<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>64. Instrumentum donationis di Antonio de Balba in favore della chiesa cattedrale di S. Gerardo di Potenza</title>
        <respStmt>
          <resp>transcription by</resp>
          <name>Donatella Gerardi</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <name>Donatella Gerardi</name>
          <resp>mark-up by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition" />
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source">ASNa, Regia Camera della Sommaria, Diversi, 1a numerazione, Dip. Somm., I, 309, n. 4bis, cc. 250v-252r, n. 75 [S].</bibl>
          <bibl type="tradition" />
          <bibl type="bibliography" />
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>!-Instr</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>Antonio de Balba di Potenza dona irrevocabilmente e con effetto immediato pro luminariis a Demetrio de Gratioso, chierico della cattedrale di Potenza e suo preposito, il quale agisce in nome e per parte di detta chiesa, una vigna, ovvero un’isca sita nel tenimento di Potenza in contrada Valbitelli ‹ovvero Gallitelli›, per l’anima sua e del defunto padre, con la condizione che Antonio e i suoi eredi possano, quando sarà necessario, portare il corso delle acque, che attraversano detta terra donata, ad altre terre di loro proprietà; la pena stabilita in caso di violazione è di cinque once d’oro.</p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="copy" />
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1363-08-01</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          (c. 250v) In nomine domini nostri Iesu Christi. Anno eius nativitatis millesimo tricentesimo sexagesimo tertio, regnante domina nostra
          <persName key="Giovanna I d'Angiò" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q235381">Ioanna</persName>
          Dei gratia
          <placeName key="Gerusalemme" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1218">Hierusalem</placeName>
          et
          <placeName key="Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          regina,
          <placeName key="Puglia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1447">ducatus Apulie</placeName>
          et
          <placeName key="Capua" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q1280122">principatus Capue</placeName>
          ,
          <placeName key="Provenza, contea" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2991382">Provincie</placeName>
          et
          <placeName key="Forcalquier" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q104431">Forcalquerii</placeName>
          ac
          <placeName key="Piemonte" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q1216">Pedimontis</placeName>
          comitissa, regnorum vero eius anno vicesimo primo feliciter amen, die sexto mensis augusti prime inditionis, apud
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentiam</placeName>
          .
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Nos
          <persName key="Giacomo Cumbo, giudice annuale di Potenza">
            Iacobus Strambus
            <ref target="#N9kbhknwqu" type="alpha" />
          </persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          annalis iudex ditte terre
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          ,
          <persName key="Angelo de Bono Pari, pubblico notaio di Potenza">Angelus de Bonopari</persName>
          puplicus eiusdem terre
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          notarius et testes subscripti ad hoc specialiter vocati et rogati, presenti scripto puplico notumfacimus et testando fatemur quod constituti in nostri presentia
          <persName key="Antonio de Balba">Antonius de Balba</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          , ex parte una, et domnus
          <persName key="Demetrio Gratioso, chierico della cattedrale di Potenza">Demetrius de Gratioso, clericus</persName>
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">maioris ecclesie Potentine</placeName>
          , prepositus ditte ecclesie, ex parte altera, predittus
          <persName key="Antonio de Balba">Antonius</persName>
          non vi, dolo, metu nec aliqua suasione duttus immo sua bona, libera et gratuita voluntate, ut asserit, dedit, tradidit et assignavit titulo donationis inrevocabiliter inter vivos eidem domino
          <persName key="Demetrio Gratioso, chierico della cattedrale di Potenza">Demetrio</persName>
          preposito, ut supra nomine et pro parte ditte
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">maioris ecclesie Potentine</placeName>
          recipienti et stipulanti, vineam
          <ref target="#N8cy4orwlf" type="alpha" />
          suam sitam in tenimento
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          , in contrata // (c. 251r)
          <placeName key="Valbitelli (Gallitello?), contrada">
            Valbitelli
            <ref target="#N0jsazbu4z" type="integer" />
          </placeName>
          , cuius iscle idem
          <persName key="Antonio de Balba">Antonius</persName>
          dixit stare
          <ref target="#N8g5d1tick" type="alpha" />
          fines: ab una parte superiori a quodam aquali in semine idem
          <ref target="#Nf9ihn2sax" type="alpha" />
          <persName key="Antonio de Balba">Antonii de Balba</persName>
          mediante ditto aquali, a secunda parte est flumen ditti
          <placeName key="Balbitelli (Gallitello?), fiume">Balbitelli</placeName>
          , a tertia parte inferiori tenent heredes condam
          <persName key="Nicola de Lauda">Nicolai de Lauda</persName>
          mediante quadam parianea
          <ref target="#Ngkqrb0gjj" type="alpha" />
          et si qui alii sunt confines, pro luminariis, pro anima condam patris sui et sua. Tali modo: quod idem
          <persName key="Antonio de Balba">Antonius</persName>
          et heredes sui possint portare et ducere aquarum cursum per dittam terram donatam pro luminariis ad alias terras suas quando opus fuerit ipsi
          <persName key="Antonio de Balba">Antonio</persName>
          et suis heredibus. Quapropter predittus
          <persName key="Antonio de Balba">Antonius</persName>
          eidem domino
          <persName key="Demetrio Gratioso, chierico della cattedrale di Potenza">Demetrio</persName>
          preposito, nomine et pro parte ditte
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">ecclesie Potentine</placeName>
          , dedit et tradidit liberam, plenariam et omnimodam potestatem tenendi, possidendi, permutandi nec non et quocumque modo voluerit alienandi, nomine et pro parte ditte ecclesie; promittens idem
          <persName key="Antonio de Balba">Antonius</persName>
          per se, successoresque heredes eidem domno
          <persName key="Demetrio Gratioso, chierico della cattedrale di Potenza">Demetrio</persName>
          preposito, nomine quo supra, stipulanti, litem vel controversiam ipsi preposito et ditte ecclesie nomine quo supra legitime stipulanti litem vel controversiam ipsi domno
          <persName key="Demetrio Gratioso, chierico della cattedrale di Potenza">Demetrio</persName>
          preposito, nomine quo supra, et ditte
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">ecclesie Potentine</placeName>
          ullo unquam tempore non inferre nec inferenti consentire, immo ipsam isclam tam in proprietate // (c. 251v) quam in po(ssession)e ab omni homine legitime defendere, antestare et disbrigare et predittam donationem et omnia et singula supraditta et infrascripta perpetuo firma, rata habere ac tenere et non contrafacere vel venire per se, alium vel alios, aliqua causa vel ingenio, de iure vel de fatto, in iudicio vel extra iudicium, sub pena unciarum auri quinque, medietate ipsius pene reginali curie et reliqua medietate ditto preposito, nomine quo supra, ‹applicanda, me predicto notario publico pro parte ipsius curie ac dicto emptori et procuratori ut supra, nomine //  quo supra› penam ipsam legitime et solemniter stipulantibus. Qua pena soluta vel non soluta supraditta omnia et singula inperpetuum perdurent et ‹promisit dictus venditor› observare et quolibet ‹sic› premissorum facere ab omnibus observari. Et ad maiorem cautelam, idem
          <persName key="Antonio de Balba">Antonius</persName>
          venditor in manibus ditti prepositi nomine quo supra ad santa Dei evangelia corporaliter per eum tatta iuravit supraditta omnia et singula inperpetuum observare et quolibet ‹sic› premissorum facere ab omnibus observari.
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="N8cy4orwlf" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S qui e nel regesto, di seguito</hi>
            isca
          </note>
          <note xml:id="N8g5d1tick" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            hos esse
          </note>
          <note xml:id="Nf9ihn2sax" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per ?</hi>
            eiusdem
          </note>
          <note xml:id="Ngkqrb0gjj" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S qui, sotto</hi>
            pananea
          </note>
          <note xml:id="N9kbhknwqu" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S qui, sotto e in docc. coevi</hi>
            Cumbus
          </note>
          <note xml:id="N0jsazbu4z" type="integer">
            <hi rend="italic">Si tratta molto verosimilmente della località Gallitello e del torrente omonimo; nei documenti del XIV secolo la G maiuscola e la B sono spesso confondibili ed è inoltre probabile che la seconda L, legando a destra con la L, possa essere stata confusa con una B.</hi>
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Et taliter ego idem
          <persName key="Angelo de Bono Pari, pubblico notaio di Potenza">Angelus de Bonopari</persName>
          puplicus
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          notarius hoc presens puplicum instrumentum scripsi quia predittis omnibus rogatus interfui et meo solito signo signavi; quod autem superius ubi legitur «quadam pananea» et si qui idem ubi legitur «perducunt», item ubi legitur «Antonius» abrasum et interlineatum // (c. 252r) est per manus mei qui supra notarii, non vitio sed errore, unde pro autentico habeatur ut supra. (SN) 
  † Ego
          <persName key="Giacomo Cumbo, giudice annuale di Potenza">Iacobus Cumbus</persName>
          iudex civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          qui supra 
  † Ego magister
          <persName key="Taddeo de Amelino, magister">
            Tadeus de Aymolino
            <ref target="#Npchtivo8u" type="alpha" />
          </persName>
          interfui testis 
  † Ego
          <persName key="Gualtiero de Lacupensuli">Gualterius de Lacupensuli</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          interfui 
  † Ego
          <persName key="Nuccio Spario de Corneto">Nucius Sparius de Corneto</persName>
          testis sum 
  † Ego
          <persName key="Gabriele Strambo">Gabriel Strambus</persName>
          testis interfui
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Npchtivo8u" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S qui, in docc. coevi</hi>
            Amelino
          </note>
        </span>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>