<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>132. Instrumentum venditionis di Antonello de Stampis in favore della chiesa cattedrale di S. Gerardo</title>
        <respStmt>
          <resp>mark-up by</resp>
          <name>Donatella Gerardi</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <name>Donatella Gerardi</name>
          <resp>transcription by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition" />
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source">ASNa, Regia Camera della Sommaria, Diversi, 1a numerazione, Dip. Somm., I, 309, n. 4bis, cc. 400v-402v, n. 118 [S].</bibl>
          <bibl type="tradition" />
          <bibl type="bibliography" />
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>!-Instr</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>Antonello de Stampis di Potenza vende a Comino de Bono Pari e a Luca Zoffo, rispettivamente arciprete e cantore della chiesa di S. Gerardo di Potenza, agenti in qualità di procuratori di detta chiesa e del suo capitolo, i seguenti beni: un orticello (sul quale grava un censo annuo di dieci grana da corrispondere alla chiesa di S. Gerardo), sito nel tenimento di Potenza in contrada detta Sanctus Ioannes, per il prezzo convenuto di quindici tarì di carlini d’argento; la metà di un ischitello sito nel tenimento della città di Potenza, in contrada Pontis Sancti Heroncii (confinante con il mulino di S. Luca, presso il Basento), nonché i diritti spettanti a detto Antonello sui corsi d’acqua che insistono in tutto il tenimento di Potenza nelle terre da lui possedute, unitamente alla facoltà di condurre detti corsi d’acqua alle terre della chiesa e della luminaria di S. Gerardo, per irrigare il lino e i campi di detta chiesa, al prezzo di quindici tarì. La somma totale corrisposta dai compratori al predetto Antonello per l’orticello, l’ischitello e i corsi d’acqua è pari a un’oncia; la pena stabilita in caso di contravvenzione è invece fissata in quattro once d’oro.</p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="copy" />
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1435-05-04</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          (c. 400v) In nomine domini nostri Iesu Christi amen. Anno a nativitate ipsius millesimo quatricentesimo tricesimo quinto, regnante serenissimo domino nostro domino
          <persName key="Alfonso V d’Aragona" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q312304">Alfonso Dei gratia rege</persName>
          <placeName key="Aragona" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q4040">Aragonum</placeName>
          ,
          <placeName key="Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          ,
          <placeName key="Valenzia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q8818">Valentie</placeName>
          ,
          <placeName key="Maiorca" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q8828">Mayorice</placeName>
          ,
          <placeName key="Sardegna" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1462">Sardenie</placeName>
          ,
          <placeName key="Corsica" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q14112">Corsice</placeName>
          , comite
          <placeName key="Barcellona" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1492">
            Bacchi(non)ie
            <ref target="#Ncuhtlg9qz" type="alpha" />
          </placeName>
          , duce
          <placeName key="Atene" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1524">Achinarum</placeName>
          <ref target="#Ncy3bfjm33" type="alpha" />
          et
          <placeName key="Ducato di Neopatria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1520008">Neopatea</placeName>
          <ref target="#Nc3xg2n6jg" type="alpha" />
          ac etiam comite et
          <placeName key="Rossiglione, contea" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1541813">Rossilionis</placeName>
          et
          <placeName key="Cerdagna" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q15385">
            Toronice
            <ref target="#Nv58h5suzy" type="alpha" />
          </placeName>
          anno primo feliciter amen, die quarto mensis madii, tertiedecime inditionis, apud civitatem
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          .
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nv58h5suzy" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            Ceritanie
          </note>
          <note xml:id="Ncuhtlg9qz" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            Barchinone
          </note>
          <note xml:id="Ncy3bfjm33" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            Athenarum
          </note>
          <note xml:id="Nc3xg2n6jg" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            Neopatrie
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Nos
          <persName key="Giacomo Curiale, giudice annuale di Potenza">
            Iacobus Carcialis
            <ref target="#Nf0fovuvvv" type="alpha" />
          </persName>
          annalis iudex civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          ,
          <persName key="Tommaso Strambo, pubblico notaio regio per le province di Principato Citra e Ultra, Basilicata e Capitanata">Thomasius Strambus</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          publicus ubilibet per provincias
          <placeName key="Principato citra" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q15141466">Principatus citra</placeName>
          et
          <placeName key="Principato ultra" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q3403566">ultra serras Montorie, ‹sic›</placeName>
          <placeName key="Capitanata" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q384852">Capitinate</placeName>
          ac
          <placeName key="Basilicata" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q1452">Basilicate</placeName>
          regia authoritate notarius et testes subscripti ad hoc specialiter vocati et rogati, presenti scripto publico fatemur atque testamur quod in nostri presentia constitutus
          <persName key="Antonello de Stampis">Antonellus de Stanp(is)</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          , non vi, dolo, metus ‹sic› ductus, ut dixit, nec aliquibus suasionibus circonventus, sed sicut sibi utile et expediens visum fuit vendidit, alienavit et per fusti ‹sic› tradicionem assignavit iure proprio et inperpetuum venerabibus ‹sic› viris domno
          <persName key="Comino de Bonopari, arciprete della cattedrale di Potenza">
            Conicio
            <ref target="#N2yzlbl9d6" type="alpha" />
            de Bono Pari
          </persName>
          , archipresbitero
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">ecclesie Sancti Girardi</placeName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          et domno
          <persName key="Luca de Zoffo, cantore della cattedrale di Potenza">Luce de Zoffo</persName>
          , cantori predicte ecclesie et procuratoribus, ut dixerunt, eiusdem ecclesie et totius capituli ibidem presentibus, ementibus nomine et pro parte dicte ecclesie et totius capituli et clericorum eiusdem ecclesie recipientibus, orticellum unum situm in tenimento civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          , in contrata ubi dicitur
          <placeName key="S. Giovanni, contrada">Sanctus Iohan(ne)s</placeName>
          , silicet prope orticellum condam
          <persName key="Mazzeo de Romagnano">Mazei de Romagnano</persName>
          et ‹a› duabus partibus iuxta vias publicas su(m)ptus, sup(ra) ab alia parte iuxta vineam terre ‹sic›
          <persName key="Mattia Cappello">
            Machie
            <ref target="#No9ddzwzor" type="alpha" />
            Capell(i)
          </persName>
          mediante limite comuni, iuxta terras
          <persName key="Francesco de Lacupensuli">Francisci de Lacupensule</persName>
          mediante sulco seu valloncello et // (c. 401r) alios fines ad habendum, tenendum, possidendum, utifruendum, vendendum, alienandum, permutandum nec non et quocumque modo voluerint dicti procuratores, capitulum et clerici presentes successive futuri alienandum, cum viis suis, accionibus et pertinenciis omnibus spectantibus ad dictum orticellum quovis modo intrandi et exeundi, cum reditu affixo in dicto orticello anno quolibet granorum decem, solvendorum dicte
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">ecclesie Sancti Girardi</placeName>
          . Pro quo quideem ‹sic› orticello vendicto ‹sic› et emptori
          <ref target="#Nmrl7mvzm9" type="alpha" />
          ipsius, predictus venditor coram nobis confexus fuit se presentialiter et manualiter recepit et habuit a dictis procuratoribus solventibus nomine et parte dicte ecclesie, in carlenis argenti sexaginta per unciam et duobus pro tareno quolibet conputatis, usualis regni pecunie et ponderis generalis, tarenos quindecim, totum silicet precium venditionis ipsius. Item medietatem cuiusdam ysquitelli siti in tenimento civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          , in contrata
          <placeName key="Ponte S. Roncii (Ponte S. Oronzo)">Pontis Sancti Heroncii</placeName>
          , confinati ab una parte iuxta terram
          <persName key="Giovanni de Stampis">Ioannem de Stampis</persName>
          ‹sic› mediante budal(e) et decurse ‹sic›  aquarum defluxentium ‹sic› ad molendinum
          <placeName key="S. Luca, monastero in Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3860496">Sancti Luce</placeName>
          iuxta flumen magnum, ab alia parte iuxta viam qua itur ad pontem predictum nec non omnem aut(oritat)e(m) et accionem, p(roprie)tatem et dominium spectantes eidem
          <persName key="Antonello de Stampis">Antonello</persName>
          venditum
          <ref target="#Nrkstynmcr" type="alpha" />
          , quocumque via, iure, forma et modo, de cuiuscumque cursu aquarum sistencium et repertarum in toto tenimento civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          in terris dicti
          <persName key="Antonello de Stampis">Antonelli</persName>
          et ubique francas ipsas aquas et liberas, absque solup(ti)on(e) ducere et deferri facere ad omnes terras dicte ecclesie et luminarie habitas et infuturum habendas, ad omnem ipsius ecclesie et luminarie libitum et voluntatem francas, liberas // (c. 401v) et assentes
          <ref target="#Nnk1ld1kek" type="alpha" />
          sine aliqua soluptione, inpedimento realiter vel personaliter fiend(o), per clericos quam colonos lab(oran)t(e)s in terris dicte ecclesie et luminarie predicte pro irrigandis segetibus, linis et satorum omni genere ipsorum ubicumque sistente ‹sic› in tenimento civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          , pro precio et nomine ultimi precii inter eos conventi tarenos quindecim, totum silicet pretium venditionis ipsius ysquitelli et aquarum decurse ‹sic›. Quod totum precium venditionis dicti orticelli, ysquitelli et concursi ‹sic› aquarum confexus fuit et se presencialiter et manualiter habuit et recepit a dictis procuratoribus pro parte dicte ecclesie et emptoribus, in carlenis argenti ponderis ut supra, unciam unam, totum et integrum precium venditionis ipsarum, promictens dictus
          <persName key="Antonello de Stampis">Antonellus</persName>
          venditor per se et suos heredes et successores dictis emptoribus et procuratoribus dicti capituli presentibus et recipientibus pro se ipsis, nomine et pro parte dicte ecclesie et subcessorum ipsorum litem, controversiam, ligium
          <ref target="#Nrv66w766b" type="alpha" />
          et calumniam de dictis orticello, ysquitello et decursu aquarum ullo unquam tempore non inferre nec inferrenti ‹sic› consentire vel absentire, sed ipsam ratam, gratam et firmam ac rata, grata et firma habere, tenere et inviolabiliter observare et numquam contrafacere, dicere, opponere vel venire, in iudicio vel extra iudicium, de iure vel de facto, aliqua occasione, modo, ingenio seu tractare
          <ref target="#Nxri6g9qxj" type="alpha" />
          ac defendere, guarentire et disbrigare et de evictione giure ‹sic› teneri et perpetuo observare, sub pena unciarum auri quatuor, medietate silicet dicte pene regie curie vel alteri conpetenti curie ubi exinde facta fuerit reclamatio seu querela et alia medietate dictis procuratoribus emptoribus vel eorum subcessoribus persolvenda, me predicto // (c. 402r) notario tamquam persona publica pro parte dictarum curiarum et dictis emptoribus et procuratoribus pro se ipsis et eorum subcessoribus presentibus et ‹futuris› sollepniter stipulantibus penam ipsam. Qua soluta vel non soluta, commissa vel non conmissa seu gratiose remissa, predicta omnia, sic predicte et fertur
          <ref target="#Na3bld7v0r" type="alpha" />
          , et singula in suo semper robore et efficaccia perseverent. Et renunciavit super hiis dictus venditor voluntarie et expresse pro cautela dictorum emptorum et subcessorum ipsorum exceptioni doli mali, vix et in factum, exceptioni deceptionis et fraude ‹sic› reique predicto modo non geste vel aliter habite quam superius continetur et est expressum, predicte peccunie non boni argenti, non libere ‹sic›, non ponderati, non habite, non recepte ac non numerate pecunie, legi ressissorie qua decepte ‹sic› ultra dimidiam iusti precii subvenitur et generaliter omnibus aliis auxiliis omnium iurium atque legum et specialiter iuri dicenti generalem renunciacionem non valere et iuri per quod cavetur quod dicto iuri renunciari non possit, quibus sufragantibus dicta venditio predictaque omnia possent in aliquo minui vel infringi; pro quibus omnibus actendendis et inviolabiliter observare ‹sic› et quod predicta omnia vera sunt, dictus vendictor prefactis emptoribus et procuratoribus presentibus et recipientibus coram nobis ad sancta Dei Evangelia corporaliter tacta iuramento prestiterunt ‹sic›. Unde ad futuram memoriam et dicti vendictoris preces et prefatuorum ‹sic›  procuratorum emptorum et subcessorum eorum cautelarum ‹sic› factum est presens publicum // (c. 402v) instrumentum per manus mei predicti notarii, signo meo solito signatum, mei qui supra iudicis ac notarii
          <ref target="#Nvrleai20o" type="alpha" />
          subscriptorum testium subscriptionibus roboratum.
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nf0fovuvvv" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            Curialis
            <hi rend="italic">(da docc. coevi)</hi>
          </note>
          <note xml:id="N2yzlbl9d6" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            Comino
            <hi rend="italic">(da docc. coevi)</hi>
          </note>
          <note xml:id="No9ddzwzor" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            Mathie
          </note>
          <note xml:id="Nmrl7mvzm9" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            emptione
          </note>
          <note xml:id="Nrkstynmcr" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            venditor
          </note>
          <note xml:id="Nnk1ld1kek" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            exemptas
          </note>
          <note xml:id="Nrv66w766b" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            litigium
          </note>
          <note xml:id="Nxri6g9qxj" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            tractatu
          </note>
          <note xml:id="Na3bld7v0r" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            sicut predictum est et prefertur
            <hi rend="italic">piuttosto che</hi>
            sic-fertur
          </note>
          <note xml:id="Nvrleai20o" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            nostrorum
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Quod scripsi ego predictus
          <persName key="Tommaso Strambo, pubblico notaio regio per le province di Principato Citra e Ultra, Basilicata e Capitanata">Thomasius</persName>
          puplicus ut supra notarius, qui premissis omnibus rogatus et vocatus interfui ipsumque meo consueto signo signavi. 
  Ego
          <persName key="Antonello de Roto, giudice ai contratti per tutto il regno di Sicilia">Antonellus de Roto</persName>
          ad contractus iudex vigore autoritate quorundam reginalium litterarum cum potestate m(od)o
          <ref target="#Nspohuce8p" type="alpha" />
          concessa per dictam magestatem ‹sic› quod possim me subscribere loco iudicum mortuorum, non quod fateor me interfuisse in presenti contractu, sed ut reper(i) in actis et protocollis notarii
          <persName key="Tommaso Strambo, pubblico notaio regio per le province di Principato Citra e Ultra, Basilicata e Capitanata">Thomasii Strambi</persName>
          subredutus
          <ref target="#Nwnlnyqynh" type="alpha" />
          , me
          <ref target="#Nkxannhfnf" type="alpha" />
          propria manu subscrisse
          <ref target="#Ngxd5xi9f8" type="alpha" />
          , proprio signo signavi. 
  Ego
          <persName key="Mattia Cappello">Mathias Capellus</persName>
          testis sum 
  Ego
          <persName key="Filippo de Bonito">Filip(p)hus de Bonito</persName>
          ‹sic› testis sum 
  Ego
          <persName key="Nicola, diacono, detto prete Selvaggio (?)">diaconus Nicolaus</persName>
          dictus presbite(r) sulvagius ‹sic›
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nspohuce8p" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            mihi
          </note>
          <note xml:id="Nwnlnyqynh" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            subrogatus
          </note>
          <note xml:id="Nkxannhfnf" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            mea
          </note>
          <note xml:id="Ngxd5xi9f8" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            subscripsi
          </note>
        </span>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>