<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>164. Instrumentum sententiae in favore dellachiesa cattedrale di S. Gerardo</title>
        <respStmt>
          <resp>mark-up by</resp>
          <name>Donatella Gerardi</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <name>Donatella Gerardi</name>
          <resp>transcription by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition" />
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source">ASNa, Regia Camera della Sommaria, Diversi, 1a numerazione, Dip. Somm., I, 309, n. 4bis, cc. 22v-24v, n. 2 [S].</bibl>
          <bibl type="tradition">Originale: Napoli, Biblioteca della Società Napoletana di Storia Patria, Diplomatico, Pergamene del Fondo Fusco, (25-Potenza), segn. 10 BB I n. 44 [A].</bibl>
          <bibl type="bibliography">Pedìo, Cod. e cart. Potentino, pp. 352; Masini, II. La città medievale. La città dei de Guevara cit., p. 38 e nota 163.</bibl>
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>!-Instr</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>Antonello de Arcerio di Tito, abitante a Potenza, agendo nelle vesti di notaio regio e magister actorum, su richiesta di Gerardo de Cannillo e Filippo de Cremona, economi e procuratori della chiesa di S. Gerardo di Potenza, redige in pubblica forma il testo di una sentenza pronunciata da Monacho de Tarcasio de Campanea, viceconte di Potenza, agente in nome e per parte di Antonio de Guevara, conte di Potenza. La sentenza ha per oggetto una controversia accesasi nel corso dell’indizione XI (a. 1478) tra la chiesa di S. Gerardo di Potenza e il convento di S. Francesco, della stessa città, relativamente a una terra acquatica sive padula sita nel territorio della città di Potenza, in contrada Plani de Massaria. Il viceconte Monacho de Tarcasio, dopo essersi personalmente recato nella predetta contrada, avendo preso visione degli inventari e dei documenti della chiesa cattedrale di S. Gerardo e del convento di S. Francesco e uditi i testimoni, prende atto del fatto che il territorio pertinente al convento di S. Francesco si arresta al vallone que dicitur dela Rossa, fino a un salice presente in detto vallone, e decreta che la terra sive padula oggetto di contenzioso, posta sotto la fonte delle Calere, spetta alla chiesa di S. Gerardo di Potenza.</p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="copy">
              <p>Le carte sono interessate dalla presenza di piccoli fori dovuti a consunzione.</p>
            </objectDesc>
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1479-05-22</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          (c. 22v) In nomine domini nostri Iesu Christi amen. Anno a nativitate ipsius millesimo quatricentesimo septuagesimo nono, regnante inclito et serenissimo domino nostro domino
          <persName key="Ferdinando I di Napoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q437838">Ferdinando Dei gratia rege</persName>
          <placeName key="Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          ,
          <placeName key="Gerusalemme" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1218">Hierusalem</placeName>
          et
          <placeName key="Ungheria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q28">Hungarie</placeName>
          , regnorum vero eius anno vicesimo primo feliciter amen, die vicesimo secundo mensis maii, duedecime // (c. 23r.) indittionis, apud civitatem
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          .
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Nos notarius
          <persName key="Francesco de Padua, notaio, giudice annuale di Potenza">Franciscus de Padula</persName>
          , habitator civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          et ipius civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          pro presenti anno duedecime indittionis preditte annalis iudex,
          <persName key="Antonello Arcerio de Tito, pubblico notaio regio per tutto il regno di Sicilia">
            Antonellus Arcerius de
            <placeName key="Tito" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52683">Tito</placeName>
          </persName>
          , preditte civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          incola, puplicus ubilibet per totum predittum regnum regia autoritate notarius notumfacimus et testamur quod nobis intervenientibus pro notario puplico et attorum magistro fuimus cum instantia requisiti q(uod) in puplicam formam redducere deberemus omnia attitata coram magnifico et eximio legum dottore domino
          <persName key="Monaco de Tarcasio, viceconte di Potenza">
            Monatho
            <ref target="#No4cnczh0r" type="alpha" />
            de Tarcasio de
            <placeName key="Campagna" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q80734">Campanea</placeName>
          </persName>
          , civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          vicecomite eiusque comitatus, nomine et pro parte excellentis domini domini don
          <persName key="Antonio de Guevara, conte di Potenza">Antonii de Guevara</persName>
          , civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          dignissimi comitis. Nos vero considerantes q(uod) officium nostrum est puplicum et nemini possumus illud de iure negare, revolventes ideo attitata coram [d]icto domino
          <persName key="Monaco de Tarcasio, viceconte di Potenza">Monatho</persName>
          et ipsis attitatis discussis, invenimus quamdam causam comuniter fattam per introscriptas partes, tenoris et continenti[e] subsequentis: «Nos
          <persName key="Monaco de Tarcasio, viceconte di Potenza">Monathus de Ta[rca]sio</persName>
          de
          <placeName key="Campagna" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q80734">Campa[nea]</placeName>
          legum dottor civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          et eius comitatus vicecomes et cetera, harum seriem declar[a]mus quod cum fuisset pridie quedam questio inter fines
          <ref target="#Nci31ywhjs" type="alpha" />
          et
          <placeName key="S. Francesco, convento in Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q3674379">conventus Sa[nti] Francisci</placeName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          , ex parte una, et
          <ref target="#Nkq3gdv09q" type="alpha" />
          presbiteros
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">Santi Gerardi</placeName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          , de quodam territorio sito et posito in pertinentiis et territorio ditte civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          et proprie ubi dicitur la
          <placeName key="Plani de Masseria, contrada">contrata Plani de Massaria</placeName>
          , taliter quod olim in anno undecime indittionis ven[e]ru(n)t ad manus, quia orabant ditto presbitero
          <ref target="#N07h838q94" type="alpha" />
          quo[d] quedam terra aquatica sive padula, ubi solitum est fa[ce]r(e) fenum et vinum
          <ref target="#Nl9slzklj7" type="alpha" />
          , [esse] ecclesie
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">Santi Girardi</placeName>
          et f(rat)res ditti conventuum ‹sic› di[ce]bant esse prefati conventus // (c. 24r)
          <placeName key="S. Francesco, convento in Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q3674379">Santi Francisci</placeName>
          ; et ne penora prioribus subcessissent quia de presenti mense maii instantis anni duedecime indittionis, quia utraque pars asserebat dittam terram possidere, fuit conclusum, quia questio erat de confinibus et ditta terra et res
          <ref target="#Nhi3nmc04r" type="alpha" />
          ‹non› stabat sub retta
          <ref target="#Nbu9kmtyd5" type="alpha" />
          oculis, quod nos personaliter contulissemus ad  dittam contratam et padulam; quo ivimus personaliter et super facie ditte terre legimus et inspessimus ventarium
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">Santi Girardi</placeName>
          ibidemque examinavimus sub(scrip)tos testes
          <persName key="Giancola de Centum Manibus">
            Iohannottum
            <ref target="#N2pl1hklae" type="alpha" />
            de Centum Manibus
          </persName>
          ,
          <persName key="Giovanni de Vineola">
            Iohannem de Vinedo
            <ref target="#Nh8pr5yr16" type="alpha" />
          </persName>
          ,
          <persName key="Antonio de Colotto">Antonium de Colotto</persName>
          et
          <persName key="Fiorentino de Lavanca">
            Lorentium ‹de› Sianta
            <ref target="#Nmneigde62" type="alpha" />
          </persName>
          ; postq(ua) reversi fuimus ad dittam civitatem
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          et vidimus instrumenta
          <placeName key="S. Francesco, convento in Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q3674379">Santi Francisci</placeName>
          coram nobis presentata, etiam designatis nobis (con)finibus ditte padule et preditte terre per supradittos testes et inventarium predittum, in presentia reverendi et venerabilis viri donni
          <persName key="Stefano de Pergula, archidiacono e vicario potentino">Stefani de Pergula, archidiaconi et vicarii Potentini</persName>
          , et presbiteri donni
          <persName key="Chierico Zappa, prete, cantore della cattedrale">Clerici Zappe</persName>
          , cantoris ditte ecclesie Potentine, presbiteri
          <persName key="Gerardo de Cannillo, prete">Girardi [d]e Cannillo</persName>
          , presbiteri
          <persName key="Bartolomeo de Lauro, prete">
            Bartholi
            <ref target="#N0492sbrmm" type="alpha" />
            de Lauro
          </persName>
          et presbiteri d[on]ni
          <persName key="Gregorio de Vineola, prete">Gregorii de Vineola</persName>
          et nonnullorum clericorum et presbiterorum qui venerunt pro parte ditte ecclesie et in presentia venerabilis et religiosi viri magistri
          <persName key="Leonardo de Aviliano, profexor sacre pagine">
            Leonardi de Anillario
            <ref target="#Ng3bcytpc3" type="alpha" />
          </persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          , sacre pagine professoris, et fratris
          <persName key="Ruggero de Caporella, frate">
            Regerri
            <ref target="#Nui2hetlgn" type="alpha" />
            de Caporella
          </persName>
          et fratris
          <persName key="Gerardo de Balba, frate">Girardi de B[a]lba</persName>
          et nonnullorum aliorum fratruum, qui venerunt pro parte ditti
          <placeName key="S. Francesco, convento in Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q3674379">conventus Santi Francisci</placeName>
          , attento quod per in[sp]icationem
          <ref target="#Nb6gp9tc11" type="alpha" />
          i[n]str[umentorum] ditti conventus ipse non obstendit
          <ref target="#N30ast2jw9" type="alpha" />
          se nisi usque ad val[l]onum qui dicitur de
          <placeName key="Rossa (de la), vallone">la Rossa</placeName>
          et usque // (c. 24r) ad quendam salicem qui est in ditto vallo[n]e et sic tenet dittus conventus que sunt ultra dittum vallonum versus viam
          <placeName key="Pietragalla" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52635">Petregalle</placeName>
          et iuxta bona illorum, de cont(estatione) et per depositionem dittorum testium, quia fuit (con)ventum inter partes easdem stare decisioni et determinationi nostre, visa facie loci et iuribus dittarum partium, ideo Christi nomine invocato, de cuius vultu retta iudicia procedunt
          <ref target="#Nfzo8ifln7" type="alpha" />
          et oculi iudicantium respiciunt veritatem, declaramus, sententiamus et determinamus q(uod) ditta terra sive padula, que est suttus fontem civitatis
          <ref target="#Nii8r8wkwo" type="alpha" />
          sicut procedit dittus vallonus et est situata iuxta bona et terras luminarie et alios (con)fines, sit et esse debent
          <ref target="#Nncu2xt1og" type="alpha" />
          prefate venerabilis
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">ecclesie Santi Gerardi</placeName>
          , ecclesie cadhedralis ‹sic› Potentine, hanc nostram sententiam in hiis scriptis proferentes nobis pro tribunali sedentibus singulis conquerentibus iustitiam ministrando, sedente nobiscum nobili et egregio viro notario
          <persName key="Antonello Arcerio de Tito, pubblico notaio regio per tutto il regno di Sicilia">
            Antonellus Arcerius de
            <placeName key="Tito" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52683">Tito</placeName>
          </persName>
          , incola ditte civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          , attorum magistro et notario, in presentia prefati do(n)ni
          <persName key="Gerardo de Cannillo, prete">Gerardi de Can(n)illo</persName>
          et do(n)ni
          <persName key="Filippo de Cremona, prete">Filippi de Cremona</persName>
          , yconomorum et procuratorum ditte ecclesie Potentine et in absentia religiosi et venerabilis viri fratris
          <persName key="Antonello de Diana, frate">
            Antonelli de Diano
            <ref target="#N1voxzaqjk" type="alpha" />
          </persName>
          guardiani ditti (con)ventus et fratris
          <persName key="Antonio de Dario, frate">
            Antonii Dedario
            <ref target="#Ndb6a0jdo4" type="alpha" />
          </persName>
          , yconomi et procuratoris ditti
          <placeName key="S. Francesco, convento in Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q3674379">conventus Santi Francisci</placeName>
          vocatorum et (con)parentium et se contentantium de [ditta] determinatione. Letta lata extitit hec presens sententia et determinatio, die, mense et indittione predittis, presentibus ditto do(n)no
          <persName key="Gerardo de Cannillo, prete">Girardo</persName>
          et do(n)no
          <persName key="Filippo de Cremona, prete">Filippo</persName>
          yconomis et procuratoribus ditte
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">ecclesie Santi Girardi</placeName>
          et ipsam sententiam et determinationem laudantibus et preditti guardianus et frater
          <persName key="Antonio de Dario, frate">Antonius</persName>
          vocati comparuerunt et se contentantium
          <ref target="#Nlcr9o1ita" type="alpha" />
          de ditta determinatione et sententia [ac] presentibus et pro testibus nobili viro m(agist)ro
          <persName key="Guglielmo de Gaudiano, magister fisico">
            Gulielmo de Guardiano
            <ref target="#N87rjbfxwv" type="alpha" />
            fisico
          </persName>
          ,
          <persName key="Ottino de Caris">
            [Ottin]o de Casis
            <ref target="#Np7b7o06vg" type="alpha" />
          </persName>
          ,
          <persName key="Francesco de Abrutio">Francisco de Abrutio</persName>
          ,
          <persName key="Guglielmo Cappello">
            Gulielmo Capello
            <ref target="#N8fxaspjlu" type="alpha" />
          </persName>
          et
          <persName key="Mariano domini Cicci de Ingannulo">Mariano do(n)ni Cicci de Inganulo</persName>
          . // (c. 24v) Qui donnus
          <persName key="Gerardo de Cannillo, prete">Girardus</persName>
          et donnus
          <persName key="Filippo de Cremona, prete">Filippus</persName>
          , yconomi et procuratores dicte
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">ecclesie Santi Girardi</placeName>
          , nos predittum iudicem, notarium et testes infrascriptos requisiverunt attente q(uod) prefatam decisionem, determinationem atque sententiam redducere deberemus in puplicam formam et quia officium nostrum puplicum est et nemini illud denegare possumus, ideo ad cautelam dittorum do(n)ni
          <persName key="Gerardo de Cannillo, prete">Girardi</persName>
          et do(n)ni
          <persName key="Filippo de Cremona, prete">Filippi</persName>
          , ut supra procuratorum, et omnium quorum et cuius inde interest et interesse poterit in futurum, fattum est exinde hoc presens puplicum instrumentum, per manus mei preditti notarii
          <persName key="Antonello Arcerio de Tito, pubblico notaio regio per tutto il regno di Sicilia">Antonelli</persName>
          qui pro attorum magistro et pro notario, ut supra, interfui et meo solito signo signavi; superius autem in quinto virgulo ubi legitur «p(redic)tum regnum regia autoritate notarium notumfacimus» et in vicesimo virgulo ubi legitur «de Colotto» et in trigesimo secundo virgulo ubi legitur «declaramus, sententiamus» et in quatrigesimo sexto virgulo ubi legitur «notarium predittos» abrasi intervirgulavi quia scribendo casualiter erravi, pro autentico habeatur. (SN)
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="No4cnczh0r" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Monacho
          </note>
          <note xml:id="Nci31ywhjs" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            fratres
          </note>
          <note xml:id="Nkq3gdv09q" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            contra
          </note>
          <note xml:id="N07h838q94" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            dicebant dicti presbiteri,
            <hi rend="italic">piuttosto che</hi>
            orabant ditto presbitero
          </note>
          <note xml:id="Nl9slzklj7" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            bladum
          </note>
          <note xml:id="Nhi3nmc04r" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            etiam subiecta,
            <hi rend="italic">piuttosto che</hi>
            et res
          </note>
          <note xml:id="Nbu9kmtyd5" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            subiecta,
            <hi rend="italic">piuttosto che</hi>
            sub retta
          </note>
          <note xml:id="N2pl1hklae" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Iohancolam
          </note>
          <note xml:id="Nh8pr5yr16" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Vineola
          </note>
          <note xml:id="Nmneigde62" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Florentinus de Lavanca
          </note>
          <note xml:id="N0492sbrmm" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Bartholomei
          </note>
          <note xml:id="Ng3bcytpc3" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Aviliano
          </note>
          <note xml:id="Nui2hetlgn" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Rogerii
          </note>
          <note xml:id="Nb6gp9tc11" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            inspectionem
          </note>
          <note xml:id="N30ast2jw9" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            ipse non extendit,
            <hi rend="italic">piuttosto che</hi>
            in pleno obstendit
          </note>
          <note xml:id="Nfzo8ifln7" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            prodeunt
          </note>
          <note xml:id="Nii8r8wkwo" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Calerarum
          </note>
          <note xml:id="Nncu2xt1og" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            debeat
          </note>
          <note xml:id="N1voxzaqjk" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Diana
          </note>
          <note xml:id="Ndb6a0jdo4" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            de Dario
          </note>
          <note xml:id="Nlcr9o1ita" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S e A per</hi>
            contentantes
          </note>
          <note xml:id="N87rjbfxwv" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Gaudiano
          </note>
          <note xml:id="Np7b7o06vg" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Caris
          </note>
          <note xml:id="N8fxaspjlu" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Cappello
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Ego notarius
          <persName key="Francesco de Padua, notaio, giudice annuale di Potenza">Franciscus Paduanus</persName>
          qui supra annalis iudex interfui et me subscripsi
  Ego
          <persName key="Guglielmo Cappello">Gulielmus Cappellus</persName>
          testis interfui et me propria manu subscripsi
  Ego magister
          <persName key="Guglielmo de Gaudiano, magister fisico">Gulielmus de Gaudiano</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          phisicus testis interfui
  Ego
          <persName key="Francesco de Abrutio">Franciscus de Abrutio</persName>
          testis sum
  Ego
          <persName key="Mariano domini Cicci de Ingannulo">Maria[nus] domini Cicci de Inganulo</persName>
          testis sum
  Ego
          <persName key="Ottino de Caris">Ott[in]us de Caris</persName>
          testis sum
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>