<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>27. Instrumentum permutationis tra la chiesa di S. Michele di Potenza e Giacomo de Elzia, prete e chierico della stessa</title>
        <respStmt>
          <name>Donatella Gerardi</name>
          <resp>mark-up by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>transcription by</resp>
          <name>Donatella Gerardi</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition">Palestina, L’arcidiocesi di Potenza, vol. III, Appendice documentaria, n. 28 pp. 55-57.</bibl>
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source">ASNa, Regia Camera della Sommaria, Diversi, 1a numerazione, Dip. Somm., I, 309, n. 4bis, cc. 83r-85r, n. 28 [S].</bibl>
          <bibl type="tradition">Originale: Napoli, Biblioteca della Società Napoletana di Storia Patria, Diplomatico, Pergamene del Fondo Fusco, (25-Potenza), segn. 10 BB I n. 15 [A].</bibl>
          <bibl type="bibliography">Pedìo, Cod. Dipl. Potent., p. 146 n. XV; Id.,Cod. e cart. Potentino, pp. 31; Id., Cartulario della Basilicata, III, pp. 9-10; Messina, Storie di carta, storie di pietra, p. 68; Scalise, La diocesi potentina nel Medioevo: riflessioni su vescovi e patrimonio del clero, p. 75; F. Panarelli, Un registro di documenti della chiesa Potentina (XIII-XVI secolo), in Alle fonti della Basilicata medievale: edizioni, progetti e cantieri, a cura dello stesso, Bari 2017, pp. 45-64: 56-57.</bibl>
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>!-Instr</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>Angelo de Gaudiano, arciprete della chiesa di S. Michele di Potenza, agendo - con il consenso di tutti i chierici della predetta chiesa congregati nel coro  - per se stesso e in nome della chiesa di S. Michele, nonché in forza dell'autorità conferitagli dai vicari generali del vescovo di Potenza, frate Guglielmo (segnatamente: Pietro de Madio, archidiacono potentino, e Guglielmo de Guerrerio, arciprete della ecclesia maior di Potenza), concede a Giacomo de Elzia, prete e chierico di S. Michele, una terra sita nel tenimento della città di Potenza, in contrada Mendaroli, ricevendo in cambio un orto sito in contrada Sancti Iacobi, nel medesimo tenimento.</p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="copy" />
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1311-11-13</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          (c. 83r) Anno dominice incarnationis millesimo tricentesimo undecimo, regnante domino nostro
          <persName key="Roberto d'Angiò" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q290720">Roberto</persName>
          Dei gratia gloriosissimo
          <placeName key="Gerusalemme" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1218">Hierusalem</placeName>
          et
          <placeName key="Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          rege,
          <placeName key="Puglia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1447">ducatus Apuleę</placeName>
          et
          <placeName key="Capua" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q1280122">principatus Capue</placeName>
          ,
          <placeName key="Provenza, contea" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2991382">Provincie</placeName>
          et
          <placeName key="Forcalquier" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q104431">Forcalquerii</placeName>
          ,
          <placeName key="Piemonte" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q1216">Pedimontis</placeName>
          comes ‹sic›, regnorum eius anno tertio feliciter amen, die duodecimo
          <ref target="#N5kklzw8ag" type="alpha" />
          novembris, Xe ind(ictioni)sc, apud
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentiam</placeName>
          .
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="N5kklzw8ag" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            terciodecimo
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          In presentia
          <persName key="Simone de Iudice, regio giudice di Potenza">Simonis de Iudice</persName>
          olim in anno proximo preterito 9e c indictionis regii civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          iudicis, in defectu aliorum iudicum nondum in eadem terra pro predicto presenti anno Xe indictionis per regiam curiam creatorum,
          <persName key="Bernardo de Comestabulo, pubblico notaio di Potenza">Bernardi de Connestabulo puplici eiusdem civitatis notarii</persName>
          et testium subscriptorum ad hoc specialiter vocatorum et rogatorum, ego presbiter
          <persName key="Angelo de Gaudiano, arciprete di S. Michele">Angelus de Gaudiano, archipresbiter</persName>
          <placeName key="S. Michele di Potenza, chiesa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3671306">ecclesie Sancti Michaelis</placeName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          , cum consensu et voluntate // (c. 83v) omnium clericorum eiusdem
          <placeName key="S. Michele di Potenza, chiesa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3671306">ecclesie Sancti Michaelis</placeName>
          , videlicet:
          <persName key="Giovanni de Rosa, prete ">
            presbiteri Iohannis de Basa
            <ref target="#N4ivlvkt9m" type="alpha" />
          </persName>
          ,
          <persName key="Palmerio de Officzo, prete">
            presbiteri Palmerii de Officio
            <ref target="#Ngrrou1uvl" type="alpha" />
          </persName>
          ,
          <persName key="Angelo Scarano, prete">presbiteri Angeli Scarani</persName>
          ,
          <persName key="Manfredi de sire Pascali, diacono">diaconi Manfredi de sire Pascali</persName>
          ,
          <persName key="Nicola Russo, diacono">diaconi Nicolai Russi</persName>
          ,
          <persName key="Nicola Fiso, diacono">diaconi Nicolai Fisi</persName>
          ,
          <persName key="Gerardo de Melfio, diacono">diaconi Girardi de Melfio</persName>
          ,
          <persName key="Lorenzo de Officzo, diacono">diaconi Laurentii de Offizzo</persName>
          ,
          <persName key="Giacomo Piscitella, diacono">
            diaconi Iacobi Pisanelle
            <ref target="#N2po9mwk8e" type="alpha" />
          </persName>
          ,
          <persName key="Maggio de Pantaleo, diacono">
            diaconi Madii de Patalo
            <ref target="#Njh37m0r5p" type="alpha" />
          </persName>
          et
          <persName key="Angelo de Capacia, diacono">diaconi Angeli de Capacia</persName>
          ibidem presentium, ut moris est, ad hoc specialiter congregatorum in domo
          <ref target="#N3eo1yd61b" type="alpha" />
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">mayoris ecclesie Potentine</placeName>
          , de licentia et autoritate mihi tradita et concessa in subscripta permutatione a discretis viris
          <persName key="Pietro de Madio, magister, arcidiacono potentino">magistro Petro de Madio, archidiacono Potentino</persName>
          et
          <persName key="Guglielmo de Guerrerio, prete, arciprete di S. Gerardo">
            presbitero Guillelmo de Guerriero
            <ref target="#Njielfjf84" type="alpha" />
          </persName>
          , archipresbitero dicte
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">mayoris ecclesie Potentine</placeName>
          , reverendi patris domini Io(hann)is
          <ref target="#Nrcx1xxm1w" type="alpha" />
          <persName key="Guglielmo, vescovo di Potenza">Gulielmi venerabilis episcopi Potentini</persName>
          in spiritualibus et temporalibus generalibus vicariis, tam pro me ipso et meis successoribus ac nomine et pro parte dicte
          <placeName key="S. Michele di Potenza, chiesa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3671306">ecclesie dicti Sancti Michaelis</placeName>
          et dictorum clericorum,  trado et permuto dicto presbitero
          <persName key="Giacomo de Elzia prete e chierico di S. Michele di Potenza">
            Iacobo de Elsa
            <ref target="#Nnrotrf98h" type="alpha" />
            , clerico
          </persName>
          <placeName key="S. Michele di Potenza, chiesa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3671306">dicte ecclesie Sancti Michaelis</placeName>
          recipienti, petiam unam terre sitam in tenimento
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          in contrata
          <placeName key="Mendaroli, contrada">Mandaroli</placeName>
          <ref target="#Nib5ehbbkg" type="alpha" />
          , hiis finibus circumdatam: ab uno latere tenet
          <placeName key="S. Michele di Potenza, chiesa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3671306">dicta ecclesia Sancti Michaelis</placeName>
          mediante vallone; a secundo et tertio latere tenes tu idem presbiter
          <persName key="Giacomo de Elzia prete e chierico di S. Michele di Potenza">presbiter Iacobus de Elsia</persName>
          , a quarto latere tenent heredes
          <persName key="Ruggero de Capatia">Rogerii de Capatia</persName>
          et si qui alii sunt confines. Hanc autem petiam terre, prescriptis finibus circumdatam per dessignata latera quatuor, una cum omnibus accessionibus et ingressionibus suis tibi dicto
          <persName key="Giacomo de Elzia prete e chierico di S. Michele di Potenza">presbitero Iacobo</persName>
          de licentia et autoritate qua supra, presentibus et consentientibus et ratum habentibus dictis clericis nomine et pro parte
          <placeName key="S. Michele di Potenza, chiesa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3671306">dicte ecclesie Sancti Michaelis</placeName>
          trado et permuto ut // (c. 85r) dictum est; pro qua petia terre nomine et pro parte
          <placeName key="S. Michele di Potenza, chiesa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3671306">dicte ecclesie Sancti Michaelis</placeName>
          et clericorum ipsorum recepi a te dico
          <persName key="Giacomo de Elzia prete e chierico di S. Michele di Potenza">presbitero Iacobo</persName>
          ortum unum situm in eodem tenimento
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          , in
          <placeName key="S. Giacomo, contrada">contrada Sancti Iacobi</placeName>
          , hiis finibus circumdatum: ab uno latere tenet
          <persName key="Giovanni de Turturella">
            Iohanne Turturella
            <ref target="#N9ulqmbdws" type="alpha" />
          </persName>
          mediante sulco, a secundo et tertio latere superius et inferius sunt vie puplice et a quarto latere tenet
          <persName key="Gerardo de Fodra">
            Girardus de Iodia
            <ref target="#Nyawyydy0n" type="alpha" />
          </persName>
          . Hunc autem ortum prescriptis finibus circumdatum  per designata latera quatuor, una cum omnibus accessionibus et ingressionibus suis tu predictus
          <persName key="Giacomo de Elzia prete e chierico di S. Michele di Potenza">presbiter Iacobus</persName>
          m(ih)i, nomine et pro parte
          <placeName key="S. Michele di Potenza, chiesa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3671306">dicte ecclesie Sancti Michaelis</placeName>
          et clericorum recipienti, eodem modo in cambium tradidisti et permutavisti, cum presens permutatio
          <placeName key="S. Michele di Potenza, chiesa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3671306">dicte ecclesie Sancti Michaelis</placeName>
          ad utilitatem cedit multiplicem et profectam; ut hoc verum esse dicti clerici ipsius ecclesie in verbo veritatis et fidei affirmarunt et eorum testimonio ‹hoc› habetur. Quapropter nomine et pro parte quo supra do et trado tam tibi dicto
          <persName key="Giacomo de Elzia prete e chierico di S. Michele di Potenza">presbitero Iacobo</persName>
          quam heredibus tuis, liberam et omnimodam potestatem tenendi et possidendi, vendendi, dandi, permutandi nec non et quocumque modo volueritis alienandi petiam terre predicte, insuper repromicto tibi, nomine et pro parte quo supra, et heredibus tuis ‹ipsum› eam defendere et guarentire contra omnes homines qui te vel heredes tuos de dicta petia terre molestare vel inquietare tentaverint more iudiciorum, et tam
          <ref target="#Namzy8l9no" type="alpha" />
          ego vel dicti clerici aut successores nostrum vel aliquis per nos vel per successores nostros vel propter
          <ref target="#Nclfyscuts" type="alpha" />
          ipsius ecclesie contra te vel contra tuos heredes de dicta petia terre aliquo tempore venerimus vel eam vobis deinceps calum/niati fuerimus seu per quodlibet ingenium eam a vobis repetere vel subtrahere quesierimus aut eam vobis defendere et guarentire // (c. 84v) ab omnibus hominibus, ut supra dictum est, noluerimus more iudiciorum, debeamus conponere augustales aurei viginti nomine pene, medietatem tibi vel tuis heredibus et reliquam medietatem curie competenti [te] dicto
          <persName key="Giacomo de Elzia prete e chierico di S. Michele di Potenza">presbitero Iacobo</persName>
          pro te et tuis heredibus et dicto notario puplico penam eandem legitime stipulantibus, permutantem
          <ref target="#Nr6seadxj0" type="alpha" />
          predicta rata nichilominus perpetuo permanente. Pro quibus omnibus observandis firmiter obligamus omnia bona dicte ecclesie proinde tibi et heredibus tuis, preterea guadiam tibi dedi pro terra predicta.
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="N4ivlvkt9m" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Rosa
            <hi rend="italic">qui e in seguito</hi>
          </note>
          <note xml:id="Ngrrou1uvl" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Officzo
            <hi rend="italic">qui e in seguito</hi>
          </note>
          <note xml:id="N2po9mwk8e" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Piscitelle
            <hi rend="italic">qui e in seguito</hi>
          </note>
          <note xml:id="N3eo1yd61b" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            choro
          </note>
          <note xml:id="Njielfjf84" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Guerreiro
            <hi rend="italic">qui e in seguito</hi>
          </note>
          <note xml:id="Nrcx1xxm1w" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            fratris
          </note>
          <note xml:id="Nnrotrf98h" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Elzia
            <hi rend="italic">qui e in seguito</hi>
          </note>
          <note xml:id="Nib5ehbbkg" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Mendaroli
          </note>
          <note xml:id="N9ulqmbdws" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Iohannes de Turturella
          </note>
          <note xml:id="Nyawyydy0n" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Fodra
          </note>
          <note xml:id="Namzy8l9no" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            si
          </note>
          <note xml:id="Nclfyscuts" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            pro parte
          </note>
          <note xml:id="Nr6seadxj0" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            permutatione
          </note>
          <note xml:id="Njh37m0r5p" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Pantaleo
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Et taliter ego qui supra
          <persName key="Bernardo de Comestabulo, pubblico notaio di Potenza">Bernardus de Conestabulo</persName>
          puplicus dicte civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          notarius hoc instrumentum permutationis ad rogatum et requisitionem dictorum contrahentium scripsi quia predictis interfui et meo signo signavi. (SN) 
  Ego
          <persName key="Simone de Iudice, regio giudice di Potenza">Simon</persName>
          olim in anno proxime preterite none indictionis regius
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          in defectu aliorum iudicum nondum in eadem terra per curiam creatorum ut supra 
  Ego
          <persName key="Pietro de Madio, arcidiacono potentino">Petrus de Madio archidiaconus Potentinus</persName>
          ac reverendi patris domini fratris
          <persName key="Guglielmo, vescovo di Potenza">Guillelmi episcopi Potentini</persName>
          in spiritualibus et temporalibus vicaarius generalis predicte permutationi autoritate mihi commissa consensi et me subscripsi 
  Ego
          <persName key="Guglielmo de Guerrerio, arciprete di S. Gerardo">Guillelmus de Guerra archipresbiter Potentinus</persName>
          ac reverendi patris domini fratris
          <persName key="Guglielmo, vescovo di Potenza">Guillelmi episcopi Potentini</persName>
          in spiritualibus et temporalibus vicarius generalis predicte permutationi autoritate mihi commissa consensi et me subscripsi 
  Signum manus
          <persName key="Angelo de Gaudiano, arciprete di S. Michele">Angeli de Gaudiano, archipresbiteri</persName>
          <placeName key="S. Michele di Potenza, chiesa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3671306">ecclesie Sancti Michaelis</placeName>
          qui supra voluit, consensit et ratum habuit 
  Signum manus
          <persName key="Giovanni de Rosa, prete">presbiteri Iohannis de Rosa</persName>
          qui supra voluit, consensit et ratum habuit // (c. 85r) 
  Signum manus
          <persName key="Palmerio de Officzo, prete">presbiteri Palmerii de Offiza</persName>
          qui supra voluit, consensit et ratum habuit 
  Signum manus
          <persName key="Nicola Fiso, diacono">diaconi Nicolai Nicolai de Fisio</persName>
          qui supra voluit, consensit et ratum habuit 
  Ego
          <persName key="Manfredi de sire Pascali, diacono">diaconus Manfridus de sire Pascali</persName>
          qui supra volui, consensi et ratum habui 
  Signum manus
          <persName key="Nicola de Altimodio, diacono">diaconi Nicolai de Altimodio</persName>
          qui supra voluit, consensit et ratum habuit 
  Ego
          <persName key="Gerardo, suddiacono">subdiaconus Girardus</persName>
          qui supra volui, consensi et ratum habui 
  Ego
          <persName key="Maggio de Pantaleone, suddiacono">
            [su]b[dia]conus Madius de Pantacento
            <ref target="#N4q8pbhq23" type="alpha" />
          </persName>
          qui supra volui, consensi et ratum habui 
  Signum manus
          <persName key="Giacomo Piscitella, suddiacono">subdiaconi Iacobi de Pixitella</persName>
          qui supra voluit, consensit et  ratum habuit 
  Signum manus
          <persName key="Lorenzo de Officzo, suddiacono">subdiaconi Laurentii de Offiza</persName>
          qui supra voluit, consensit et  ratum habuit 
  Signum manus
          <persName key="Angelo de Capacia, suddiacono">subdiaconi Angeli de Capacia</persName>
          qui supra voluit consensit et  ratum habuit 
  Ego
          <persName key="Nicola, cantore">
            presbiter Nicolaus de Cantore
            <ref target="#Nrflf2sedc" type="alpha" />
          </persName>
          Pot(entinus) interfui
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="N4q8pbhq23" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Pantaleone
          </note>
          <note xml:id="Nrflf2sedc" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            cantor
          </note>
        </span>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>