<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>138. Instrumentum venditionis di Martino de Congiante in favore della chiesa cattedrale di S. Gerardo</title>
        <respStmt>
          <name>Donatella Gerardi</name>
          <resp>mark-up by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>transcription by</resp>
          <name>Donatella Gerardi</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition" />
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source">ASNa, Regia Camera della Sommaria, Diversi, 1a numerazione, Dip. Somm., I, 309, n. 4bis, cc. 66r-68v, n. 21 [S].</bibl>
          <bibl type="tradition" />
          <bibl type="bibliography" />
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>!-Instr</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>Martino de Congiante di Potenza vende a Luca de Zoffo, cantore della chiesa cattedrale di Potenza e suo procuratore, il quale agisce in nome di detta chiesa e di tutti i suoi chierici, al prezzo di tre once e sette tarì e mezzo, due appezzamenti di terreno della capacità di venti tomoli in semine frumenti, siti nel tenimento della città di Potenza nella contrada detta Ogerio e Santi Abate, unitamente agli alberi fruttiferi e infruttiferi, ai salici e ai corsi d’acqua in essi presenti, con i quali si potranno irrigare vuoi le terre oggetto della presente transazione vuoi le terre del fu Angelo de Passarelli, ogniqualvolta sarà opportuno. In caso di violazione di quanto stabilito, è fissata una pena pari al doppio del prezzo corrisposto.</p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="copy" />
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1436-05-06</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          (c. 66r) In nomine domini nostri Iesu Christi. Anno a nativitate ipsius millesimo quatricentesimo tricesimo sexto, regnante illustrissimo domino nostro domino rege
          <persName key="Renato d’Angiò" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q170353">Regnato</persName>
          Dei gratia
          <placeName key="Gerusalemme" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1218">Hierusalem</placeName>
          et
          <placeName key="Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie ‹rege›</placeName>
          ac
          <placeName key="Angiò, contea" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q107426">Andegavie</placeName>
          ,
          <placeName key="Ducato di Bar" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q706679">
            Mari
            <ref target="#Nqgpp8u09w" type="alpha" />
          </placeName>
          et
          <placeName key="Lotaringia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q6673921">
            Lechorin
            <ref target="#Nrx4nj4ezh" type="alpha" />
          </placeName>
          duce,
          <placeName key="Provenza, contea" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2991382">Provincie</placeName>
          ,
          <placeName key="Pont-à-Mousson " ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q461413">Pontis</placeName>
          marchione et
          <placeName key="Le Mans" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q1476">Cenomanie</placeName>
          comite, regnorum vero eius anno primo feliciter amen
          <ref target="#Nfdvlzr8x0" type="integer" />
          , die sexto mensis madii, quarte decime indittionis, apud civitatem
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          .
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nqgpp8u09w" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            Bari
          </note>
          <note xml:id="Nrx4nj4ezh" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            Lothoringie
          </note>
          <note xml:id="Nfdvlzr8x0" type="integer">Il computo dell’era regni è per anno incipiente allungato.</note>
        </span>
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Nos magister
          <persName key="Nicola Mordente de Laurino, giudice annuale di Potenza">Nicolaus Mordente</persName>
          de
          <placeName key="Laurino" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q80999">Laurino</placeName>
          civis civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          , eiusdem civitatis annalis iudex,
          <persName key="Tommaso Strambo, pubblico notaio regio per le province di Principato Citra e Ultra, Basilicata e Capitanata">Thomasius Strambus</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          publicus ubilibet per provincias
          <placeName key="Principato citra" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q15141466">Principatus citra</placeName>
          et
          <placeName key="Principato ultra" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q3403566">ultra serras Montorii</placeName>
          ,
          <placeName key="Capitanata" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q384852">Capitinate</placeName>
          et
          <placeName key="Basilicata" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q1452">Basilicate</placeName>
          regia autoritate notarius et testes subscripti ad hoc specialiter vocati et rogati, presenti scripto puplico fatemur atque testamur quod in nostri presentia constitutus
          <persName key="Martino de Congiante">Martinus de Congiante</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          , non vi, dolo, metu duttus, ut dixit, sed sua mera et spontanea voluntate, sicut sibi ‹utile› apparuit et visum fuit vendidit, alienavit et per fustis tradditionem assignavit, iure proprio et inperpetuum, domino
          <persName key="Luca de Zoffo, procuratore della cattedrale di Potenza">Luce de Zoffo</persName>
          cantoris
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">mayoris ecclesie Potentine</placeName>
          et procuratori, ut dixit, ditte ecclesie et totius capituli ibidem presenti, nomine et pro parte dicte ecclesie ementi et pro parte omnium clericorum dicte ecclesie et successorum eorundem recipienti, petia duo terrarum suarum, quarum unum fuit quondam iudicis
          <persName key="Meulo de Sacco, giudice">Meuli de Sacco</persName>
          et aliud quondam
          <persName key="Gugielmo de Ciotta">Guillelmi de Ciotta</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          , sitarum in tenimento civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          in contrata ubi dicitur
          <placeName key="Ogerio (de) e Fonte abatie ?, contrada">
            de Ogerio et Santi
            <ref target="#N7xdlznvpr" type="alpha" />
            Abbate
          </placeName>
          , confinatum videlicet terre quondam iudicis
          <persName key="Meulo de Sacco, giudice">Meuli</persName>
          a superiori par[te], iuxta terras eiusdem beneficii quod ad presens tenet dompnus
          <persName key="Guglielmo de Mallano">Guillelmus de Mallano</persName>
          archidiaconus Potentinus mediante limite, ab alia parte superiori iuxta terras dicti venditoris mediante quodam censu
          <ref target="#N7s85mshd6" type="alpha" />
          aquarum descendentium usque ad viam qua itur ad
          <placeName key="Pietragalla" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52635">Petragallam</placeName>
          , ab alio latere iuxta terras
          <placeName key="S. Maria Annunziata, chiesa">ecclesie Sante Marie Annuntiate</placeName>
          et
          <placeName key="Ss. Trinità di Potenza, chiesa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q17624796">ecclesie Trinitatis</placeName>
          mediante limitibus, ab inferiori parte iuxta terras luminarie et ecclesie preditte mediante via qua itur
          <placeName key="Pietragalla" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52635">Petragallam</placeName>
          , cum arboribus fruttiferis et infruttiferis et salicibus sistentibus inter predittas terras et cum cursibus aquarum et decursibus eorundem, cum quibus aquis libere possint rigari predictas terras venditas et terras quondam domini
          <persName key="Angelo de Passarelli">Angeli de Passarelli</persName>
          cum oportuerit tempore oportuno. Que preditte terre sunt capacitatis in semine frumenti tumulorum viginti et alios confines si qui sunt circumcirca, cum viis suis, omnibus // (c. 67r) introitibus et exitibus suis ab antiquit(ate) ad dictas terras spettantibus quoquomodo ad habendum, tenendum, possidendum, utifruendum, vendendum, donandum, permutandum nec non quocumque modo voluerint [dic]ti clerici presentes et successive futuri, iuxtis viis, introytibus et exitibus ad ipsas terras spettantibus et pertinentibus quovismodo franchas, liberas et exemptas ab omni onere, redditu sive censu et obligatione quacumque. Pro qua quidem venditione dittarum terrarum predictus
          <persName key="Martino de Congiante">Martinus</persName>
          venditor coram nobis a dicto domino
          <persName key="Luca de Zoffo">Luca</persName>
          cantore et procuratore, quo supra, emptore confessus fuit se recepisse et manualiter habuisse in carlenis argenti, sexaginta per unciam et duobus pro tareno quolibet computatis, usualis regni pecunie et ponderis generalis, uncias tres et tarenos septem et medium, totum silicet pretium venditionis ipsius; promittens dittus venditor per se et suos heredes dicto donno
          <persName key="Luca de Zoffo, procuratore della cattedrale di Potenza">Luce</persName>
          cantori et procuratori, ut supra, tam pro se quam nomine et pro parte omnium clericorum presentium et futurorum eiusdem capituli supraditti presenti et recipienti, litem, controversiam vel questionem aliquam de dittis terris ullo umquam tempore non inferre nec inferenti consentire vel assentire, sed ipsas terras tam in proprietate quam in possessione defendere, autorizare, disbrigare et de evittione teneri et unquam contrafacere, dicere, opponere vel venire, de iure vel de fatto, aliqua occasione, modo, ingenio seu trattatu, sed ipsam venditionem et omnia et singula infrascritta et suprascripta ratam, gratam et firmam ac rata et grata et firma habere, tenere et perpetuo observare et contra ea non facere, dicere, opponere vel venire, in iudicio et extra iudicium, de iure vel de fatto, aliqua occasione, modo, ingenio seu // (c. 67v) trattatu, sub pena dupli pretii supradicti, pro medietate ipsius pene si eam mitti
          <ref target="#Nuenf3f8mo" type="alpha" />
          contingerit regie curie vel alteri competenti curie ubi exinde forsitan ageretur seu fatta fuerit reclamatio seu querela et alia medietate ditto procuratori emptori pro parte dictorum clericorum et capituli presentium et futurorum, pro se et nomine quorum supra presenti et stipulanti persolvenda, me preditto notario tamquam persona puplica pro parte dittarum curiarum et dicto emptori quo supra nomine a dicto
          <persName key="Martino de Congiante">Martino</persName>
          venditore sollempniter stipulantibus penam ipsam; qua commissa vel non commissa, exatta vel non exatta, soluta vel non soluta seu gratiose remissa, preditta venditio et confessio sicut prefertur et preditta omnia et singula in suo robore et efficacia perseverent, cum restitutione omnium dannorum interesse et expensarum litis et extra litem que fuerint propterea quoquomodo, de quibus stari et credi debeat assertioni cum iuramento ditti emptoris et clericorum successorum suorum; et renuntiavit super hiis voluntarie et expresse idem venditor pro cautela ditti emptoris et successorum ipsius exceptioni doli mali, vis, metus et infattum, presentis non sic celebrati contrattus, exceptioni deceptioni
          <ref target="#Nmxp8nks56" type="alpha" />
          et fraudis reique predicto modo non geste vel aliter habite quam superius continetur et est expressum, exceptioni non numerate pecunie, non solute, non habite et non recepte ac non boni argenti et non ponderati, legi ressissione
          <ref target="#Nurd2l946t" type="alpha" />
          qua decept(is) ultra dimidiam iuxti
          <ref target="#Nycssz5va0" type="alpha" />
          pretii subvenitur et generaliter omnibus aliis auxiliis et beneficiis omnium iurium atque legum et specialiter iuri dicenti generalem renuntiationem non valere et iuri per quod cavetur quod predicto iuri renuntiari non potest, quibus suffragantibus // (c. 68r) ditta venditio predittaque omnia possent in aliquo minui vel infringi. Pro quibus omnibus attendendis et inviolabiliter observandis et quod predicta omnia vera sunt, dittus venditor prefato emptori coram nobis presenti et recipienti corporaliter tatta ad santa Dei evangelia prestitit iuramentum. Unde ad futuram rei memoriam et preditti venditoris preces et certitudinem et prefati emptoris quo supra nomine cautelam, presens instrumentum exinde fattum est per manus mei notarii, signo meo solito signatum, mei qui supra iudicis et nostrorum subscriptorum testium subscriptionibus roboratum.
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="N7xdlznvpr" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S verosimilmente per</hi>
            Fons
          </note>
          <note xml:id="N7s85mshd6" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            cursu
          </note>
          <note xml:id="Nuenf3f8mo" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            committi
          </note>
          <note xml:id="Nmxp8nks56" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            deceptionis
          </note>
          <note xml:id="Nurd2l946t" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            resissorie
          </note>
          <note xml:id="Nycssz5va0" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            iusti
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Quod scripsi ego predictus
          <persName key="Tommaso Strambo, pubblico notaio regio per le province di Principato Citra e Ultra, Basilicata e Capitanata">Thomasius</persName>
          puplicus ut supra notariusqui premissis omnibus rogatus interfui et vocatus interfui ipsumque meo consueto signo signavi. (SN) 
  Ego magister
          <persName key="Nicola Mordente de Laurino, giudice annuale di Potenza">
            Nicolaus Mordente Denarini
            <ref target="#N62g4ikv10" type="alpha" />
          </persName>
          qui supra iudex 
  Ego frater
          <persName key="Roberto, abate di S. Angelo del Bosco (di Avigliano)">Roberto</persName>
          ‹sic› abbas
          <placeName key="S. Angelo del Bosco, monastero in Avigliano">Santi Angeli de Bosco</placeName>
          testis sum 
  Ego
          <persName key="Lanza de Palma">Lanza de Palma</persName>
          de
          <placeName key="Napoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2634">Neapoli</placeName>
          testis sum 
  Ego
          <persName key="Carluccio de Musculo, giudice annuale di Potenza">Carluccius de Musc(u)lo</persName>
          de
          <placeName key="Napoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2634">Neapoli</placeName>
          intefui et me subscripsi 
  Ego presbiter
          <persName key="Leonardo de Agna">Leonardus de Agna</persName>
          testis sum 
  Ego
          <persName key="Giacomo de Bono Ioanne">Iacobus de Bono Ioanne</persName>
          testes sum 
  Ego donnus
          <persName key="Nicola Zappa, arciprete della Ss. Trinità">Nicolaus Zappa</persName>
          presbitero
          <ref target="#Nabrm512c7" type="alpha" />
          <placeName key="Ss. Trinità di Potenza, chiesa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q17624796">ecclesie Sante Trinitatis</placeName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          testis sum
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="N62g4ikv10" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            de Laurino
          </note>
          <note xml:id="Nabrm512c7" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            archipresbyter
            <hi rend="italic">(dalla notitia testium)</hi>
          </note>
        </span>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>