<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>142. Instrumentum venditionis di Cassandra de Laurino in favore della chiesa cattedrale di S. Gerardo</title>
        <respStmt>
          <name>Donatella Gerardi</name>
          <resp>mark-up by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>transcription by</resp>
          <name>Donatella Gerardi</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition" />
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source">ASNa, Regia Camera della Sommaria, Diversi, 1a numerazione, Dip. Somm., I, 309, n. 4bis, cc. 362v-366r, n. 111 [S].</bibl>
          <bibl type="tradition">Originale: Napoli, Biblioteca della Società Napoletana di Storia Patria, Diplomatico, Pergamene del Fondo Fusco, (25-Potenza), segn. 10 BB I n. 34 [A].</bibl>
          <bibl type="bibliography">Pedìo, Cod. Dipl. Potent., p. 152 n. XXXIII; Id. Cod. e cart. Potentino, p. 346; Cartulario della Basilicata, I, p. 208.</bibl>
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>!-Instr</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>Cassandra de Laurino, moglie del magister Nicola Mordente de Laurino, iure Romano vivens, agendo in presenza e con il consenso del proprio consorte, vende al cantore Luca de Zoffo, il quale agisce per sé, nonché in qualità di procuratore ed economo della chiesa cattedrale di S. Gerardo di Potenza, del capitolo e dei chierici, la metà di una terra da lei posseduta in comune con la predetta chiesa, con alcuni salici, sita nel tenimento di Potenza in contrada detta Putei Falesii, al prezzo di un’oncia di carlini d’argento; alla vendita prende parte anche Mobilia, figlia ed erede di detta Cassandra e moglie di Riccardo Sicci di Potenza, la quale - in presenza del consorte - ratifica la vendita fatta dalla madre, rinunciando a qualsivoglia pretesa sui diritti a lei spettanti su detta terra. Qualora si violi quanto stabilito nella presente transazione, è stabilita una pena pari al doppio del prezzo corrisposto.</p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="copy" />
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1439-08-06</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          (c. 362v) In nomine domini ‹domini› nostri Iesu Christi amen. Anno a nativitate ipsius millesimo quatricentesimo tricesimo nono, regnante serenissimo et illustrissimo domino nostro domino
          <persName key="Renato d’Angiò" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q170353">Regnato</persName>
          Dei gratia
          <placeName key="Gerusalemme" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1218">Hierusalem</placeName>
          et
          <placeName key="Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie rege</placeName>
          ac
          <placeName key="Angiò, contea" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q107426">Andegavie</placeName>
          ,
          <placeName key="Ducato di Bar" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q706679">Bari</placeName>
          et
          <placeName key="Lotaringia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q6673921">
            Lechorime
            <ref target="#N6brprfnvq" type="alpha" />
          </placeName>
          duce,
          <placeName key="Provenza, contea" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2991382">Provincie</placeName>
          ,
          <placeName key="Pont-à-Mousson " ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q461413">Pontis</placeName>
          marchione et
          <placeName key="Le Mans" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q1476">Cenomanie</placeName>
          comite, regnorum vero eius anno quinte ‹sic› feliciter amen, die sexto mense augusti, secunde indicionis, apud civitatem
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          .
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="N6brprfnvq" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Lothoringie
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Nos
          <persName key="Antonello de Roto, giudice ai contratti per tutto il regno di Sicilia">
            Antonellus de Rato
            <ref target="#Nuknhlpxo6" type="alpha" />
          </persName>
          per totum
          <placeName key="Regno di Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q188586">regnum Sicilie</placeName>
          regali
          <ref target="#N1q1wp6z8x" type="alpha" />
          authoritate iudex ad contractus ubilibet,
          <persName key="Tommaso Strambo, pubblico notaio regio per le province di Principato Citra e Ultra, Basilicata e Capitanata">Thomasius Strambus</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          publicus ubilibet per provincias
          <placeName key="Principato citra" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q15141466">Principatus citra</placeName>
          et
          <placeName key="Principato ultra" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q3403566">ultra serras Montorii</placeName>
          ,
          <placeName key="Capitanata" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q384852">Capitanate</placeName>
          ‹sic› et
          <placeName key="Basilicata" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q1452">Basilicate</placeName>
          regia authoritate notarius et testes subscripti ad hoc specialiter vocati et rogati, presenti scripto publico fatemur atque testamur quod in nostri presentia costituta
          <persName key="Cassandra de Laurino">
            Cassandra de Laurentio
            <ref target="#N38c1swdg2" type="alpha" />
          </persName>
          uxor magistri
          <persName key="Nicola Mordente">Nicolai Mordente</persName>
          de
          <placeName key="Laurino" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q80999">Laurino</placeName>
          , more ‹sic› iure romano vivens sicut ceteri homines et mulieres de dicta civitate
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          ab antiquo vixerunt et vivunt, cum consensu, autoritate et licentia dicti magistri
          <persName key="Nicola Mordente">Nicolai</persName>
          viri // (c. 363r) sui, presentis et sibi in dicto
          <ref target="#N84bu4ry5p" type="alpha" />
          presenti contractu authoritate prestantis et annuentis, non vi, dolo, metu ducta nec aliquibus [monitionibus] circumventa, sed sicut congratum
          <ref target="#Nl5jnin9wv" type="alpha" />
          visum fuit vendidit, alienavit et per fustem ‹sic› tradicionem assignavit, iure proprio et inperpetuum, domino
          <persName key="Luca de Zoffo, cantore della cattedrale di Potenza">Luce de Cioffo</persName>
          , cantori
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">maioris ecclesie Potentie</placeName>
          , procuratori et yconomo ecclesie et capituli maioris ecclesie supradicte, ut dixit, ibidem presenti pro ‹se› et nomine dict[orum] capituli ac clericoum eiusdem
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">ecclesie Sancti Girardi</placeName>
          , medietatem cuius terre i[n]simul et pro indiviso cum dicta ecclesia, cum aliquibus silerum peditibus as[t]entibus
          <ref target="#Nlel8fpzpk" type="alpha" />
          in fine dicte terre, sitam in tenimento civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          , in contrata ubi dicitur
          <placeName key="Putei Falesii (ovvero Stalesii, Falexi), località">[P]utei Fal[e]sii</placeName>
          , confinatam ab una parte inferiori iuxta viam
          <ref target="#Nuhslufcmq" type="alpha" />
          <persName key="Nicola Angeli">Nicolai Angeli</persName>
          , mediante quintana publica per quam itur ad vin(e)am domni
          <persName key="Angelo de Todaro">
            Angeli de Rodari
            <ref target="#Ntrsxlmxcp" type="alpha" />
          </persName>
          , a superiori parte iuxta pascuos
          <ref target="#Nrvoqa0acs" type="alpha" />
          <placeName key="S. Lazzaro, monastero in Potenza ">ecclesie Sancti Laczari</placeName>
          mediante quintana vicinale per quam itur ad  vin(e)am dicti magistri
          <persName key="Nicola Angeli">Nicholai</persName>
          , iuxta ab uno latere // (c. 363v) v[ine]am
          <persName key="Antonello de Petra Perciata">Antonelli de Petra Perciata</persName>
          , mediante limite, iuxta terram ep(iscop)atus, mediante limite, et alios fines ad habendum, tenendum, possidendum, vendendum, donandum, permutandum et quocumque modo clerici et capitulum dicte ecclesie voluerint alienandum, cum viis suis ad ipsam terram intrandi et exeundi et cum omnibus aliis iuribus et pertinentiis aliis
          <ref target="#No3l2q1ate" type="alpha" />
          ad ipsam terram intrandi et exeundi. P[ro] quibus
          <ref target="#Ngk7yxldfy" type="alpha" />
          vendicione dicte terre dicta venditrix coram nobis et dicto emptore,  nomine et pro parte dicte ecclesie, manualiter recepit et habuit nomine ultimi precii inter eos conventi in carlenis arg[enti] sexaginta per unciam et duobus pro [tareno q]uolibeti computatis usualis regni p[ecun]ie et ponderis generalis, unciam [unam], totum scilicet precium vendicionis ipsius, promittens dicta venditrix, cum authoritate qua supra, per se et suos heredes dicto emptori, pro se et dicte ecclesie et omnium clericorum presencium et futurorum // (c. 364r) dicti capituli presenti et scripta
          <ref target="#Ndb0j37x8j" type="alpha" />
          , nomi[ne] quo supra, litem vel controversiam de dicta terra ullo unquam tempore non inferre nec inferenti consentire vel absentire, sed ipsam vendicionem et omnia et singula supradicta et infrascripta ratam et firmam ac rata et firma habere, tenere et inviolabiliter observare et perpetuo defensare et contra ea non facere, dicere et opponere vel venire per se et suos heredes, in iudicio vel extra, de iure vel de facto, aliqua occasione, modo, ingenio seu tractatu, cum authoritate viri, [sub] pena dupli pretii supradicti, pro me[dietate] dicte pene r[eg]ie curie vel alteri competenti curie ubi exinde facta fuerit reclamatio seu querela et alia medietate dicte pene dicto emptori, nomine et pro parte dicte ecclesie et capituli presenti et stipulanti persolvenda, me predicto notario tamquam persona publica pro parte dicte curie et dicto emptore nomine et pro parte dicte ecclesie // (c. 364v) et clericorum a dicta v[endi]trice solemniter et legitime stipulantibus penam ipsam; qua soluta vel non soluta, exapta vel non exapta seu gratiose remissa, predicta vendictio et scripti huius tenor posset in aliquo infringi et in suo semper robore et efficacia perseveret; et renunciavit super hiis dicta venditrix, cum autoritate qua supra, exceptioni doli mali, vis, metus et in factum, exceptioni deceptionis et fraudis, reique predicto modo non geste vel aliter habite quam superius continetur et est expressum, exceptioni dicte peccunie non habite et non recepte ac non boni argenti et no[n] assignate, legi ressissorie qua decepte ‹sic› ul[tra] dimidiam iusti precii subvenitur, beneficio restitutionis in integrum, auxilio
          <persName key="Senatoconsulto Velleiano" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q55517468">
            Vellegani
            <ref target="#Nzpnp91dwk" type="alpha" />
            senatus consultus
          </persName>
          pro mulieribus introducto in ipsarum favorem, et generaliter omnibus aliis auxiliis et beneficiis omnium iurium atque legum et specialiter iuri dicenti generalem renuntiationem non valere et iuri per quod cavetur quod dicto iuri renuntiari non possit
          <ref target="#Nf4fck6abf" type="alpha" />
          , quibus suffragantibus dicta venditio predictaque // (c. 365r) omnia possent in aliquo minui vel infringi. Pro quibus [omnibus ac]tendendis et inviolabiliter observandis et quod predicta omnia vera sunt, dicta venditrix coram nobis prefato emptori presenti et recipienti corporaliter tacta ad sancta Dei evangelia prestitit iuramentum; preterea Mobili
          <ref target="#N3c43h3rmp" type="alpha" />
          filia et heredes
          <ref target="#Ntqozlmv69" type="alpha" />
          dicte
          <persName key="Cassandra de Laurino">Cassandre</persName>
          et uxor magistri
          <persName key="Riccardo Sicco">Riccardi Sicci</persName>
          habitatoris civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          , mero iure Romano vivens ut supra, cum consensu et authoritate predicti magistri
          <persName key="Riccardo Sicco">Riccardi</persName>
          viri sui, presentis ibidem et sibi licentiam prebentis, non vi, dolo, metu cohacta immo sua gratuita voluntate, predictam vendicionem francam
          <ref target="#Nhfsc75jeo" type="alpha" />
          dicte terre eidem cantori ementi pro parte capituli [maioris ecclesie Potentine per]
          <persName key="Cassandra de Laurino">Cassandram</persName>
          [matrem suam] ratificavit et acceptavit; etiam renunciavit omnibus iuribus et actionibus conpetentibus et competituris tam ratione paterna quam materna, quam omnibus aliis iuribus spectantibus ‹in› et super dicta terra vendita quibuscumque et se omnibb
          <ref target="#Nvggetx1v0" type="alpha" />
          iure
          <ref target="#Nrcwpcelyv" type="alpha" />
          qua supra obligavit se suos heredes ad supradictam penam quam dicta
          <persName key="Cassandra de Laurino">Cassandra</persName>
          , mater sua, obligavit et solvendi si contingetur
          <ref target="#N0n62opnwb" type="alpha" />
          dicte [curie] et dicto emptori stipulanti ut supra. Et proinde coram nobis predicta omnia esse vera corporaliter tacta coram nobis, predicto emptori presenti et recipienti, corporaliter tacta ad sancta Dei evangelia prestitit iuramentum. Unde ad futuram memoriam et dicte venditricis preces et prefati emptoris nomine et pro parte dicti capituli et clericorum et cuius interest, factum est exinde presens publicum instrumentum vendicionis per manus mei predicti notarii, signo meo solito signatum, mei qui supra iudicis et nostrum supradictorum testium subscriptionibus r[oboratum].
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nuknhlpxo6" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Roto
            <hi rend="italic">qui e in seguito</hi>
          </note>
          <note xml:id="N1q1wp6z8x" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            reginali
          </note>
          <note xml:id="N38c1swdg2" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Laurino
          </note>
          <note xml:id="N84bu4ry5p" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            toto
          </note>
          <note xml:id="Nl5jnin9wv" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            congruum
          </note>
          <note xml:id="Nlel8fpzpk" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            sistentibus
          </note>
          <note xml:id="Nuhslufcmq" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            vineam
          </note>
          <note xml:id="Ntrsxlmxcp" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Todari
          </note>
          <note xml:id="Nrvoqa0acs" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            pastinos
          </note>
          <note xml:id="No3l2q1ate" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            suis
          </note>
          <note xml:id="Ngk7yxldfy" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            quidem
          </note>
          <note xml:id="Ndb0j37x8j" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            stipulanti
          </note>
          <note xml:id="Nzpnp91dwk" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Velleiani
          </note>
          <note xml:id="Nf4fck6abf" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            potest
          </note>
          <note xml:id="N3c43h3rmp" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            Mabilia
          </note>
          <note xml:id="Ntqozlmv69" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            heres
          </note>
          <note xml:id="Nhfsc75jeo" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            factam
          </note>
          <note xml:id="Nvggetx1v0" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            cum
          </note>
          <note xml:id="Nrcwpcelyv" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            auctoritate
          </note>
          <note xml:id="N0n62opnwb" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            contingerit
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Quod scripsi ego predictus
          <persName key="Tommaso Strambo, pubblico notaio regio per le province di Principato Citra e Ultra, Basilicata e Capitanata">Tho[masius]</persName>
          [publicus ut supra notarius] qui premissis omnibus rogatus et vocatus inter[fui ipsu]mque nostro consueto signo signavi. (SN) 
  Ego
          <persName key="Antonello de Roto, giudice ai contratti per tutto il regno di Sicilia">Antonellus de Rato</persName>
          qui supra ad contractus iudex ‹inter›fui et me subscissi
          <ref target="#Na8wmjvtgp" type="alpha" />
          Ego domnus
          <persName key="Nicola Zappa, arciprete della Ss. Trinità">Nicolaus Zappa</persName>
          archipresbiter
          <placeName key="Ss. Trinità di Potenza, chiesa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q17624796">Sancte Trinitatis</placeName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          testis interfui
          <ref target="#Nph0t166qv" type="alpha" />
          // (c. 366r) 
  Ego notarius
          <persName key="Ruggero de Lauro, notaio">Rogerius de Lauro</persName>
          qui supra testis interfui et me subscripsi 
  Ego notarius
          <persName key="Francesco de Stampis, notaio, giudice ai contratti per tutto il regno di Sicilia">Franciscus de Stampis</persName>
          testis interfui 
  Ego presbiter
          <persName key="Leonardo de Aquino, prete">Leonardus de Aquino</persName>
          testis sum 
  Ego diaconus
          <persName key="Chierico Zappa">Quiricus Zappa</persName>
          testis sum
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Na8wmjvtgp" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            subscripsi
          </note>
          <note xml:id="Nph0t166qv" type="alpha">
            <hi rend="italic">A</hi>
            sum
          </note>
        </span>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>