<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>169. Instrumentum locationis seu concessionis della chiesa della Ss. Trinità</title>
        <respStmt>
          <resp>mark-up by</resp>
          <name>Donatella Gerardi</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>transcription by</resp>
          <name>Donatella Gerardi</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition" />
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source">ASNa, Regia Camera della Sommaria, Diversi, 1a numerazione, Dip. Somm., I, 309, n. 4bis, cc. 293v-297r, n. 84 [S].</bibl>
          <bibl type="tradition" />
          <bibl type="bibliography" />
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>!-Instr</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>Giovanni Andrea de Clappis di Potenza, procuratore generale della chiesa della Ss.Trinità, agendo in nome di detta chiesa, con il consenso e l’autorità di altri chierici presenti, concede in fitto a Troiano de Aprutio di Potenza un tenimento di terre posto nel territorio della città di Potenza, in località Pomari; per tale locazione sono stabiliti una durata di nove anni, da computarsi a partire dal 1° settembre prossimo venturo (XII indizione) e un canone annuo pari a centoventisette tomoli di frumento e orzo (nella misura di 2/3 di frumento e 1/3 di orzo); il locatario elegge quali propri fideiussori Francesco de Diano, Colella de Casaletto e Gerardo Vizarro di Potenza ed è altresì fissata una pena pari a venticinque once d’oro in caso di violazione di quanto convenuto. Si precisa inoltre che esulano da detta locazione vuoi un pezzo di terra appartenente alla chiesa di S. Sofia, vuoi un ulteriore appezzamento, a scelta del procuratore e dei suoi successori in tale carica, da destinare alla coltivazione del lino.</p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="copy" />
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1553-06-29</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          (c. 293v) In nomine domini nostri Iesu Christi amen. Anno a nativitate ipsius millesimo quingentesimo quinquagesimo tertio, regnantibus serenissimis et catholicis principibus et invittissimis ac potentissimis dominis nostris
          <persName key="Carlo V d’Asburgo" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q32500">Carolo de Austria</persName>
          ‹divina› favente gratia ‹rege› Romanorumque imperatore semper augusto ac
          <persName key="Giovanna di Castiglia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q171136">Iohanna de Aragonia</persName>
          eius matre et eodem
          <persName key="Carlo V d’Asburgo" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q32500">Carolo</persName>
          eius filio primogenito, eadem divina gratia regibus
          <placeName key="Spagna" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q29">Hispaniarum</placeName>
          ,
          <placeName key="Castiglia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q173063">Castelle</placeName>
          ,
          <placeName key="Aragona" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q4040)">Aragonum</placeName>
          ,
          <placeName key="Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">utriusque Sicilie</placeName>
          ,
          <placeName key="Gerusalemme" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1218">Hierusalem</placeName>
          , regnorum vero eorum matris et filii in hoc regno Sicilie citra farum anno trigesimo ottavo, inperii autem ab elettione trigesimo sexto feliciter amen, // (c. 294r) die vigesimo nono mensis iunii, undecime inditionis,
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          et proprie intus venerabilem
          <placeName key="Ss. Trinità di Potenza, chiesa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q17624796">ecclesiam Sante Trinitatis</placeName>
          .
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Nos
          <persName key="Cesare Mazarella, giudice ai contratti">Cesar Mazarella</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          regius ad contrattus iudex,
          <persName key="Nicola Grisio Serrano, pubblico notaio regio per tutto il regno di Sicilia citra pharum">Nicolaus Grisius Serranus</persName>
          incola ditte
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          civitatis publicus ubilibet per totum iddem regnum
          <placeName key="Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          citra farum regia autoritate notarius et testes subscripti ad hoc specialiter vocati et rogati, presenti scripto publico locationis terrarum instrumento fatemur, notumfacimus et testamur quod eodem prefato die coram nobis et in nostri presentia presentibus et personaliter constitutis venerabili domno
          <persName key="Giovanni Andrea de Clappis, procuratore generale della Ss. Trinità">Ioanne Andrea de Clappis</persName>
          ditte civitatis, procuratore generali ditte venerabilis ecclesie, agente ad infrascripta omnia et singula cum consensu et authoritate venerabilium domni
          <persName key="Geronimo de Tito, arciprete della Ss. Trinità">Hieronimi de Tito</persName>
          archipresbiteri, domni
          <persName key="Graziano de Granno (ovvero de Gratiano), chierico">
            Gratiani de Granno
            <ref target="#Nlgvigh1f7" type="alpha" />
          </persName>
          , domni
          <persName key="Mario de Tricarico, chierico">Marii de Tricarico</persName>
          , domni
          <persName key="Geronimo de Gaudio, chierico">Hieronimi de Gaudio</persName>
          , domni
          <persName key="Geronimo Zappa, chierico">Hieronimi Zappe</persName>
          , domni
          <persName key="Antonio Pallottino, chierico">Antonii Pallottini</persName>
          et domni
          <persName key="Giannino (ovvero Giovanni) de Iusualdo">Iannini de Iusualdo</persName>
          ditte civitatis, clericorum ditte ecclesie ibidem presentium in ditto loco ad sonum campanelle congregatorum et nemine ipsorum discrepantium et ditto procuratori eorum consensum et authoritatem dantium et prestantium, in toto presenti instrumento consentientibus prius in nos iudicem et notarium dittis procuratore et clericis tamquam in suos, cum sciverint et recognoverint nos suos non esse, nec nostre iurisditioni subiettos, nostram iurisditionem et officium in hac parte voluntarie prorogando ac se ipsos submittendo, parte ex una, et
          <persName key="Troiano de Aprutio">Troyano de Aprutio</persName>
          ditte civitatis, agente similiter ad infrascripta omnia et singula pro se ipso suisque // (c. 294v) heredibus et successoribus, parte ex altera, prefatus quidem venerabilis domnus
          <persName key="Giovanni Andrea de Clappis, procuratore generale della Ss. Trinità">Andreas</persName>
          procurator, authoritate qua supra, sponte, non vi, dolo malo, metu ad id induttus, nulla impressione aut suasione motus vel aliter circumventus, ut dixit, sed sua pura, mera, libera, gratuita et spontanea voluntate, in nostrum quorum supra iudicis, notarii et testium subscriptorum presentia, pro evidentibus utilitatibus ditte ecclesie locavit et concessit et titulo locationis et concessionis per fustem dedit et per fustem assignavit ditto
          <persName key="Troiano de Aprutio">Troyano</persName>
          ibidem presenti, conducenti, recipienti et stipulanti pro se, suis heredibus et successoribus, tenimentum unum terrarum ditte ecclesie situm et positum in territorio ditte civitatis ubi dicitur
          <placeName key="Pomari, località">Pomari</placeName>
          , confinatum versus orientem iuxta terras conventus et ecclesie
          <placeName key="S. Francesco, convento in Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q3674379">Santi Francisci</placeName>
          et terras domini
          <persName key="Troiano de Ingannulo">Troyani de Ingannulo</persName>
          et iuxta
          <placeName key="Rivisco, fiume">flumen Rivisci</placeName>
          , versus meridiem iuxta terras domni
          <persName key="Graziano de Granno (ovvero de Gratiano), chierico">Gratiani de Gratiano</persName>
          et alios fines, per annos novem sequentes incipiendo a primo die mensis septembris primi futuri duodecime inditionis et quod presens locatio intelligatur fatta de triennio in triennium et non aliter nec alio modo, pro annua locatione frumenti et ordei tumulorum centum et viginti septem, silicet duas partes frumenti et tertiam partem ordei; quos frumenti et ordei tumulos centum viginti septem promisit idem
          <persName key="Troiano de Aprutio">Troyanus</persName>
          consignare ditto procuratori et qui pro tempore fuerit in ditta ecclesia quolibet anno tempore recolletionis in area in dittis terris // (c. 295r) de meliori frumento et ordeo quod perceperit in dittis terris, salvo tamen et reservato in ditto tenimento petio uno terrarum quod est ecclesie
          <placeName key="S. Sofia, chiesa">Sante Sophie</placeName>
          . Quod tenimentum terrarum predittarum promisit idem procurator durante ditto tempore alteri non locare nec concedere et quod ditta locatio intelligatur fatta more solito, silicet franco de guerra et moria, patto adietto inter ipsas partes «che ditto procuratore et qui pro tempore fuerit in ditta ecclesia se possa piglare uno pezo per fare lino dovunche vorrà et placerà ad ipso procuratore», quare sic inter ipsas partes attum extitit et expresse conventum. Et pro maiori cautela et serenitate ditte ecclesie, dittus
          <persName key="Troiano de Aprutio">Troyanus</persName>
          fideiubsores et principales satisfattores dedit et prebuit
          <persName key="Francesco de Diano">Franciscum de Diano</persName>
          ,
          <persName key="Colella de Casaletto">Colellam de Casaletto</persName>
          et
          <persName key="Gerardo Vizarro">Gerardum Vizarrum</persName>
          ditte civitatis, presentes ibidem et sponte pro rata fideiubentes pro ditto
          <persName key="Troiano de Aprutio">Troyano</persName>
          et suis heredibus et successoribus ac promittentes in cambium
          <ref target="#N0l2p8zm1d" type="alpha" />
          in quem dittus
          <persName key="Troiano de Aprutio">Troyanus</persName>
          defecerit in ditta solutione, solvere et satisfacere de eorum propriis bonis renuntiantesque ditti fideiubsores ‹iuri› de primo et principali conveniendo, lege ‹sic› secunda ‹sic› Codice de fideiubsoribus, Autentice presenti et omnibus aliis legibus in favorem fideiubsorum introduttis. Et proinde pro reali observatione omnium prefatorum, tam dittus principalis quam etiam et ditti fideiubsores obligaverunt se ipsos eorumque heredes et successores ac bona eorum omnia mobilia et stabilia seseque moventia, presentia et futura et ubicumque existentia ac sita et posita, cuiuscumque vocabuli appellatione distinta // (c. 295v) ac etiam illa que in generali obligatione non veniunt sine speciali verborum expressione et quod etiam ad ignorata extendantur precario nomine et penam unciarum auri viginti quinque, medietate videlicet ipsius pene, si eam committi contingerit, regie curie vel alteri curie cuicumque ubi exinde reclamatio fatta fuerit vel querela et altera medietate pene eidem parti prefata observanti et non contravenienti et eius heredibus et successoribus integre persolvenda, totiens quotiens fuerit exinde quomodolibet contraventum, me preditto notario tamquam persona publica pro parte ditte curie et ipsis partibus presentibus pro se ipsis et eorum heredibus et successoribus una videlicet alteram ‹sic› et altera alteram ‹sic›, penam solemniter et legitime stipulantibus antedittam; qua pena commissa vel non commissa, soluta vel non soluta, exatta vel non exatta aut gratiose remissa, presens nihilominus instrumentum cum omnibus in eo contentis in suo semper robore et efficacia perseveret, rato manente patto cum refettione et integra restitutione omnium et singulorum dannorum expensarum et interesse litis et extra litem que fierent propterea quoquomodo, de quibus stari et credi debeat assertioni cum iuramento tantum ‹alterius› ipsarum partium prefata observantis et non contravenientis et eius heredum et successorum, nulla alia probatione quesita, ita quod redduci non possit ad arbitrium boni viri nec exinde quomodolibet appellari aut aliter reclamari. // (c. 296r) Que bona superius obligata ditte partes constituerunt se precario nomine tenere et possidere pro parte alterius ipsarum partium prefata observantis, non contravenientis et eius heredum et successorum, quod precarium liceat et licitum sit unicuique ipsarum partium prefata observanti et non contraventienti eiusque heredum et successorum revocare et ad se advocare seu revocari facere, quandocumque eis placuerit, simpliciter vel solemniter et ut melius eis videbitur et placebit, nulla iuris et fatti sollemnitate servata que in huiusmodi bonis capiendis, vendendis, alienandis vel insolutum tenendis et dandis de iure requiritur. Et renuntiaverunt partes ipse una videlicet alteri et altera alteri presenti, recipienti et stipulanti pro se suisque heredibus et successorum, voluntarie et expresse, ex certa eorum scientia, exceptioni doli mali, vis, metus et in fattum, presentis non sic celebrati contrattus reique prefato modo non geste seu aliter habite quam superius et inferius continetur et est expressum, exceptioni deceptionis et fraudis, privilegio fori, beneficio restitutionis in integrum, exceptioni et legi dicenti res ecclesiasticas pro tantum tempus locari non posse, conditioni indebite ob causam et sine causa, literis, privilegiis, cedulis, moratoriis et rescriptis inpetratis vel inpetrandis; et, ipsis inpetratis, promiserunt ditte partes non uti, nec ipsorum vigore aliqualiter se iuvare, usibus, consuetudinibus, constitutionibus capituli regni huius premissis vel ipsorum alicui // (c. 296v) adversantibus quoquomodo et omnibus aliis legibus, questionibus, compensationibus, exceptionibus, allegationibus et defensionibus iuris vel fatti quibus et propterque ditte partes et eorum heredes et successores contra premissa vel ipsorum aliquod venire possint quovis modo aut ab ipsorum observantia se tueri; iuri dicenti generalem renuntiationem non valere, iuri quo cavetur quod ditto iuri renuntiari non possit ac omnibus aliis legibus, canonicis et civilibus, et auxiliis omnibus in corpore utriusque iuris clausis existentibus et repertis; certiorate prius ditte partes, ut dixerunt, per iurisperitum de iuribus ipsis et effettibus eorundem ac beneficiis antequam de eisdem legibus renuntiarent. Pro quibus omnibus supradittis et infrascriptis et eorum singulis firmiter attendendis, adimplendis et inviolabiliter observandis quodque prefata omnia et eorum singula vera sint et in nullo unquam vacillent, ditte partes una alteri et altera alteri presenti, recipienti et stipulanti, ut supra, coram nobis eisdem iuraverunt et corporale tattis literis ad santa Dei evangelia prestiterunt iuramentum. Et fuit attum infra contrahentes eosdem, pro cautela uniuscuiusque ipsarum partium et earum heredum et successroum, quod si qua iuris vel fatti sollemnitas in presenti instrumento deficeret vel clausula, tacite et expresse intelligantur in eo et totiens corrigi // (c. 297r) et emendari possit quotiens opus erit, ad sensum et consilium sapientis eligendi per partem prefata observanti ‹sic› et non contravenienti ‹sic› et eius heredibus ‹sic› et successoribus ‹sic›, donec veniat ad lucidam formam veritatis et fatti substantia non mutata. Unde ad futuram rei memoriam et dittarum partium preces ac ipsarum et eorum heredum et successorum cautelam ac omnium quorum et cuius inde interest et interesse poterit in futurum certitudinem, fattum est exinde de premissis hoc presens publicum locationis terrarum instrumentum ad instantiam supraditti procuratoris per manus mei preditti notarii, signo meo solito signatum, mei cuius supra iudicis et nostrum subscriptorum testium signo et subscriptionibus roboratum.
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nlgvigh1f7" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            Gratiano
            <hi rend="italic">(dal seguito e da docc. coevi)</hi>
          </note>
          <note xml:id="N0l2p8zm1d" type="alpha">
            <hi rend="italic">casum</hi>
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Quod scripsi ego idem
          <persName key="Nicola Grisio Serrano, pubblico notaio regio per tutto il regno di Sicilia citra pharum">Nicolaus</persName>
          publicus ut supra notarius qui premissis omnibus vocatus et rogatus interfui ipsumque meo consueto signo signavi. (SN) 
	Ego
          <persName key="Cesare Mazarella, giudice ai contratti">Cesar Mazarella</persName>
          Potentinus regius ad contrattus iudex in predittis interfui et me subscripsi et signum meum apposui 
	Io
          <persName key="Angelo de Aponte">Angelo de Aponte</persName>
          de la città de
          <placeName key="Amalfi" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q80563)">Amalfi</placeName>
          sono testimonio 
	Signum crucis magistri
          <persName key="Giovanni Carlo Greco">Ioannis Caroli Greci</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          idiote et scribere nescientis ut dixit 
	Io
          <persName key="Angelo de Vignola">Angelo de Vignola</persName>
          so testimonio de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          testor
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>