<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>159. Instrumentum donationis di Antonello notarii Andreę, alias Porcario, in favore della chiesa cattedrale di S. Gerardo</title>
        <respStmt>
          <resp>transcription by</resp>
          <name>Donatella Gerardi</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>mark-up by</resp>
          <name>Donatella Gerardi</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition" />
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source">ASNa, Regia Camera della Sommaria, Diversi, 1a numerazione, Dip. Somm., I, 309, n. 4bis, cc. 30v-33v, n. 6 [S].</bibl>
          <bibl type="tradition" />
          <bibl type="bibliography" />
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>!-Instr</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>Antonello notarii Andreę, alias Porcario, di Potenza, avendo ricevuto da Gemma de Matera, sua madre, a titolo ereditario, la metà delle terre della genitrice poste nel territorio di Potenza, in pertinentiis Rivisci ed essendo devoto alla chiesa di S. Gerardo di Potenza, di cui è parrocchiano e in cui sono tumulati i suoi, dona con effetto immediato alla predetta chiesa, nelle mani di Antonello Baculi, arcidiacono, e Baldassarre Mordente, arciprete e canonico, agenti in nome e per parte di detta chiesa e dei suoi successori, le suddette terre; in caso di violazione di quanto stabilito, è fissata una pena pari a quattro once d’oro.</p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1464-10-21</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          (c. 30v) In nomine domini nostri Iesu Christi amen. Anno nativitatis ipsius millesimo quadricentesimo sexsagesimo ‹sic› quarto, regnante serenissimo et illustrissimo domino nostro domino
          <persName key="Ferdinando I di Napoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q437838">Ferdinando</persName>
          Dei gratia rege
          <placeName key="Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          ,
          <placeName key="Gerusalemme" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1218">Hierusalem</placeName>
          et
          <placeName key="Ungheria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q28">Hungarie</placeName>
          , regnorum suorum anno septimo feliciter amen, die vigesimo primo mensis ottobris, tertie decime indittionis, in civitate
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          .
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Nos
          <persName key="Giacomo Cannillo, giudice annuale di Potenza">Iacobus Canillus</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          et ipsius civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          pro presenti anno tertie decime indittionis preditte annalis ydiota iudex,
          <persName key="Matteo de Sacco, pubblico notaio regio per tutto il regno di Sicilia">Mattheus de Sacco</persName>
          // (c. 31r) de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          puplicus ubilibet et per totum
          <placeName key="Regno di Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q188586">regnum Sicilie</placeName>
          reginali autoritate notarius et testes subscripti ad hoc specialiter vocati et rogati, presenti scripto puplico donationis instrumento fatemur, notumfacimus et testamur quod eodem die eiusdem ibidem coram nobis eisdem et in nostri presentia presentibus et personaliter constitutis
          <persName key="Antonello notarii Andreę, detto Porcario">Antonello notarii Andreę alias Porc[a]rio</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          , agente pro se et suis heredibus et successoribus singularibus et universalibus, parte ex una, et venerabilibus do(n)no
          <persName key="Antonello Baculi (ovvero de Barulo?), arcidiacono">
            Antonello Baculi
            <ref target="#Nxvoh9bzet" type="alpha" />
            de
            <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
            , archidiacono Potentino
          </persName>
          , et do(n)no
          <persName key="Baldassarre Mordente, arciprete della cattedrale di S. Gerardo">
            Baldassarre Mordente de
            <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
            archipresbitero et canonico
          </persName>
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">ecclesie Santi Gerardi</placeName>
          civitatis eiusdem, agentibus nomine et pro parte venerabilis
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">ecclesie Santi Gerardi</placeName>
          preditti ‹et› hnus
          <ref target="#Nwglcsjsyb" type="alpha" />
          successorum singularium et universalium, parte ex altera, prefatus vero
          <persName key="Antonello notarii Andreę, detto Porcario">Antonellus</persName>
          asseruit coram nobis, ipsis archidiacono et archipresbitero presentibus, audientibus et intelligentibus quo supra nomine, se ipsum per se seu alium vel alios habere, tenere iusto titulo et bona fide possidere seu ad se spettare et pertinere, iure et successione maternis, medietatem subscriptatum terrarum que fuerunt quondam
          <persName key="Gemma de Matera">Gemme de Matera</persName>
          matris sue, sitarum in territorio civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          , in pertinentiis
          <placeName key="Rivisco">
            Rivisti
            <ref target="#Nfl38isf6p" type="alpha" />
          </placeName>
          , confinatarum ut dixit iuxta viam qua itur in
          <placeName key="Pietragalla" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52635">Petragallam</placeName>
          , ubi dicitur
          <placeName key="Fontana Ochiani">Fontana Ochiani</placeName>
          , versus vero
          <placeName key="Matrazone (ovvero Madragone), valle">
            vallem Matrazonem
            <ref target="#Nswy117jz3" type="alpha" />
          </placeName>
          , iuxta terras
          <placeName key="S. Francesco, convento in Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q3674379">Santi Francisci</placeName>
          civitatis eiusdem et
          <persName key="Mariano de Ingannulo">Mariani de Ingamulo</persName>
          viam ‹sic› puplica mediante, versus
          <placeName key="Poggio domni Comini">Podium donni Comini</placeName>
          , iuxta terras
          <placeName key="Ss. Trinità di Potenza, chiesa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q17624796">ecclesie Sante Trinitatis</placeName>
          civitatis eiusdem limite mediante, iuxta terras quondam donni
          <persName key="Nicola notarii Andreę, detto Testi Grossi">Nicolai notarii Andreę alias Testi Grossi</persName>
          et alios (con)fines, si qui sunt. Qui quidem
          <persName key="Antonello notarii Andreę, detto Porcario">Antonellus</persName>
          , gerens et habens // (c. 31v) devotionem erga
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">ecclesiam predittam Santi Gerardi</placeName>
          quia suos in eadem habet tumulatos et est ipsius ecclesie parrochianus et aliis ex causis ad infra(scri)ttam donationem ips(u)m inducentibus iustis rationibus, ut dixit, igitur non vi, dolo malo, metu ad id induttus, ut dixit, nec aliquibus suasionibus circumventus, sed eius pura, mera, bona, spontanea et gratuita voluntate, propter devotionem predittam in nostri quorum supra iudicis, notarii et testium presentia sollempniter et legitime cum omne iuris et sic
          <ref target="#Nsxas6m6rv" type="alpha" />
          sollempnitate cedendo eisdem archidiacono et presbitero quo supra nomine recipientibus omnia iura et acciones reales et personales, utiles et direttas, que et quas habet vel habere poterat in preditta medietate terrarum predittarum, donavit donationis titulo inrevocabiliter inter vivos, per fustem tradittionis traddidit et assignavit iure proprio et inperpetuum eisdem archidiacono et presbitero ibidem presentibus, recipientibus quo supra nomine ab eodem
          <persName key="Antonello notarii Andreę, detto Porcario">Antonello</persName>
          donatore medietatem suam predittarum terrarum sibi spettantem et pertinentem, ut supra, francham, liberam et exemptam ab omni onere servitii
          <ref target="#Nns1suewwi" type="alpha" />
          , redditus sive census, cum viis, introytibus et exitibus suis ad ipsius medietatem terrarum predittarum rette intrandi et exeundi et cum omnibus iuribus et pertinentiis suis eiusdem terre seu medietate preditte spettantibus et pertinentibus, quoquomodo et ‹cum› integro statu suo, prout constitit et constare consuevit, ad habendum, tenendum, possidendum, vendendum, permutandum, donandum, faciendum et disponendum de ipsa medietate terrarum predittarum et in ea // (c. 32r) quicquid donatariis quo supra nomine et eiusdem ecclesie successoribus et possessoribus visum erit melius et placebit, tamquam de re propria preditte
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">ecclesie Santi Gerardi</placeName>
          , q(uonia)m prefatus donator nil sibi et suis heredibus et successoribus retinuit, nec quomodolibet reservavit in preditta medietate terrarum et suis iuribus et rationibus, ut superius donata. Quam quidem donationem, tradditionem et assignationem et cessionem sic
          <ref target="#Ndza0v1qhf" type="alpha" />
          omnia et singula supraditta et in presenti instrumento contenta, idem
          <persName key="Antonello notarii Andreę, detto Porcario">Antonellus</persName>
          donator per stipulationem legitimam et sollempnem predittis archidiacono et presbitero quo supra nomine presentibus, recipientibus et stipulantibus semper et omni tempore ratam, gratam et firmam ac rata, grata et firma habere, tenere promisit, attendere, sic teneatur, et inviolabiliter observare et contra non facere, dicere, opponere vel venire, de iure vel de fatto, in iudicio sive extra iudicium, aliqua ratione vel causa, modo, ingenio sive trattatu, puplice vel occulte, per se vel per alium seu alios eius nomine, sub ob(ligati)one sui ipsius heredum et successorum suorum ac omnium et singulorum bonorum suorum mobilium et stabilium se seque moventium, presentium et futurorum ubique siste(n)ciu(m) et decetero extiturorum, cuiuscumque vocaboli appellatione distintorum et pena unciarum auri quatuor, medietate ipsius pene, si eam (con)mitti contingat, regie curie vel alie cuicumque curie ubi exinde fatta fuerit reclamatio seu querela et altera medietate pene eiusdem ditte ecclesie // (c. 32v) seu dittis donatariis eiusdem ecclesie nomine et ipsius ecclesie successoribus persolvenda, totiens quotiens fuerit exinde quomodolibet conventum
          <ref target="#Nwyqmwzs8m" type="alpha" />
          , me preditto notario tamquam persona puplica pro parte ditte curie et dittis donatariis quo supra nomine a ditto
          <persName key="Antonello notarii Andreę, detto Porcario">Antonello</persName>
          donatore presenti sollempniter et legitime penam ipsam stipulantibus. Qua (con)missa vel non (con)missa, soluta vel non soluta, exatta vel non exatta aut gratiose remissa, presens nichilominus instrumentum cum omnibus in eo contentis in suo semper robore et efficacia perseveret, rato manente patto cum refettione et integra restitutione omnium dannorum interesse et expensarum litis et ex(tra) litem que fierent propterea quoquomodo, de quibus stari et credi debeat assertioni cum iuramento t(antu)m dittorum donatorum quo supra nomine et ipsius ecclesie successorum, nulla alia probatione quesita, itaque redduci non posse ad arbitrium boni viri, nec exinde quomodolibet appellari seu aliter reclamari. Et renuntiavit dittus
          <persName key="Antonello notarii Andreę, detto Porcario">Antonellus</persName>
          donator voluntarie et expresse, pro cautela ditte ecclesie, dittis donatariis quo supra nomine presentibus, recipientibus et stipulantibus super predittis et quolibet predittorum ex certa sua scientia expresse exceptioni doli mali, vis, metus et in fattum, rei alio modo geste que ‹sic› ut superius et inferius continetur et est expressum, beneficium restitutionis in integrum, exceptioni non h(abe)nt(is) d(itte)  devoce(n)is
          <ref target="#Nn1bfgxmcg" type="alpha" />
          et dittorum tumulorum
          <ref target="#Nzurb2xsg9" type="alpha" />
          suorum in ditta ecclesia non existentium, exceptioni ditte donationis non fatte realiter et non secut(e) modo preditto et assignationis et tradditionis medietatis dittarum terrarum, legi dicenti donationem ultra ducentos aureos seu quingentos sine insinuatione fattam non valere propter ingratitudinis vitium ‹et› revocari posse, licteris, privilegiis, cedulis, rescriptis quibuslibet in contrarium impetratis // (c. 33r) vel impetrandis omnibusque aliis iuribus, exceptionibus, allegationibus, defensionibus iuris et fatti iurique dicenti generalem renuntiationem non valere et iuri per quod cavetur quod ditto iuri renuntiari non posse, quibus auxiliantibus donator sive sui heredes et successores preditta omnia seu ipsorum aliquod posset infringere seu quomodolibet annullare; certioratus prius, ut dixit, predittus donator de iuribus ipsis ac beneficiis et effettibus eorumdem ‹ante›q(ua)m renuntiaret eisdem. Et ‹pro› predittis omnibus firmiter attendendis, adimplendis et inviolabiliter observandis quodque preditta omnia et eorum singula vera sint, in nullo unquam recallent
          <ref target="#Ns3l4dwdsj" type="alpha" />
          , dittus donator predittis archidiacono et archipresbitero quo supra nomine presentibus recipientibus, coram nobis tattis litteris corporalem prestitit ad sancta Dei Evangelia iuramentum et f[ui]t fattum
          <ref target="#Nvxmn7rqt2" type="alpha" />
          infra contrahentes eosdem de predittis, pro cautela ditte ecclesie, quod si in presenti contrattu aliqua iuris vel fatti sollempnitatis
          <ref target="#Nu01yj9cgy" type="alpha" />
          deficeret quod tantu(m)
          <ref target="#Nbtx4uuhzk" type="alpha" />
          expresse intelligatur in eo et totiens corrigi, refici, emendari possit quotiescumque opus erit ad sensum sapientis eligendi nomine et pro parte ditte ecclesie desuper
          <ref target="#Nos2hsusjm" type="alpha" />
          veniat ad lucidam formam, veritatis substantia non mutata. Unde ad futuram memoriam et ditti
          <persName key="Antonello notarii Andreę, detto Porcario">Antonelli</persName>
          donatoris preces et dittorum archidiaconi et archipresbiteri quo supra nomine donatariorum cautelam seu ipsius ecclesie et eiusdem ecclesie successorum ac omnium et quorum et cuius inde interest et interesse poterit certitudinem, fattum est de predittis hoc presens donationis instrumentum per manus mei preditti notarii, signo meo solito signatum, mei etiam et iudicis et nostrorum sub(script)orum testium subscriptionibus et subsigna//tionibus (c. 33v) roboratum.
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nwglcsjsyb" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            eius
          </note>
          <note xml:id="Nfl38isf6p" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            Rivisci
          </note>
          <note xml:id="Nswy117jz3" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S qui, altrove</hi>
            Madragone
          </note>
          <note xml:id="Nsxas6m6rv" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            omni iuris et fatti
          </note>
          <note xml:id="Nns1suewwi" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            servitutis
          </note>
          <note xml:id="Ndza0v1qhf" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            et
          </note>
          <note xml:id="Nwyqmwzs8m" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            contraventum
          </note>
          <note xml:id="Nn1bfgxmcg" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            devocionis
          </note>
          <note xml:id="Nzurb2xsg9" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            tumulatorum
          </note>
          <note xml:id="Ns3l4dwdsj" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            vacillent
          </note>
          <note xml:id="Nvxmn7rqt2" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            actum
          </note>
          <note xml:id="Nu01yj9cgy" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            sollempnitate
          </note>
          <note xml:id="Nbtx4uuhzk" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            tacite
          </note>
          <note xml:id="Nos2hsusjm" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            donec
          </note>
          <note xml:id="Nxvoh9bzet" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S qui, in docc. precedenti</hi>
            de Barulo
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Quod scripsi ego idem
          <persName key="Matteo de Sacco, pubblico notaio regio per tutto il regno di Sicilia">Mattheus</persName>
          puplicus ut supra notarius qui premissis omnibus vocatus interfui et rogatus interfui ipsumque meo signo consueto signavi. (SN) 
  Signum crucis proprie manus mei preditti
          <persName key="Giacomo Cannillo, giudice annuale di Potenza">Iacobi</persName>
          qui interfui pro iudice ut supra scribere nescientis 
  Ego don(n)us
          <persName key="Chierico Zappa">Clericus Zappa</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          testis sum 	 
  Ego
          <persName key="Antonello Arcerio de Tito, pubblico notaio regio per tutto il regno di Sicilia">notarius Antonellus Arcerius</persName>
          de
          <placeName key="Tito" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52683">Tito</placeName>
          testis interfui et me subscrissi 
  Ego
          <persName key="Paolo de Musculo">Paulus de Must(u)lo</persName>
          de
          <placeName key="Napoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2634">Neapoli</placeName>
          testis sum	 
  Ego
          <persName key="Francesco de Ytto">Franciscus de Ycto</persName>
          de
          <placeName key="Gaeta" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q12808">Gayeta</placeName>
          testis sum
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>