<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>126. Instrumentum donationis pro anima di Comino de Bonopari</title>
        <respStmt>
          <resp>transcription by</resp>
          <name>Donatella Gerardi</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>mark-up by</resp>
          <name>Donatella Gerardi</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition" />
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source">ASNa, Regia Camera della Sommaria, Diversi, 1a numerazione, Dip. Somm., I, 309, n. 4bis, cc. 68v-71r, n. 22 [S].</bibl>
          <bibl type="tradition" />
          <bibl type="bibliography">Pedìo, Cartulario della Basilicata, III, p. 198 ; Rendina, Istoria della città di Potenza, ediz. Abbondanza, p. 273, ediz Villani-Mariano-Caserta, p. 279.</bibl>
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>!-Instr</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>Comino de Bonopari, cantore della chiesa cattedrale di Potenza, dona in perpetuo ad Angelo de Todaro, procuratore ed economo della chiesa di S. Gerardo, il quale agisce in nome e per parte del capitolo e dei chierici dei detta chiesa, tre appezzamenti di terreno; segnatamente: un pezzo di terra della capacità di dodici tomoli in semine frumenti sito in contrada la Matina Rivisa ‹ovvero Rivisco›; un ulteriore appezzamento di terreno, della stessa ampiezza, ubicato nella medesima contrada e posseduto in comune con l’erede di Giovannello de Madio; un pezzo di terra nella stessa contrada, di qua dal fiume Tiera (citra flumen) della capacità di dodici salme in semine frumenti. Per i contravventori è stabilita una pena pari a dieci once d’oro.</p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="copy" />
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1431-12-02</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          (c. 68v) In nomine domini dominia nostri Iesu Christi amen. Anno a nativitate ipsius millesimo quatricentesimo tertiodecimo
          <ref target="#Npki8o0iaw" type="integer" />
          primo, regnante serenissima domina domina nostra
          <persName key="Giovanna II d'Angiò" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q236933">Ioanna secunda</persName>
          Dei gratia
          <placeName key="Ungheria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q28">Ungarie</placeName>
          ,
          <placeName key="Gerusalemme" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1218">Hierusalem</placeName>
          ,
          <placeName key="Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          ,
          <placeName key="Dalmazia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q528042">Dalmatie</placeName>
          ,
          <placeName key="Croazia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q224">Croatie</placeName>
          ,
          <placeName key="Rama">Rame</placeName>
          ,
          <placeName key="Serbia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q403">Servie</placeName>
          ,
          <placeName key="Galizia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3908">Galitie</placeName>
          ,
          <placeName key="Volinia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q7530">Lodomerie</placeName>
          ,
          <placeName key="Moldavia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q18366588">Comanie</placeName>
          ,
          <placeName key="Bulgaria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q219">Bulgarieque</placeName>
          regina,
          <placeName key="Provenza, contea" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2991382">Provincie</placeName>
          ,
          <placeName key="Forcalquier" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q104431">Forcalquerii</placeName>
          ac
          <placeName key="Piemonte" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q1216">Pedimontis</placeName>
          comitissa, regnorum vero eius anno decimo ottavo feliciter amen, die secundo mensis decembris, decime indittionis, apud civitatem
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          .
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Npki8o0iaw" type="integer">Il trascrittore cinquecentesco ha vergato millesimo quatricentesimo tertiodecimo primo; senza dubbio si tratta di un errore che va corretto con millesimo quatricentesimo tricesimo primo, giacché l’era regni fa riferimento al diciottesimo anno di regno di Giovanna ‹II› d’Angiò, che coincise con l’ultimo quadrimestre del 1431, cui spettò la X indizione (espressa in stile bizantino)</note>
        </span>
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Nos
          <persName key="Matteo de Sacco, notaio, giudice annuale di Potenza">notarius Mattheus de Sacco</persName>
          civis civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          , eidem ‹sic› civitatis annalis iudex,
          <persName key="Tommaso Strambo, pubblico notaio regio per le province di Principato Citra e Ultra, Basilicata e Capitanata">Thomasius Strambus</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          publicus ubilibet per provincias
          <placeName key="Principato citra" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q15141466">Principatus citra</placeName>
          et
          <placeName key="Principato ultra" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q3403566">ultra serras Montorii</placeName>
          ,
          <placeName key="Capitanata" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q384852">Capitinate</placeName>
          et
          <placeName key="Basilicata" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q1452">Basilicate</placeName>
          regia autoritate notarius et testes subscripti ad hoc specialiter vocati et rogati, presenti scripto puplico fatemur atque testamur quod preditto die eiusdem ibidem in nostri presentia constitutus personaliter donnus
          <persName key="Comino de Bonopari, cantore della cattedrale di Potenza (lo stesso che arciprete della cattedrale di Potenza?)">Cominus de Bonopari</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          , cantor mayoris ecclesie Potentine, consentiens prius in nos predittos iudicem, notarium et testes, cum sciret ex certa sui scientia nos suos iudicem, notarium in hac parte non esse, eorum iurisdittionem voluntarie prorogando, ex una parte, pro se et suis heredibus, et donno
          <persName key="Angelo de Todaro, preposito, procuratore ed economo della cattedrale di Potenza">Angelo de Todaro</persName>
          clerico
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">mayoris ecclesie Potentine</placeName>
          , procurator et iconomus ditte ecclesie, ut dixit, pro se et nomine et pro parte clericorum et capituli eiusdem ecclesie et successorum ipsius, ex parte altera, predittus quidem cantor et
          <ref target="#Nnpbmvi4xz" type="alpha" />
          diu secum delliberans quod cu(nc)ta transitoria pereunt et ea solummodo anime proficiunt et fruttificant ad salutem ‹que› piis ecclesiis fideliter erogantur, quinimmo ad devotam
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">ecclesiam Santi Gerardi</placeName>
          de civitate
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          , ut dixit, in qua ecclesia ab annis suis tenerinis devotius fuit alu(m)nus eidem ‹sic› servire et erga ipsam ecclesiam // (c. 69r) gerens intrinsecam devotionem p(re) ceteris singularem, non vi, dolo, metu duttus nec aliquibus monitionibus premotus vel aliter circumventus, spontanea, mera et pura voluntate sua, pro salute anime sue et remissione peccaminum ‹eius› et parentum suorum in nostrum qui supra iudicis, notarii et testium subscriptorum presentia sollempniter et legitime cum omni iuris et fatti ‹sollempnitate› donavit, dedit pure, libere, inperpetuum et simpliciter, absque pravitatis dolo, inrevocabiliter inter vivos, per fustis tradditionem assignavit iure proprio et inperpetuum ditto donno
          <persName key="Angelo de Todaro, preposito, procuratore ed economo della cattedrale di Potenza">Angelo de Todari</persName>
          procuratori, yconomo et preposito ditte
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">ecclesie Santi Gerardi</placeName>
          , ibidem presenti et recipienti nomine et pro parte ditte ecclesie, capituli et clericorum presentium et futurorum ecclesie anteditte, debitis renuntiationibus condigne ‹sic›, et cessit et perpetuo assignavit ex nunc prout ex tunc ad ‹sic› subscriptas terras per fines et latera ac loca inferius declaratis ‹sic›, cum omnibus iuribus et pertinentiis ad dittas terras et possessionem spettantibus et pertinentibus quoquomodo; videlicet, supscriptas terras: primo petium unum unius terre in tenimento
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          , in contrata ubi dicitur
          <placeName key="Matina (de) Rivisco, località">
            la Matina Rivisa
            <ref target="#N8ybbebru9" type="alpha" />
          </placeName>
          , capacitatis in semine frumenti tumulorum duodecim, confinatum a superiori parte iuxta viam qua itur ad terram
          <placeName key="Cancellara" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52548">Cancellarii</placeName>
          , ab inferiori parte iuxta terras luminarie que fuerunt donni
          <persName key="Nicola notarii Andreę">Nicolai notarii Andreę</persName>
          , mediante limite, ab alio latere iuxta terras
          <placeName key="S. Aniello, beneficio di">beneficii Santi Anelli</placeName>
          mediante limite, capacitatis in semine frumenti tumulorum duodecim et alios fines. Item terras alias in eodem tenimento et contrata, capacitatis in semine frumenti salmarum duodecim que sunt pro comuni et indiviso cum herede quondam
          <persName key="Giovannello de Madio">Ioannelli de Madio</persName>
          , a parte inferiori iuxta viam qua itur ad castrum
          <placeName key="Cancellara" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52548">Cancellarii</placeName>
          , ab alio latere iuxta viam qua itur ad castrum
          <placeName key="Pietragalla" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52635">
            Puagalli
            <ref target="#Nu40fyxvj0" type="alpha" />
          </placeName>
          // (c. 69v) et cherros Santi Ioannis ab alia parte et terras
          <persName key="Giacomo Curiale">Iacobi Curialis</persName>
          , mediante via que dicitur
          <placeName key="Molinari (de li), via">li Mulinari</placeName>
          et alios confines. Item petium unum aliud cuiusdam terre in eodem tenimento citra
          <placeName key="Tiera, torrente">flumen Tere</placeName>
          , a superiori parte iuxta terras
          <placeName key="S. Giovanni, chiesa">Santi Ioannis</placeName>
          mediante limite, ab inferiori parte iuxta terras
          <placeName key="S. Maria Annunziata, chiesa">Sante Marie Annuntiate</placeName>
          mediante limite, ab alia parte iuxta viam qua itur ad castrum
          <placeName key="Cancellara" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52548">Cancellarii</placeName>
          , ab alia parte iuxta terras que dicitur delo Beneficio in
          <placeName key="Poggio de li Scafarelli">Podio deli Scarfelli</placeName>
          , capacitatis in semine frumenti tumulorum duodecim et alios fines, ad habendum, tenendum, possidendum, usufruendum ‹sic› et faciendum in ipsis terris quicquid per capitulum et clericos ditte
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">ecclesie Santi Gerardi</placeName>
          presentes et successive futuros deinceps facere et disponere voluerint, absque contradittione quacumque, cum omnibus iuribus, egressibus et regressibus suis ab antiquo spettantibus quoquomodo, cedens et transferens idem cantor donator eidem don(n)o
          <persName key="Angelo de Todaro,preposito, procuratore ed economo della cattedrale di Potenza">Angelo</persName>
          procutarori et preposito ditte ecclesie, nomine quo supra, et aliis successive futuris omne ius omnemque attionem seu omnia iura et attiones reales et personales et mistas, peremptorias, petitorias, rei et iuris persequtorias, anormolas obligationes et promissiones quaslibet et alias, tacitas et expressas, quas et quelibet habere posset ac ei competunt et competere possent in et super terris donatis predittis, cum omnibus et singulis iuribus suis, ita quidem quod libere sit et licitum
          <ref target="#Nmwwl8ve4m" type="alpha" />
          eidem procuratori et successoribus suis, presentibus et successive futuris, ditte
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">ecclesie Santi Gerardi</placeName>
          ex nunc in antea tenere perpetuo et pacifice possidere possessiones predittas illasque utifrui et utifrui  facere, nomine et ad opus ecclesie preditte omni tempore // (c. 70r) futurorum, absque contradittione et molestia ipsius donni
          <persName key="Comino de Bonopari, cantore della cattedrale di Potenza">Comini</persName>
          cantoris et suorum heredum et successorum; et quod possessiones ipse semper sint et esse debeant in potestate et vero dominio ditte ecclesie ad faciendum in eis et de eis quicquid dittis clericis presentibus et successive futuris placuerint nullumque ius dittus cantor donator nullamque attionem, proprietatem vel dominium in et super dittis possessionibus donatis seu parte ipsarum sibi nec suis heredibus et successoribus reservavit; et promisit dittus
          <persName key="Comino de Bonopari, cantore della cattedrale di Potenza (lo stesso che arciprete della cattedrale di Potenza?)">Cominus</persName>
          cantor et donator per se et suos heredes et successores et sua bona omnia sollempniter obligavit per stipulationem sollempnem ditto donno
          <persName key="Angelo de Todaro, preposito, procuratore ed economo della cattedrale di Potenza">Angelo</persName>
          procuratori et preposito ditte
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">ecclesie Santi Gerardi</placeName>
          et capituli ipsius, presenti et stipulanti pro se et nominibus quibus supra, donationem ipsam inrevocabiliter fattam et omnia alia et singula supraditta et infrascritta omni tempore ex nunc inperpetuum ratam, gratam et firmam habere, tenere et in nullo contravenire, facere, opponere vel allegare, in iudicio vel extra, de iure vel de fatto, ad penam et sub pena unciarum auri decem solvendam pro medietate ipsius pene curie Sedis apostolice vel alteri competenti curie ubi exinde fatta fuerit reclamatio seu querela et reliqua medietate ditto domino
          <persName key="Angelo de Todaro, preposito, procuratore ed economo della cattedrale di Potenza">Angelo</persName>
          procuratori et proposito ditte ecclesie, nomine quo supra vel aliis clericis seu procuratoribus eiusdem ecclesie successive futuris; quam penam, ego predittus notarius puplicus ‹sic› pro parte ditte curie et preditto donno
          <persName key="Angelo de Todaro, procuratore della cattedrale di Potenza">"&gt;Angelo</persName>
          procuratore et nomine quo supra, de ‹sic› ditto donno
          <persName key="Comino de Bonopari, cantore della cattedrale di Potenza (lo stesso che arciprete della cattedrale di Potenza?)">Comino</persName>
          donatore sollempniter et legitime stipulantibus, penam ipsam // (c. 70 v) solvere teneantur totiens quotiens fuerit exinde quomodolibet contrafattum; qua pena soluta vel non soluta, exatta vel non exatta seu gratiose remissa presens contrattus nichilominus cum omnibus que in se continet in suo semper maneant ‹sic› robore firmitatis, cum integra refettione omnium dannorum interesse et expensarum litis et extra litem que fierent propterea quoquomodo. Et renuntiavit dittus donnus
          <persName key="Comino de Bonopari, cantore della cattedrale di Potenza (lo stesso che arciprete della cattedrale di Potenza?)">Cominus</persName>
          cantor et donator exceptioni doli mali, vis, metus et infattum, non sic celebrati contrattus, rei aliter geste, legi beneficio restitutionis in integrum, exceptioni non sequte realiter donationis, tradditionis et assignationis dittarum terrarum, legi dicenti donationem ultra quingentos aureos sine insinuatione pretoris non valere et propter vitium ingratitudinis non valere renuntiari et revocari posse, litteris, privilegiis papalibus et reginalibus et rescriptis quibuslibet impetratis et in antea impetrandis omnibusque aliis iuribus exceptionibus, allegationibus, et defensionibus iuris et fatti, iuri canonico et civili iurique dicenti generalem renuntiationem non valere et iuri per quod cavetur quod ditto iuri renuntiari non possit, quibus idem cantor et donator preterea posset infringere seu quomodolibet annullare; et insuper renuntiavit exceptioni iuris et fatti, epistole donationis causa mortis et omnibus aliis exceptionibus et attionibus et legum auxiliis et consiliis quibus premissis vel aliquod premissorum venire possint vel quomodolibet se tueri, certioratus primo ut dixit de iuribus ipsis et effettibus eorundem. Et quod preditta omnia vera sunt et pro attendendis et observandis eisdem, predittus donnus
          <persName key="Comino de Bonopari, cantore della cattedrale di Potenza (lo stesso che arciprete della cattedrale di Potenza?)">Cominus</persName>
          cantor coram nobis manu tatta ad // (c. 71r) santa Dei Evangelia prestitit iuramentum, de ‹sic› ditto donno
          <persName key="Angelo de Todaro, preposito, procuratore ed economo della cattedrale di Potenza">Angelo</persName>
          procuratore presente et recipiente coram nobis. Unde ad futuram memoriam et ditti procuratoris et prepositi nomine quorum supra et cuius interest et poterit interesse in futurum certitudinem et cautelam et preces ditti cantoris, fattum est exinde presens puplicum instrumentum per manus mei preditti notarii signo meo solito signatum, mei qui supra iudicis et nostrum subscriptorum testium subscriptionibus roboratum.
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nnpbmvi4xz" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per ?</hi>
            hec
          </note>
          <note xml:id="N8ybbebru9" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            Rivisco
          </note>
          <note xml:id="Nu40fyxvj0" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            Petragalle
          </note>
          <note xml:id="Nmwwl8ve4m" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            liceat et licitum sit
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Quod scripsi ego prefatus
          <persName key="Tommaso Strambo, pubblico notaio regio per le province di Principato Citra e Ultra, Basilicata e Capitanata">Thomasius</persName>
          puplicus ut supra notarius qui premissis omnibus vocatus et rogatus interfui ipsumque meo consueto et solito signo signavi. (SN) 
  Ego
          <persName key="Matteo de Sacco, notaio, giudice annuale di Potenza">notarius Matteus de Sacco</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          annalis iudex 
  Ego donnus
          <persName key="Antonello de Padula">Antonellus de Padula</persName>
          testis interfui 
  Ego donnus
          <persName key="Giovanni de Quatuor Oculis">Ioannes de Quatuor Oculis</persName>
          testis sum 
  Ego donnus
          <persName key="Angelo de Mazarella">
            Angelus de Mazetrella
            <ref target="#Ne6wm499np" type="alpha" />
          </persName>
          testis sum 
  Ego donnus
          <persName key="Pitrello de Giusualdo">Pitrellus de Giusualdo</persName>
          testis sum 
  Ego
          <persName key="Giacomo de Bono Ioanne">Iacobus de Bono Ioanne</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          testis sum 
  Ego
          <persName key="Antonio Capaccio">
            Antonius Capiere
            <ref target="#Na9qahgic9" type="alpha" />
          </persName>
          de
          <placeName key="Pozzuoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q72425">Puteolo</placeName>
          testis sum
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Na9qahgic9" type="alpha">
            <hi rend="italic">In docc. coevi</hi>
            Capacius
          </note>
          <note xml:id="Ne6wm499np" type="alpha">
            <hi rend="italic">In docc. coevi</hi>
            Mazarella
          </note>
        </span>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>