<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>156. Instrumentum venditionis di Antonello de Vitellis in favore della Ss. Trinità</title>
        <respStmt>
          <resp>mark-up by</resp>
          <name>Donatella Gerardi</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <name>Donatella Gerardi</name>
          <resp>transcription by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition" />
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source">ASNa, Regia Camera della Sommaria, Diversi, 1a numerazione, Dip. Somm., I, 309, n. 4bis, cc. 304r-306v, n. 87 [S].</bibl>
          <bibl type="tradition">ASDPz, Pergamene della chiesa della Ss. Trinità di Potenza, n. 70bis [A].</bibl>
          <bibl type="bibliography" />
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>!-Instr</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>Antonello de Vitellis di Potenza vende a Nicola Zappa, arciprete della chiesa della Ss. Trinità della stessa città, agente in nome e per parte di detta chiesa e dei suoi successori, alcuni appezzamenti di terra siti nel tenimento della città di Potenza in contrada Gallitello, al prezzo di venticinque tarì di carlini d’argento; la pena stabilita in caso di violazione di quanto convenuto è pari al doppio del prezzo pagato.</p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="copy" />
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1455-09-28</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          (c. 304r) In nomine domini nostri Iesu Christi amen. Anno nativitatis eiusdem millesimo quatrigentesimo quinquagesimo quinto, regnante serenissimo et illustrissimo domino nostro domino
          <persName key="Alfonso V d’Aragona" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q312304">Alfonso Dei gratia rege</persName>
          <placeName key="Aragona" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q4040">Aragonum</placeName>
          ,
          <placeName key="Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          citra et ultra farum,
          <placeName key="Valenzia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q8818">Valentie</placeName>
          ,
          <placeName key="Gerusalemme" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1218">Hierusalem</placeName>
          ,
          <placeName key="Ungheria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q28">Ungarie</placeName>
          ,
          <placeName key="Maiorca" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q8828">
            Mayorice
            <ref target="#Nvw64nv57p" type="alpha" />
          </placeName>
          ,
          <placeName key="Sardegna" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1462">Sardinie</placeName>
          et
          <placeName key="Corsica" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q14112">Corsice</placeName>
          , comite
          <placeName key="Barcellona" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1492">Barchinone</placeName>
          , duce
          <placeName key="Atene" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1524">Athenarum</placeName>
          et
          <placeName key="Ducato di Neopatria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1520008">Neopatrie</placeName>
          ac etiam comite
          <placeName key="Rossiglione, contea" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1541813">Rossilionis</placeName>
          et
          <placeName key="Cerdagna" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q15385">Ceritanie</placeName>
          , regnorum suorum anno quadragesimo, regni vero huius
          <placeName key="Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          citra farum vicesimo primo feliciter amen, die vicesimo ottavo mensis septembris, quarte inditionis, apud civitatem
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          .
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nvw64nv57p" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Maioricarum
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Nos
          <persName key="Antonio Scalesio, giudice annuale di Potenza">
            Antonius Stalesius
            <ref target="#Nyh1k3p28t" type="alpha" />
          </persName>
          de
          <placeName key="Venosa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52691">Venusio</placeName>
          , habitator civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          et ipsius civitatis pro presenti anno quarte inditionis preditte annalis iudex,
          <persName key="Matteo de Sacco, pubblico notaio regio per tutto il regno di Sicilia">Matheus de Sacco</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          publicus ubilibet per totum
          <placeName key="Regno di Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q188586">regnum Sicilie</placeName>
          reginali authoritate notarius et testes subscripti ad hoc specialiter vocati et rogati, presenti scripto publico venditionis instrumento fatemur, notumfacimus et testamur quod eodem die eiusdem ibidem coram nobis eisdem presentialiter et personaliter contitutus
          <persName key="Antonello de Vitellis">Antonellus de Vitellis</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          non vi, dolo, malo, metu duttus, ut dixit, nec aliquibus suasionibus ad id circumventus, sed sua gratuita et spontanea voluntate, quia sic eidem utile et expediens visum fuit, pro suis utilitatibus et negotiis peragendis, palam, pure, publice et bona fide, sine aliquo colludio et vitio pravitatis vendidit venditionisque titulo alienavit et per fustis traditionem assignavit iure proprio et interpetuum venerabili domno
          <persName key="Nicola Zappa, arciprete della Ss. Trinità">
            Nicolao Cappe
            <ref target="#Ng204ri026" type="alpha" />
          </persName>
          , archipresbitero venerabilis
          <placeName key="Ss. Trinità di Potenza, chiesa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q17624796">ecclesie Sante Trinitatis</placeName>
          civitatis eiusdem, ibidem presenti nomine et pro parte honorabilis
          <placeName key="Ss. Trinità di Potenza, chiesa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q17624796">ecclesie Sante Trinitatis</placeName>
          et ipsius ecclesie successorum // (c. 304v) ementi et recipienti, subscriptas terras sitas in tenimento civitatis eiusdem, in
          <placeName key="Gallitello, località">contrata Gallitelli</placeName>
          , confinatas ut dixit a parte superiori iuxta terras
          <placeName key="Ss. Trinità di Potenza, chiesa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q17624796">ecclesie Sante Trinitatis</placeName>
          preditte limite comuni mediante; ab uno latere iuxta vineam
          <persName key="Antonello de Aviliano">
            Antonelli de Auriliano
            <ref target="#Nazmtv7fyo" type="alpha" />
          </persName>
          sepe mediante; ab alio latere iuxta terras
          <placeName key="S. Eunofrio, chiesa">Santi Onofrii</placeName>
          limite mediante; a parte inferiori iuxta isclam domni
          <persName key="Luca de Zoffo">
            Luce de Coffo
            <ref target="#N33f1aml10" type="alpha" />
          </persName>
          limite mediante et alios fines veriores, si qui sunt, francas quidem terras ipsas, liberas et exemptas ab omni onere servitutis, redditus sive census, cum omnibus et singulis suis iuribus, redditibus et proventibus, introitibus et exitibus suis, egressibus et regressibus ac cum omnibus iuribus et pertinentiis suis eisdem terris pertinentibus quoquomodo ac cum omnibus que infra continentur confines usque in vias publicas et cum integro statu suo; et dittus venditor prefatum archipresbiterum, quo supra nomine emptorem, in corporalem possessionem dittarum terrarum coram nobis per fustem induxit ad verum dominium et proprietatem ipsius
          <placeName key="Ss. Trinità di Potenza, chiesa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q17624796">ecclesie Sante Trinitatis</placeName>
          et ipsius ecclesie successorum ad habendum, tenendum, possidendum, intrandum
          <ref target="#Nsm1j5o6xz" type="alpha" />
          , permutandum et faciendum de ipsis terris et in eis quicquid ipse archipresbiter quo supra nomine ‹emptor› voluerit et placuerit et ipsius ecclesie successores, quoniam venditor ipse in eisdem terris nihil sibi reservavit
          <ref target="#Nzfv3zqzej" type="alpha" />
          et suis heredibus et successoribus nec quomodolibet retinuit
          <ref target="#Nr7sfza1rf" type="alpha" />
          , cum viis suis ad dittas terras rette intrandi et exeundi ac cum omnibus iuribus et pertinentiis suis eis pertinentibus quoquomodo et cum integro statu suo. Pro qua quidem // (c. 305r) venditione et alienatione predittus venditor coram nobis contentum se vocavit et confexus fuit recepisse et manualiter habuisse a prefato archipresbitero quo supra nomine emptore, nomine pretii et finalis pagamenti in carlenis argenti, sexaginta per unciam et duobus pro tareno quolibet computatis, iusti ponderis usualis pecunie regni, tarenos viginti quinque, totum silicet pretium venditionis ipsius, promittens dittus venditor, per se suosque heredes et successores ditto archipresbitero, quo supra nomine emptori et pro ipius ecclesie successoribus stipulanti, litem, controversiam vel questionem aliquam de dittis terris venditis ullo unquam tempore non inferre nec inferenti consentire vel assentire, sed dittam venditionem et omnia et singula supraditta et infrascripta firmam et firma, gratam et grata ac ratam et rata habere, tenere et numquam contrafacere, dicere, opponere vel venire per se suosque heredes et successores aut aliquos quovismodo, in iudicio vel extra iudicium, de iure vel de fatto, modo, ingenio seu cautela
          <ref target="#N856sd5ncu" type="alpha" />
          si dittas terras ditto archipresbitero quo supra nomine emptori et huius ecclesie successoribus ab omni homine et persona quacumque legitime defendere et guarentire, disbrigare ac de evitione teneri sub pena dupli pretii supraditti, medietate ipsius pene regie curie vel alteri curie ubi exinde fatta fuerit reclamatio seu querela et altera medietate ditto archipresbitero quo supra nomine emptori et pro ipsius ecclesie successoribus persolvenda, me preditto notario tamquam persona puplica // (c. 305v) pro parte ditte curie et ditto archipresbitero quo supra nomine emptore et pro ipsius ecclesie successoribus a prefato venditore sollemniter stipulantibus penam ipsam; qua commissa vel non commissa, soluta vel non soluta aut exatta vel non exatta seu gratiose remissa, presens nihilominus instrumentum cum omnibus que in se continet in suo semper robore et efficacia perseveret cum refettione et integra restitutione omnium dapnorum interesse et expensarum litis et extra litem que fierent proptera quoquomodo, de quibus stari et credi debeat assertioni cum iuramento tantum ditti archipresbiteri quo supra nomine emptoris et ipsius eclesie successorum, nulla alia probatione quesita, itaquod redduci non possit ad arbitrium boni viri nec exinde aliter reclamari seu quomodolibet appellari. Et renuntiavit super hiis dittus venditor voluntarie et expresse eidem archipresbitero, quo supra nomine emptori, exceptioni doli mali, vis, metus et in fattum, presentis non sic celebrati contrattus, exceptioni deceptionis et fraudis reique preditto modo non geste vel aliter habite quam superius continetur et est expressum, exceptioni ditte vero pecunie non solute, ‹non numerate›, non habite et non recepte ac non boni argenti, legi ressissorie qua deceptis ultra dimidiam iusti pretii subvenitur, exceptioni ditte venditionis non huiusmodi
          <ref target="#Npibplonil" type="alpha" />
          fatte et secute realiter modo preditto et preditte pecunie non recepte, non habite, non numerate et non consignate
          <ref target="#N9nliulo0v" type="alpha" />
          ei ab emptore preditto et non boni et ponderati argenti; legi dicenti probationis modum non esse angustandum et bona capta incontinenti vendi non // (c. 306r) posse et subastationis
          <ref target="#N04b5os1z6" type="alpha" />
          fieri et certum tempus expettari debere ad illa vendendum et generaliter omnibus aliis auxiliis omnium iurium atque legum et iuri dicenti generalem renuntiationem non valere ac iuri per quod cavetur quod ditto iuri renuntiari non possit, quibus et per que ditta venditio, confexio et scripti huius tenor posset in aliquo minui vel infringi; certioratus predittus venditor, ut dixit, de iuribus ipsius et effettibus eorumdem quod renuntiaret eisdem. Pro quibus omnibus et singulis attendendis et inviolabiliter observandis, quodque preditta omnia et eorum singula vera sint et in nullo unquam vacillent, dittus venditor ditto archipresbitero, quo supra nomine emptori, coram nobis presenti et recipienti, corporaliter tatta prestitit ad santa Dei evangelia iuramentum et fuit attum infra partes ipsas, pro cautela ipius archipresbiteri quo supra nomine emptoris et ipsius ecclesie successorum, quod si in presenti instrumento aliqua iuris vel fatti sollemnitas deficeret, quod tacite et expresse intelligantur in eo et totiens refici possit, corrigi et emendari ad sensum sapientis eligendi per ipsum archipresbiterum quo supra nomine emptorem et ipsius ecclesie successorum, quotiens opus erit, veritatis forma et substantia non mutata. Unde ad futuram memoriam et ditti
          <persName key="Antonello de Vitellis">Antonelli</persName>
          venditoris preces prefatique archipresbiteri quo supra nomine emptoris et ipius ecclesie successorum cautelam, fattum est exinde hoc presens publicum instrumentum per manus mei preditti notarii, signo // (c. 306v) meo solito signatum, mei cuius
          <ref target="#Nj1q7p831p" type="alpha" />
          supra iudicis ac nostrum subscriptorum testium subscriptionibus et subsignationibus roboratum.
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nyh1k3p28t" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Scalesius
          </note>
          <note xml:id="Ng204ri026" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Zappe
          </note>
          <note xml:id="Nazmtv7fyo" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Aviliano
          </note>
          <note xml:id="N33f1aml10" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Zoffo
          </note>
          <note xml:id="Nsm1j5o6xz" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            donandum
          </note>
          <note xml:id="Nzfv3zqzej" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            retinuit
          </note>
          <note xml:id="Nr7sfza1rf" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            reservavit
          </note>
          <note xml:id="N856sd5ncu" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            trattatu
          </note>
          <note xml:id="Npibplonil" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            bene
          </note>
          <note xml:id="N9nliulo0v" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            assignate
          </note>
          <note xml:id="N04b5os1z6" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            subastationes
          </note>
          <note xml:id="Nj1q7p831p" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            qui
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Quod scripsi ego idem
          <persName key="Matteo de Sacco, pubblico notaio regio per tutto il regno di Sicilia">Matheus</persName>
          publicus ut supra notarius qui premissis omnibus rogatus interfui ipsumque meo signo consueto signavi. (SN) 
  † Ego
          <persName key="Antonio Scalesio, giudice annuale di Potenza">
            Antonius Stalesius
            <ref target="#Nwdwuiuuw4" type="alpha" />
          </persName>
          qui supra annalis iudex interfui 
  † Ego
          <persName key="Mattia Cappello">Mathias Cappellus</persName>
          testis  
  † Ego notarius
          <persName key="Giacomo de Bono Ioanne, pubblico notaio regio per tutto il regno di Sicilia">Iacobus de Bono Ioanne</persName>
          testis sum 
  † Ego domnus
          <persName key="Gaspare de Vineola, canonico potentino">Gaspar de Vineola</persName>
          canonicus Potentinus testis sum 
  † Ego
          <persName key="Baldassarre de Abrutio (ovvero Aprutio, Aprucio)">Baldasar de Aprutio</persName>
          testis sum 
  † Ego
          <persName key="Angelillo de Paldonia">Angelillus de Paldonia</persName>
          testis sum
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nwdwuiuuw4" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Scalesius
          </note>
        </span>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>