sententiam procuratores ipsi ad eorum seu dicte ecclesie cautelam et vestre curie certitudinem presentialiter representant etc». Qua petitione per nos et nostram curiam admissa, dictum instrumentum seu dictam sententiam, sicut predicitur, presentatum et presentatam recepimus, tenoris et continentie subsequentis: (si veda doc. 1408 dicembre 22). Nos vero attendentes quod officii nostri necessitas compellit ut iusta petentibus non denegetur assensus, quia nil prodest sententiam fieri nisi debita executio sequeretur, propterea vobis
          <persName key="Nicola de Laurentiana">Nicolao</persName>
          et
          <persName key="Donato de Affilato, giurato della Curia regia">Donato</persName>
          quo supra vel eorum alteri mandamus expresse quatenus, visis presentibus, vos personaliter conferatis // (c. 136v) ad dictum locum
          <placeName key="Dragonara, località">Dragonarie</placeName>
          de territorio et pertinentiis dicte civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          , ubi dicta terra et aquarum fontes et decursus situate sunt et asseruntur esse et adhibitis tecum iudice, notario et testibus in numero oportuno, in poxessionem, proprietatem et dominium dicte terre seu dictarum terrarum unde et ex quibus oriuntur et transeunt dicte fontes, aque defluunt unde inrigantur diversorum benefitia atque lini, scitarum et positarum in dicto territorio dicte civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          in loco ubi dicitur
          <placeName key="Dragonara, località">le Dragonare</placeName>
          , iuxta poxessionem notarii
          <persName key="Nicola Cortesio, notaio">Nicolai Cortesii</persName>
          que fuerunt quondam
          <persName key="Andreuccio de Lacupensuli">
            Dragutii
            <ref target="#Npka398hww" type="alpha" />
            de Lacupensule
          </persName>
          videlicet: a parte septentrionis iuxta quandam terram sue novale que est arata et prope lacum, que terra est ipsius notarii
          <persName key="Nicola Cortesio, notaio">Nicolai</persName>
          et vadit per angulum usque ad quendam lapidem qui est in costa montis, supra ubi fontes oriuntur, qui vulgariter appellatur
          <placeName key="Montecello (lo)">lo Montecello</placeName>
          prout superius annotantur, dictos donnum
          <persName key="Nicola de Martino, chierico">Nicolaum de Martino</persName>
          et donnus
          <persName key="Nicola de Sturno, chierico">Nicolaum de Sturno</persName>
          procuratores ut supra dicte
          <placeName key="S. Michele di Potenza, chiesa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3671306">ecclesie Sancti Michaelis</placeName>
          seu alium vel alios sui parte inducatis ipsosque inductos, procuratorio nomine quo supra, manuteneatis et defendatis ad tenendum, possidendum, utifruendum per ipsam ecclesiam seu per procuratorem seu procuratores ipsius vel per aliquem sui parte tanquam dominam et patronam seu dominos et patronos pro parte ecclesie prelibate ac de eisdem disponendum tanquam de bonis aliis propriis ipsius ecclesie. Ac si in poxessionem dicte terre seu dictarum terrarum ex quibus oriuntur et transeunt dicti fontes inveniretis ac alter ipsorum invenerit aliquem detentorem, conductorem, inquilinum seu colonum, ipsum debeas a poxessione predicta omni modo expellere et // (c. 137r)  ipsis procuratoribus dicte ecclesie seu alicui pro parte sua vacuam poxessionem ut supra debeas assignare, eidem inquilino seu colono conductori seu detentori ex reginali nostraque parte ad penam unciarum quinquaginta nostre curie appellandam in personam, siqui executioni resistere vellet, quam penam similiter simili modo et forma imponas notario
          <persName key="Nicola Cortesio, notaio">Nicolao Cortesio</persName>
          predicto. Et quia in predicta diffinitiva sententia dictus
          <persName key="Nicola Cortesio, notaio">notarius Nicolaus Cortesius</persName>
          seu eius procurator ad expensas extitit condemnatus factas in causa predicta tam in principali quam in causa appellationis atque in presenti comis(sio)ne per prefatos procuratores ipsius ecclesie quas una cum dicto iudice et assessore nostro et in presentia dicti actorum notarii in uncia una et tarenis quindecim in carlenis argenti taxavimus, sacramento procuratorum dicte ecclesie secuto, ut iuris et moris est. Igitur alia bona dicti notarii
          <persName key="Nicola Cortesio, notaio">Nicolai</persName>
          perquiratis seu perquiras, in  dicta civitate
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          sistentia vel alibi et dictos procuratores dicte
          <placeName key="S. Michele di Potenza, chiesa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3671306">ecclesie Sancti Michaelis</placeName>
          in poxessionem corporalem inducas dictorum bonorum, incipiendo a bonis mobilibus et in defectu mobilium, ipsos in poxessionem bonorum immobilium inducas tantorum bonorum predictorum quod assendant ad summam seu valorem dicte uncie unius et tarenorum quindecim extimandorum per duos vel tres probos viros dicte civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          per te in premissis eligendos, possidendorum et tenendorum per ipsam ecclesiam seu procuratores ipsius tanquam dominam et patronam si per anni circulum non fierit ab eodem notario
          <persName key="Nicola Cortesio, notaio">Nicolao</persName>
          de predictis uncia una et tarenis quindecim integraliter satisfactum, // (c. 137v) ipsos procuratores dicte ecclesie sic inductos manuteneas et defendas per penarum impositionem et exactiones per te faciendas ut supra dicto notario
          <persName key="Nicola Cortesio, notaio">Nicolao</persName>
          seu aliis dictam ecclesiam seu dictos procuratores ipsius turbantibus seu molestantibus in poxessione predicta facturus fieri de executione huiusmodi tria puplica consimilia instrumenta, quorum unum penes te retineas, aliud dictis procuratoribus dicte ecclesie assignari facias pro eorum cauthela, reliquum vero nobis et nostre curie quanto citius poteris studeas presentari pro cauthela dicte curie et memoria futurorum; in cuius rei testimonium presentes vobis vel alteri vestrum fieri fecimus nostro sigillo ac niciis dicti nostri iudicis et assessoris et dicti actorum notarii communitas.
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nlb00ek1bc" type="alpha">
            <hi rend="italic">B</hi>
            Campanea
          </note>
          <note xml:id="Nimvoilb46" type="alpha">
            <hi rend="italic">B</hi>
            fuerit
          </note>
          <note xml:id="Npka398hww" type="alpha">
            <hi rend="italic">B</hi>
            Andreutii
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Data in civitate
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          sub anno Domini millesimo quatricentesimo nono, regnante inclito et serenissimo domino
          <persName key=" Ladislao d’Angiò-Durazzo" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q317593">Ladislao</persName>
          Dei gratia
          <placeName key="Ungheria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q28">Hungarie</placeName>
          ,
          <placeName key="Gerusalemme" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1218">Hierusalem</placeName>
          ,
          <placeName key="Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          rege etc., regnorum vero eius anno vicesimo secundo feliciter amen, die duodecimo mensis martii, secunde indictionis. 
  Ego
          <persName key="Antonio Bernalla, giudice e assessore">iudex Antonius de Bernalia</persName>
          de
          <placeName key="Campagna" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q80734">Campanea</placeName>
          reginalis assessor in dicta curia predicta fateor et subscribo 
  Ego notarius
          <persName key="Nicola Cocio, notaio degli atti della curia">Nicolaus Cocius</persName>
          de
          <placeName key="Napoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2634">Neapoli</placeName>
          magister attorum ut supra predicta confiteor et presentes mea propria manu scripsi etc. manu etc.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>