<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>140. Instrumentum venditionis di Antonello de Stampis in favore della chiesa cattedrale di S. Gerardo</title>
        <respStmt>
          <name>Donatella Gerardi</name>
          <resp>transcription by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <name>Donatella Gerardi</name>
          <resp>mark-up by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition" />
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source">ASNa, Regia Camera della Sommaria, Diversi, 1a numerazione, Dip. Somm., I, 309, n. 4bis, cc. 247r-250r, n. 74 [S].</bibl>
          <bibl type="tradition" />
          <bibl type="bibliography" />
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>!-Instr</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>Antonello de Stampis, stando nella propria casa sita nella città di Potenza, nella parrocchia di S. Gerardo, al fine di provvedere al sostentamento suo e della propria famiglia, poiché lo ritiene utile, vende a Luca de Zoffo, cantore della cattedrale di Potenza, nonché procuratore ed economo agente in nome e per parte di detta chiesa, dei chierici, dei presbiteri e del capitolo della stessa, alcune terre della capacità seminativa di sedici tomoli, ubicate nel tenimento della città di Potenza, nel luogo detto la Brada ‹ovvero Braida› del fu Maso de Stampis, nei pressi della zona che scende al fiume Basento e della via pubblica che porta al ponte Sant’Oronzo, al prezzo di sei once di carlini d'argento; precisa altresì che qualora detti appezzamenti di terreno valgano più di quanto a lui corrisposto, il surplus è da lui contestualmente e irrevocabilmente donato alla chiesa di S. Gerardo, per l'anima dei suoi parenti e consanguinei; la pena stabilita in caso di violazione di quanto convenuto è pari al doppio del prezzo pagato.</p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="copy" />
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1439-02-22</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          (c. 247r) In nomine domini nostri Iesu Christi amen. Anno a nativitate ipsius millesimo quatricentesimo tricesimo nono, regnante serenissimo et invittissimo domino nostro domino
          <persName key="Renato d’Angiò" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q170353">Regnato</persName>
          Dei gratia
          <placeName key="Gerusalemme" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1218">Hierusalem</placeName>
          et
          <placeName key="Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie rege</placeName>
          ac
          <placeName key="Angiò, contea" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q107426">
            Undegavie
            <ref target="#Noshi1n3t5" type="alpha" />
          </placeName>
          ,
          <placeName key="Ducato di Bar" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q706679">
            Bare
            <ref target="#N5hwjkwklt" type="alpha" />
          </placeName>
          et
          <placeName key="Lotaringia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q6673921">
            Lochenigie
            <ref target="#Ny7jg1zu6d" type="alpha" />
          </placeName>
          duce,
          <placeName key="Provenza, contea" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2991382">Provincie</placeName>
          ,
          <placeName key="Pont-à-Mousson " ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q461413">Pontis</placeName>
          marchionis ‹sic›,
          <placeName key="Le Mans" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q1476">Cenomanie</placeName>
          comite, regnorum vero eius anno quarto feliciter amen
          <ref target="#Nx6gpiymov" type="integer" />
          , die vigesimo secundo mensis februarii, secunde inditionis, apud civitatem
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          .
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nx6gpiymov" type="integer">In computo dell’era regni è per anno incipiente allungato</note>
          <note xml:id="Noshi1n3t5" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            Andegavie
          </note>
          <note xml:id="N5hwjkwklt" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            Bari
          </note>
          <note xml:id="Ny7jg1zu6d" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            Lothoringe
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Nos
          <persName key="Giacomo de Bono Ioanne, giudice annuale di Potenza">Iacobus de Bono Ioanne</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          annalis iudex civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          ,
          <persName key="Tommaso Strambo, pubblico notaio regio per le province di Principato Citra e Ultra, Basilicata e Capitanata">Tomasius Strambus</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          publicus ubilibet per provincias
          <placeName key="Principato citra" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q15141466">Principatus citra</placeName>
          et
          <placeName key="Principato ultra" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q3403566">ultra serras Montorii</placeName>
          ,
          <placeName key="Capitanata" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q384852">Capitinate</placeName>
          et
          <placeName key="Basilicata" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q1452">Basilicate</placeName>
          regia authoritate notarius et testes subscripti ad hoc specialiter vocati et rogati, presenti scripto puplico instrumento fatemur atque testamur quod preditto die eiusdem ibidem contulentibus nobis personaliter ad postulatum nobis exinde fattum per venerabilem virum domnum
          <persName key="Luca de Zoffo, procuratore della cattedrale di Potenza">Lucam de Zoffo</persName>
          , cantorem
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">maioris ecclesie Potentine</placeName>
          , procuratorem et yconomum eiusdem ecclesie, ut dixit, ad domum
          <persName key="Antonello de Stampis">Antonelli de Stampis</persName>
          , sitam intus civitatem
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          , in parrochia
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">ecclesie Santi Girardi</placeName>
          suis loco et finibus designata, qui quidem
          <persName key="Antonello de Stampis">Antonellus</persName>
          in nostri presentia constitutus et sue // (c. 247v) vive vocis oraculo dixit, asserens coram nobis, quod pro alimenta vita(m) et familia(m) suam comode procurare habere
          <ref target="#Nk35lb8gig" type="alpha" />
          non vi, dolo, metu duttus, ut dixit, et sicut sibi utile et expediens visum fuit, nec aliquibus suasionibus circumventus, vendidit, alienavit et per fustim assignavit iure proprio et inperpetuum domne
          <persName key="Luca de Zoffo, procuratore della cattedrale di Potenza">Luce de Zoffo</persName>
          , procuratori et yconomo ditte
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">mayoris ecclesie Potentine</placeName>
          ibidem ementi, presenti, recipienti et stipulanti nomine et pro parte ditte ecclesie, clericorum, presbiterorum et capituli eiusdem ecclesie agenti, terras quas idem
          <persName key="Antonello de Stampis">Antonellus</persName>
          dixit habere, tenere et possidere iusto titulo in tenimento civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          , in pertinentiis ubi dicitur
          <placeName key="Braida (la), località">
            la Brada
            <ref target="#Nbec41a0yt" type="alpha" />
          </placeName>
          condam domini
          <persName key="Maso de Stampis">Mase de Stampis</persName>
          , videlicet terras versus partes que dessendit ‹sic› ad flumen magnum versus planquues
          <ref target="#N2uegfxmrm" type="alpha" />
          , capacitatis in semine sicut dixit tumulorum sexdecim, confinatas ab una parte iuxta viam puplicam qua itur ad
          <placeName key="S. Oronzo, ponte">pontem Santi Heroncii</placeName>
          , ab alia parte iuxta terras
          <persName key="Francesco de Stampis">Francisci de Stampis</persName>
          mediante limite comuni et a parte inferiori versus serratam iuxta quandam terram beneficii preditti domini
          <persName key="Luca de Zoffo, procuratore della cattedrale di Potenza">Luce</persName>
          cantoris, mediante limite comuni a superiori parte, iuxta vineam
          <persName key="Giovanni de Calzano">Ioannis de Calzano</persName>
          via puplica mediante // (c. 248r) et alios fines, francas, liberas et exemptas ab omni onere redditus venditionis seu hipotecationis et obligationis cuiuscumque. Et dittus venditor prefatum emptorem in corporalem possessionem dittarum terrarum coram nobis per fustem induxit ad verum dominium et proprietatem ipsius emptoris et dittorum clericorum ditte ecclesie et subcessorum ipsius ad habendum, tenendum, possidendum, vendendum, donandum, utifruendum, permutandum, nec non et quocumque modo voluerit tam ipse emptor, nomine et pro parte ditte ecclesie, capituli, clericorum, ecclesie antefate alienandum, cum viis suis in dittis terris intrandi et exeundi atque cum omnibus aliis iuribus et pertinentiiis suis eisdem terris spettantibus quovismodo. Pro qua venditione predittus
          <persName key="Antonello de Stampis">Antonellus</persName>
          venditor coram nobis confexus fuit et contentus se habuisse et manualiter recepisse a ditto cantore emptore pro parte ditte ecclesie, nomine ultimi ‹pretii› conventi inter eos in carlenis argenti, sexaginta per uncias et duobus pro tareno quolibet computatis, usualis regni pecunie et ponderis generalis, uncias sex, totum silicet pretium venditionis ipsius. Promittens dittus venditor per se et suos heredes // (c. 248v) ditto emptori pro se et suis heredibus et nomine et pro parte dittorum clericorum capituli ditte eccleise et successorum eiusdem ecclesie stipulanti, litem, controversiam vel questionem aliquam de dittis terris ullo umquam tempore non inferre nec inferenti consentire vel assentire seu dittas terras eidem emptori et suis clericis successoribus ab omni homine, universitate, collegio et persona quacumque legitime defendere, guarentire et disbrigare et de evitione teneri et dittam venditionem et omnia et singula supraditta et infrascripta firmum et firmam, ratam, gratam habere, tenere, nunquam contrafacere seu venire, per se et suos heredes aut aliquos quovis modo, in iudicio vel extra, de iure vel de fatto, aliqua occasione, ingenio, modo seu trattatu, sub pena dupli pretii supraditti, medietate ipsius pene regie curie vel alteri competenti curie ubi exinde fatta fuerit reclamatio seu querela et altera medietate ditto emptori, nomine et pro parte clericorum et capituli ditte ecclesie et successorum eorundem persolvenda, totiens quotiens forte fuerit exinde quomodolibet contraventum, me preditto notario tamquam persona puplica pro parte ditte curie // (c. 249r) et ditto emptore pro se et nomine et pro parte clericorum predittorum a preditto venditore sollemniter stipulantibus penam ipsam. Qua commissa vel non commissa, exatta vel non exatta seu gratiose remissa presens nihilominus instrumentum cum omnibus que in se continet in suo semper robore et efficacia perseverent, cum refettione omnium dapnorum interesse et expensarum litis et extra lites que forte fierent propterea quoquomodo, de quibus stari et credi debeat assertioni cum iuramento ditto emptoris et clericorum predittorum successorum suorum, nulla alia ratione quesita. Et nihilominus supradittum debitum
          <ref target="#Nf04vd99bz" type="alpha" />
          est exinde quod dittus venditor si quo
          <ref target="#N8rwf7mace" type="alpha" />
          quod plus dittas uncias sex ditte terre valuerint, nunc prout ex tunc coram nobis fecit donationem inrevocabiliter inter vivos ditte ecclesie pro anima parentum suorum et consanguineorum et renuntiavit super his dittus venditor voluntarie et expresse, pro cautela ditti emptoris procuratoris ut supra nomine et pro parte clericorum eiusdem ecclesie exceptioni doli mali, vis, metus et in fattum, presentis non sic celebrati contrattus, exceptioni deceptionis et fraudis, reique preditto modo non geste vel aliter habite quam superius // (c. 249v) continetur et est expressum, exceptioni ditte non numerate pecunie, non solute, non habite et non recepte ac non boni argenti, legi ressissorie qua deceptis ultra dimidiam iusti pretii subvenitur et generaliter omnibus aliis auxiliis omnium iurium atque legum et specialiter iuri dicenti generalem renuntiationem non valere et iuri per quod cavetur quod ditto iuri renuntiari non potest, quibus et propter que ditta venditio, sicut prefertur, et confexio et scripti huius tenor possent in aliquo minui vel infringi. Pro quibis omnibus et singulis observandis et inviolabiliter attendendis et quod preditta omnia et singula vera sint, predittus venditor preditto emptori presenti et recipienti coram nobis corporaliter tatta prestitit ad santa Dei evangelia iuramentum; et voluerunt ditti contrahentes quod si aliqua iuris solepnitas in hoc presenti instrumento deficeret, tacite et expresse intellugatur in eo et totiens refici et emendari possit ad consilium sapientis donec opus fuerit, veritatis substantia non mutata. Unde ad futuram memoriam et ditti venditoris preces et prefati emptoris agentis nomine et pro parte dittorum clericorum ditte ecclesie // (c. 250r) presentium et futurorum cautelam, fattum est exinde presens puplicum instrumentum per manus mei preditti notarii et nostrum qui supra iudicis et subscriptorum testium subscriptionibus roboratum.
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nk35lb8gig" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S probabilmente per</hi>
            pro alimenta vite et familie sue comode procurare, sponte
            <hi rend="italic">piuttosto che</hi>
            pro-habere
          </note>
          <note xml:id="Nbec41a0yt" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            brayda
          </note>
          <note xml:id="N2uegfxmrm" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S probabilmente per</hi>
            ysquitellos
          </note>
          <note xml:id="Nf04vd99bz" type="alpha">
            <hi rend="italic">Dubito della lettura</hi>
          </note>
          <note xml:id="N8rwf7mace" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per ?</hi>
            forte
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Quod scripsi ego predittus
          <persName key="Tommaso Strambo, pubblico notaio regio per le province di Principato Citra e Ultra, Basilicata e Capitanata">Tomasius</persName>
          puplicus ut supra notarius qui premissis omnibus rogatus et vocatus interfui, ipsumque meo consueto signo signavi. (SN) 
  † Ego
          <persName key="Giacomo de Bono Ioanne, giudice annuale di Potenza">Iacobus de Bono Ioanne</persName>
          qui supra iudicis 
  † Ego
          <persName key="Antonello de Vineola">Antonellus de Vineola</persName>
          interfui et me subscripsi 
  † Ego
          <persName key="Matteo Cappello">Matheus Cappellus</persName>
          testis interfui 
  † Ego
          <persName key="Baldassarre de Abrutio (ovvero Aprutio, Aprucio)">
            Baldasar de Pedatio
            <ref target="#N801f4bh08" type="alpha" />
          </persName>
          testis interfui 
  † Ego magistro
          <persName key="Lorenzo de Populo, magister">Laurentio de Populo</persName>
          testis interfui 
  † Ego
          <persName key="Francesco de Ytto">Franciscus de Ytto</persName>
          de
          <placeName key="Gaeta" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q12808">Gayeta</placeName>
          testis interfui 
  † Ego
          <persName key="Angelo de Paldonea">
            Angelus de Paldera
            <ref target="#Npeyzs2qem" type="alpha" />
          </persName>
          testis
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="N801f4bh08" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            Aprutio
            <hi rend="italic">(dalla nota testium)</hi>
          </note>
          <note xml:id="Npeyzs2qem" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            Paldonea
            <hi rend="italic">(da docc. coevi)</hi>
          </note>
        </span>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>