<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>162. Instrumentum captionis possessionis da parte della chiesa cattedrale di S. Gerardo</title>
        <respStmt>
          <name>Donatella Gerardi</name>
          <resp>transcription by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>mark-up by</resp>
          <name>Donatella Gerardi</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition" />
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source">ASNa, Regia Camera della Sommaria, Diversi, 1a numerazione, Dip. Somm., I, 309, n. 4bis, cc. 455r-457v, n. 140 [S].</bibl>
          <bibl type="tradition" />
          <bibl type="bibliography" />
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>!-Instr</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>Domenico de Regali, canonico ed economo della chiesa cattedrale di S. Gerardo di Potenza, agendo in nome e per parte di detta chiesa e del suo capitolo nelle vesti di procuratore, è immesso nel possesso corporale di metà di un’isca, sita nel tenimento di Potenza nelle pertinenze della chiesa di Santa Maria di Betlemme e della località Canale, ceduta lo stesso giorno dall’arciprete Baldassarre Mordente alla predetta chiesa a titolo di ricompensa per aver utilizzato una certa quantità di denaro della chiesa di S. Gerardo per i propri interessi personali.</p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="copy" />
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1466-04-28</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          (c. 455r) In nomine domini nostri Iesu Christi amen. Anno nativitatis ipsius millesimo quatrigentesimo sexagesimo sexto, regnante serenissimo semper ‹sic› domino nostro domino
          <persName key="Ferdinando I di Napoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q437838">Ferdinando Dei gratia rege</persName>
          <placeName key="Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          ,
          <placeName key="Gerusalemme" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1218">Ierusalem</placeName>
          et
          <placeName key="Ungheria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q28">Hungarie</placeName>
          , regnorum vero eius anno octavo feliciter amen, die ‹vicesimo› octavo mense aprelis, quartedecime indicionis, apud civitatem
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          .
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Nos
          <persName key="Giovannetto (ovvero Giovannello) Pascalis, giudice annuale di Potenza">Iohannellus Pascalis</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          et ipsius civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          ‹pro presenti› anno quartedecime indicionis predicte annalis ydiota iudex,
          <persName key="Matteo de Sacco, pubblico notaio regio per tutto il regno di Sicilia">Matheus de Saccho</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          publicus ubilibet per totum
          <placeName key="Regno di Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q188586">regnum Sicilie</placeName>
          regia authoritate notarius et testes subscripti ad hoc specialiter vocati et requisiti, presenti scripto publico capiens presens
          <ref target="#N7obr6w10d" type="alpha" />
          instrumento fatemur, notumfacimus et testamur quod eodem die eiusdem nobis quibus supra iudice, notario et testibus subscriptis convocatis, accersitis et existentibus in tenimento civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          , in pertinentiis
          <placeName key="S. Maria di Betlemme, chiesa">Sancte Marie Becheleni</placeName>
          et
          <placeName key="Canale, località">Canalis</placeName>
          , ad instantiam venerabilis domini
          <persName key="Domenico de Regale, procuratore della cattedrale di Potenza">Dominici de Regali</persName>
          canonici, yconomi et ‹procuratoris› pro ‹sic› venerabilis cachendrali ‹sic›
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">ecclesie Sancti Girardi</placeName>
          civitatis eiusdem, ut dixit, procuratorio nomine et pro parte eiusdem
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">ecclesie Sancti Girardi</placeName>
          // (c. 455v) et capituli prescriptorum
          <ref target="#Noc8q7512n" type="alpha" />
          et subscriptorum
          <ref target="#Nz0s5ebhmk" type="alpha" />
          in eadem ecclesia, qui personaliter coram nobis et in nostri presentia constitutus asseruit quod venerabilis domnus
          <persName key="Baldassarre Mordente, arciprete della cattedrale di S. Gerardo">Baldaxar Mordente</persName>
          , canonicus et archip(r)e(sbiter) eiusdem
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">ecclesie Sancti Girardi</placeName>
          quod diu fuit in sacris ordinibus constitutus in eadem ecclesia et ipsius ecclesie, qui qum ‹sic› administravit bona eiusdem ecclesie quia proster seu prepositus fuit eiusdem ecclesie pluribus vicibus et pecuniarum quantitates eiusdem ‹ecclesie› percepisse et habuisse et in proprium usum suum et utilitatem convertisse et expedisse et .	.	.
          <ref target="#N4ep7mvqk1" type="alpha" />
          effectus est debitor eiusdem ecclesie, qui voluit eius anime conscientiam exonerare et eiusdem ecclesie ius suum retribuere qua de causa  .	.    . quia debitor erat in reconpensationem suorum debitorum per eundem eidem ecclesie debitorum
          <ref target="#Ngxf7j7q2j" type="alpha" />
          et propter sue conscientie exonerationem ex certa sui scientia et aliis de causis ‹ad hec iuste› se inducentibus ac rationabiliter, ut dixit, dedit et per fustis traditionem tradidit et assignavit iure proprio et inperpetuum eidem procuratori, procuratorio nomine et pro parte dicte
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">ecclesie cathedralis Sancti Girardi</placeName>
          et ipsius capituli clericorum et successorum presenti et recipienti ab eodem // (c. 456r) archipresbitero, medietatem unius yscle sue petie terre ‹condam notarii›
          <persName key="Antonio de Marco Mordente de Laurino, pubblico notaio regio per le province di Terra di Lavoro, Comitato di Molise, Principato citra e ultra e Basilicata">Antonii Mordente Laurini</persName>
          patris sui, que yscla in presens ut dixit est pro comuni et indiviso cum herede quondam
          <persName key="Mattia Cappello">Mathie Capelli</persName>
          , sita in tenimento civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          et ‹in pertinentiis
          <placeName key="S. Maria di Betlemme, chiesa">S. Marie Bethelem</placeName>
          et›
          <placeName key="Canale, località">Canalis</placeName>
          civitatis eiusdem, confinata ut dixit iuxta isclam domni
          <persName key="Andreuccio (ovvero Andreano) de Medico, cantore ">
            Andreani
            <ref target="#Naacy82dho" type="alpha" />
            de Medico
          </persName>
          cantoris Poten[t]ini limite comuni mediante, iuxta vallonem
          <placeName key="Canale, località">Canalis</placeName>
          , iuxta ‹cugnarellum cuius archipresbiteri› aquali mediante, iuxta stratam publicam qua itur
          <placeName key="Vaglio Basilicata" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52689)">
            Buleum
            <ref target="#N5wpbs9e79" type="alpha" />
          </placeName>
          , iuxta terram
          <placeName key="S. Maria di Betlemme, chiesa">ecclesie sancte Marie Betheleem</placeName>
          predicte quam ‹in presentiarum detinet in beneficium› domnus
          <persName key="Gerardo Cucco">Girardus ‹Cucci</persName>
          et alios fines›. Quam medietatem yscle predicte ut supra dictus domnus archipresbiter dator se, nomine eiusdem ecclesie seu predicti procuratoris quo supra nomine, constituet ‹sic› precario nomine poss‹idere quousque ipsius possessionem acceperit› corporalem, quam accipiendi sua authoritate et retinendi deinceps eidem procuratori quo supra nomine et pro parte dicte ecclesie licentiam omnimodam dedit, tradidit et assignavit, ‹ut› plenius contineri ‹sic› in instrumento exinde confecto manu predicti notarii // (c. 456v)
          <persName key="Matteo de Sacco, pubblico notaio regio per tutto il regno di Sicilia">Mathei</persName>
          , supradictis anno, die, mense et indicione ut decet roborato 	.	.	.  annali predictus
          <persName key="Giovannetto (ovvero Giovannello) Pascalis, giudice annuale di Potenza">Iohannellus</persName>
          et testes numero condecenti. Ideo procurator ipse authoritate supra concessa a predicto archipresbitero ut supra datore mediatore
          <ref target="#N0eiqsiuy3" type="alpha" />
          yscle	.	.	.  archipresbitero predictum precarium possessionis predicte amovere et ad se quo supra nomine advocare et capere coram nobis predictis iudice, notario et testibus	.	.	. precarium revocando et ad se advocando procurator ipse procuratorio nomine quo supra corporalem poxessionem cepit ipsam ysclam	.	.	.  herbas inde extirpando, lapides capiendo et foras iactando et ‹in› eandem isclam deambulando ac terram pugillo capiendo et ‹omnia alia et singula faciendo que› denotant actum vere et realis possessionis et corporalis, nemine contradicente. Quam corporalem possessionem vacuam et expeditam libere et pacifice	.	.	.  pecie terre fuit adeptus et quo supra nomine assecutus et sic ipsam corporalem possessionem ipsius medie‹tatis› yscle eidem procuratori quo supra nomine datur, traditur et assignatur cum viis, introitibus et exitibus, iuribus, rationibus et pertinentiis suis omnibus // (c. 457r) ad ipsam medietatem iscle predicte quovis modo ‹pertinentibus› et cum omni integro statu sita
          <ref target="#Npp4t3au2x" type="alpha" />
          , prout constitit et consistere consuevit. Ac asseruit predictus procurator quo supra nomine quod oportet ipsum habere publicum instrumentum super captione possesionis predicte, ad cauthelam ipsius ecclesie et eiusdem capituli presbiterorum et successorum, suis loco et tempore valiturum, necessarium et oportunum, ‹propterea› requires
          <ref target="#Neizf84949" type="alpha" />
          nos predictos iudicem ‹et notarium› quo supra nomine procurator ipse ut de predictis [faceremus] publicum instrumentum et quia officium nostrum publicum est et nequimus illud denegare, maxime iuxta petenti‹bus non est denegandum et quod› procurator ipse iuste petebat, ideo factum est exinde hoc presens publicum instrumentum per manus mei predicti notarii, signo meo solito signatum, iudicis et nostrum subscriptorum testium subscriptionibus et subsignationibus roboratum.
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="N7obr6w10d" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            captionis possessionis
            <hi rend="italic">(dal seguito)</hi>
          </note>
          <note xml:id="Noc8q7512n" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            clericorum
          </note>
          <note xml:id="Nz0s5ebhmk" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            successorum
          </note>
          <note xml:id="N4ep7mvqk1" type="alpha">
            <hi rend="italic">Lacune segnalate in S da punti sospensivi, qui e altrove</hi>
          </note>
          <note xml:id="Ngxf7j7q2j" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            debendorum
          </note>
          <note xml:id="Naacy82dho" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S qui, in doc. coevo</hi>
            Andreucius
          </note>
          <note xml:id="N5wpbs9e79" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            Baleum
          </note>
          <note xml:id="Npp4t3au2x" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            suo
          </note>
          <note xml:id="N0eiqsiuy3" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            medietatis
          </note>
          <note xml:id="Neizf84949" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            requisivit
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Quod scripsi ego idem
          <persName key="Matteo de Sacco, pubblico notaio regio per tutto il regno di Sicilia">Matheus</persName>
          publicus ut supra notarius qui premissis omnibus vocatus et requisitus interfui ipsumque meo signo consueto // (c. 457v) signavi; superius autem virgulo quinto ubi legitur «publico captore possessionis» ... et in undecimum infra virgulavi ubi legitur «se» et vigesimo septimo ubi legitur «libere», abrasi et emendavi quod accidit, non vicio ‹sed quia scribendo› casualiter erravi. (S) 
  ‹Signum crucis proprie manus› predicti
          <persName key="Giovannetto (ovvero Giovannello) Pascalis, giudice annuale di Potenza">Iohanelli Pascalis</persName>
          qui interfuit pro annali iudice ut supra scribere nesciente
          <persName key="Coluccio Dionisii (lo stesso che giudice ai contratti per tutto il regno di Sicilia?)">Colucius Dionisii</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          testis interfui et me subscripsi 
  .	.	. testis sum et interfui et mea manu propria subscripsi 
  Ego
          <persName key="Antonello de Centum Manibus">Antonellus ‹de Centum› Manibus</persName>
          testis sum et me interfui 
  Ego
          <persName key="Giacomo Gregorio de Vineola (?)">Iacobus Gregorius</persName>
          de Vincula
          <ref target="#Noarjmjrfl" type="alpha" />
          testis sum 
  Ego
          <persName key="Giacomo Bartolomeo">Iacobus Bartholomeus</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potenza ‹sic›</placeName>
          testis sum et interfui
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Noarjmjrfl" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per ?</hi>
            Vineola
          </note>
        </span>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>