<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>124. Instrumentum venditionis et donationis di Nicola notarii Andreę in favore della chiesa cattedrale di S. Gerardo</title>
        <respStmt>
          <name>Donatella Gerardi</name>
          <resp>mark-up by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>transcription by</resp>
          <name>Donatella Gerardi</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition" />
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source">ASNa, Regia Camera della Sommaria, Diversi, 1a numerazione, Dip. Somm., I, 309, n. 4bis, cc. 55v-57v, n. 16 [S]</bibl>
          <bibl type="tradition" />
          <bibl type="bibliography">Pedìo, Cartulario della Basilicata, III, p. 198.</bibl>
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>!-Instr</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>Nicola notarii Andreę di Potenza, chierico della chiesa cattedrale potentina, vende ad Angelo de Sodero ‹ovvero de Todaro›, chierico, preposito, procuratore ed economo della chiesa di S. Gerardo di Potenza e dei suoi chierici, in nome dei quali agisce nella presente transazione, alcuni appezzamenti di terre siti nelle contrade li Carpinelli, li Polliari seu li Pallarili ‹ovvero Pallareta ?›, Madetallate ‹ovvero Mandarella ?›, la Matina de la Massara e Rivisco, al prezzo di un’oncia di carlini d’argento; contestualmente il predetto Nicola dona la somma ricevuta al predetto Angelo de Sodero ‹ovvero de Todaro›, affinché si preghi per la sua anima. Per i contravventori è stabilita una pena pari a dieci once d’oro.</p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="copy" />
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1434-06-30</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          (c. 55r) In nomine domini nostri Iesu Christi amen. Anno a nativitate ipsius millesimo quatricentesimo tertiodecimo
          <ref target="#Nsb61ig6fw" type="integer" />
          primo, regnante serenissima domina domina
          <persName key="Giovanna II d'Angiò" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q236933">Ioanna ‹secunda›</persName>
          Dei gratia
          <placeName key="Ungheria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q28">Ungarie</placeName>
          ,
          <placeName key="Gerusalemme" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1218">Hierusalem</placeName>
          ,
          <placeName key="Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          ,
          <placeName key="Dalmazia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q528042">Dalmatie</placeName>
          ,
          <placeName key="Croazia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q224">Croatie</placeName>
          ,
          <placeName key="Rama">Rame</placeName>
          ,
          <placeName key="Serbia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q403">Servie</placeName>
          ,
          <placeName key="Galizia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3908">Galitie</placeName>
          ,
          <placeName key="Volinia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q7530">Lodomerie</placeName>
          ,
          <placeName key="Moldavia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q18366588">Comanie</placeName>
          ,
          <placeName key="Bulgaria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q219">
            Balsarieque
            <ref target="#Nmkjby9xs6" type="alpha" />
          </placeName>
          regina,
          <placeName key="Provenza, contea" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2991382">Provincie</placeName>
          ,
          <placeName key="Forcalquier" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q104431">Forcalquerii</placeName>
          ac
          <placeName key="Piemonte" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q1216">Pedimontis</placeName>
          comitissa, regnorum vero ‹eius› anno decimo septimo feliciter amen, die ultimo mensis iunii, none indittionis, apud civitatem
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          .
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nsb61ig6fw" type="integer">Il trascrittore cinquecentesco ha vergato millesimo quatricentesimo tertio decimo primo; senza dubbio si tratta di un errore che va corretto con millesimo quatricentesimo tricesimo primo, giacché l’era regni fa riferimento al diciassettesimo anno di regno di Giovanna ‹II› d’Angiò, che coincise con il 1431 (calcolato per anno incipiente allungato), anno cui spettò la IX indizione, indicata nel documento</note>
          <note xml:id="Nmkjby9xs6" type="alpha">Bulgarieque</note>
        </span>
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Nos
          <persName key="Gaspare de Aprutio, giudice annuale di Potenza">Gaspar de Aprutio</persName>
          annalis iudex civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          ,
          <persName key="Tommaso Strambo, pubblico notaio regio per le province di Principato Citra e Ultra, Basilicata e Capitanata">Tomasius Strambus</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          publicus ubilibet per provincias
          <placeName key="Principato citra" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q15141466">Principatus citra</placeName>
          et
          <placeName key="Principato ultra" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q3403566">ultra terras Montorii</placeName>
          ‹sic›,
          <placeName key="Capitanata" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q384852">Capitinate</placeName>
          et
          <placeName key="Basilicata" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q1452">Basilicate</placeName>
          regia autoritate notarius et testes subscripti ad hoc specialiter vocati et rogati, presenti scripto puplico testamur atque fatemur quod // (c. 55v) in nostri presentia constitutus donnus
          <persName key="Nicola notarii Andreę, chierico della cattedrale di Potenza">Nicolaus notarii Andreę</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          , clericus
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">mayoris ecclesie Potentine</placeName>
          , consentiens prius in predittos iudicem et notarium, cum sciret ex certa eius scientia ‹nos› ipsos suos iudicem et notarium in hac parte non esse, eorum iurisdictionem voluntarie prorogando, non vi, dolo, metu duttus, ut dixit, nec aliquibus suasionibius circumventus, sed sua mera, gratuita et spontanea voluntate, quia sic sibi attum
          <ref target="#N4m7kesxcg" type="alpha" />
          , congruum et utile visum fuit, vendidit, alienavit et per fustis tradittionem assignavit iure proprio et imperpetuum domino
          <persName key="Angelo de Todaro (preposito, procuratore ed economo della cattedrale di Potenza?)">
            Angelo de Soder(o)
            <ref target="#N5ienjq80d" type="alpha" />
          </persName>
          , clerico et preposito
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">ecclesie Santi Gerardi</placeName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          , ut dixit, ibidem presenti ‹et› ementi nomine et pro parte ditte ecclesie et clericorum ac successorum ipsius ecclesie recipienti, subscriptas terras in tenimento civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          , in subscriptis contratibus sistentis: in contrata ubi dicitur
          <placeName key="Carpinelli (li), località">li Carpinelli</placeName>
          , silicet petium unum ab uno latere iuxta terras
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">ecclesie Santi Gerardi</placeName>
          , quod fuit quondam
          <persName key="Ciccarello de Lacupensuli">Ciccarelli de Lacupensuli</persName>
          , mediante ‹limite› a ditta parte; iuxta terras
          <placeName key="S. Zaccaria, chiesa">ecclesie Santi Zacherie</placeName>
          mediante limite a superiori parte; iuxta terras
          <placeName key="S. Francesco, convento in Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q3674379">ecclesie Santi Francisci</placeName>
          et capituli mediante limite a superiori parte; iuxta terras
          <placeName key="S. Zaccaria, chiesa">ecclesie Santi Zacharie</placeName>
          mediante limite ab alio latere; iuxta terras donni
          <persName key="Comino de Bonopari (lo stesso che arciprete della cattedrale di Potenza?)">Comini de Bonopari</persName>
          mediante limite et ab alio latere iuxta terras
          <placeName key="S. Angelo, beneficio di">beneficii Santi Angeli</placeName>
          mediante limite; iuxta terras domini
          <persName key="Cicco de Zullo">Cicci de Zullo</persName>
          mediante cursu
          <placeName key="Aque Morte">Aque Morte</placeName>
          ab inferiori // (c. 56 r) parte; iuxta terras
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">ecclesie Santi Girardi</placeName>
          que fuit ‹sic› quondam
          <persName key="Ciccarello de Lacupensuli">Ciccarelli de Lacupensuli</persName>
          mediante vallone et ab inferiori parte iuxta terras
          <persName key="Coluccio de Aprutio">Colutii de Aprutio</persName>
          mediante ditto vallone. Item pecium unum aliud cuiusdam terre quod dicitur
          <placeName key="Pallarili (li), ovvero Pallareta?">li Polliari seu li Pallaril(i)</placeName>
          , in contrata
          <placeName key="Madellate (ovvero Mannarella, Mandarella?), località">Madetallate</placeName>
          , a superiori parte iuxta terras
          <persName key="Domenica de Gayetano">Dominice de Gayetano</persName>
          mediante ‹limite› ab uno latere; iuxta terras filiarum quondam
          <persName key="Leonardo de Ayquino">Leonardi de Ayquino</persName>
          mediante
          <placeName key="S. Cinnelli, vallone">vallone Santi Cinnelli</placeName>
          ab alio latere; iuxta terras
          <persName key="Coluccio de Aprutio">Colutii de Aprutio</persName>
          mediante limite ab alio latere; iuxta terras luminarie
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">Santi Gerardi</placeName>
          que fuit ‹sic› quondam
          <persName key="Ciccarello de Lacupensuli">Ciccarelli</persName>
          mediante limite ab alio latere; iuxta terras
          <persName key="Coluccio de Aprutio">Colutii de Aprutio</persName>
          mediante limite et vallone a duabus partibus. Item petium unum aliud in ditto tenimento in contrata ubi dicitur la
          <placeName key="Matina de la Massara, contrada">Matina de la Massara</placeName>
          , capacitatis in semen ‹sic› de frumento tumulorum viginti quantitatis
          <ref target="#Nm3o9zb2b1" type="alpha" />
          ; ab uno latere iuxta terras quondam
          <persName key="Cuttulino">Cuttulini</persName>
          , mediante limite, ab inferiori parte; iuxta
          <placeName key="Dominarum (fonte)">fontem Dominarum</placeName>
          a superiori parte; iuxta terras domini
          <persName key="Cicco de Ingannulo">Cicci de Inganulo</persName>
          mediante limite etiam a superiori parte; iuxta terras heredum quondam [..]nalfi de Stampis mediante limite ab alia parte; iuxta vias puplicas qua itur ad castrum
          <placeName key="Pietragalla" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52635">Petregalle</placeName>
          ab alio latere; iuxta terras
          <persName key="Goffredo Conte">Goffredi Conti</persName>
          mediante sicco ab alia parte; iuxta terras luminarie
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">Santi Gerardi</placeName>
          que fuerunt quondam archipresbiteri, ca(na)lis mediante cursu
          <placeName key="Aque Morte">Aque Morte</placeName>
          ab inferiori parte; iuxta
          <placeName key="Rossa (de la), vallone">
            vallonem della Ressa
            <ref target="#N6myqm9hn3" type="alpha" />
          </placeName>
          . Item petium unum aliud terre in dicto tenimento in
          <placeName key="Rivisco, contrada">contrata Rivisci</placeName>
          , confinatum a superiori parte iuxta terras beneficii d[...]nin Novelli; a superiori parte iuxta terras donni
          <persName key="Comino de Bonopari (lo stesso che arciprete della cattedrale di Potenza?)">Comini</persName>
          et heredum quondam
          <persName key="Giovannello de Madio">Ioannelli // (c. 56v) de Madio</persName>
          mediante via qua itur ad
          <placeName key="Pietragalla" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52635">Petram Gallam</placeName>
          ; ab uno videlicet latere iuxta terras
          <placeName key="Ss. Trinità di Potenza, chiesa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q17624796">ecclesie Sante Trinitatis</placeName>
          mediante limite, ab alio latere iuxta terras
          <persName key="Antonello de Trizeze">Antonelli de Tr(i)zeze</persName>
          mediante limite et alios fines ad habendum, tenendum, possidendum vendendum, permutandum, utifruendum quocumque modo ditte ecclesie ‹sic› et clerici presenti et futuri voluerint alienandum, cum viis suis omnibus ab antiquo spettantibus de dominio eiusdem terris et pertinentiis quovis modo intrandi, exeundi et peragendi in eisdem. Pro qua quidem venditione predittus donnus
          <persName key="Nicola notarii Andreę, notarii Andreę">Nicolaus</persName>
          venditor coram nobis a ditto domino
          <persName key="Angelo de Todaro (preposito, procuratore ed economo della cattedrale di Potenza?)">Angelo</persName>
          , emptore et procuratore ac iconomo ditte ecclesie ac nomine et pro parte ‹ditte ecclesie› manualiter recepit et habuit, nomine ultimi pretii inter eos conventi in carlenis argenti, sexaginta per unciam usualis regi ‹sic› pecunie et ponderis generalis, unciam unam pro toto integro et convento pretio et finali pagamento predittarum terrarum, qui predittus venditor preditto emptori nomine quo supra ex certa sua scientia donavit, donationem fattam per ipsum simpliciter et inviolabiliter inter vivos; si quid ditte bone vendidit(e)
          <ref target="#Nuwpnrlg1i" type="alpha" />
          plus preditto pretio uncie auri unius valuerint vel in futurum valebunt, donationem revocari non possit occasione ingratitudinis vel donationis iubenses
          <ref target="#Nchjznub6n" type="alpha" />
          vel aliqua alia ratione vel causa et oretur pro anima ditti venditoris, promittens dittus venditor, per se suos heredes et successores, ditto emptore pro se,
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">ecclesie Santi Gerardi</placeName>
          , clericis et successoribus suis, presenti et recipienti, ut supra, ‹litem controversiam vel questionem aliquam› de dittis terris vel part(ibus) earum // (c. 57r) ullo umquam tempore non inferre nec inferenti consentire vel absentire, sed ipsam venditionem et omnia et singula supraditta et infrascripta ratam et rata ac firmam et firma habere perpetuo et tenere et contra ea non facere vel venire, de iure vel de fatto, aliqua occasione, modo, ingenio seu cautela per se ‹et› heredes suos, in iudicio vel extra iudicium, de iure vel de fatto, modo, ingenio seu trattatu, sub pena unciarum auri decem, pro medietate silicet ipsius pene curie Sedis apostolice vel curie domini episcopi Potentini vel alteri competenti curie ubi exinde fatta fuerit reclamatio seu querela et alia medietate ditte pene ditto donno
          <persName key="Angelo de Todaro">Angelo</persName>
          emptore, pro se et nomine et pro parte clericorum ditte
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">ecclesie Santi Gerardi</placeName>
          et successorum ipsius persolvenda, me predicto notario tamquam persona puplica pro p[arte] ditte curie et ditto emptore pro se et successoribus suis [......] stipulantibus penam ipsam; qua soluta vel non soluta [aut gratio]se remissa, exatta vel non exatta, predicta venditio [……]n predicta omnia et singula in suo semper robore et efficacia persevere[nt], cum refettione omnium dannorum interesse et expensarum litis et extra que fierent ex eo
          <ref target="#Nuvw5yed93" type="alpha" />
          q[u]oquomodo. Et renuntiavit super hiis dittus venditor exceptioni doli, vis, doli ‹sic›, metus, in fattum, presentis non sic celebrati contrattus, ecceptioni deceptionis et fraudis reique preditto modo non geste vel aliter habite quam superius continetur et est expressum; legi ressissorie qua deceptis ultra dimidium iusti pretii subvenitur et generaliter omnibus aliis auxiliis, beneficiis, // (c. 57v) canonicis et civilibus, et omnium iurium atque legum et specialiter iuri dicenti generalem renuntiationem non valere et iuri per quod cavetur quod ditto iuri renuntiari non potest, quibus suffragantibus ditta venditio predittaque omnia possent in aliquo minui vel infringi. Pro quibus omnibus attendendis et inviolabiliter observandis quodque preditta omnia vera sint, predittus venditor preditto emptori coram nobis presenti et recipienti corporaliter tatta ad santa Dei evangelia prestitit iuramentum. Unde ad futuram rei memoriam et ditti venditoris preces et prefati emptoris et dittorum clericorum supraditte ecclesie et successorum ipsius cautelam fattum est presens puplicum instrumentum per manus mei preditti notarii, signo meo solito signatum, mei qui supra iudicis ac nostrum subscriptorum [te]stium subscriptionibus roboratum.
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="N4m7kesxcg" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            aptum
          </note>
          <note xml:id="N5ienjq80d" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            Todaro
            <hi rend="italic">(da docc. coevi)</hi>
          </note>
          <note xml:id="Nm3o9zb2b1" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S probabilmente per</hi>
            quatuor
          </note>
          <note xml:id="N6myqm9hn3" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S qui, altrove</hi>
            Rossa
          </note>
          <note xml:id="Nuwpnrlg1i" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S presumibilmente per</hi>
            si forte ditte terre vendite
          </note>
          <note xml:id="Nchjznub6n" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per ?</hi>
            iniuste
          </note>
          <note xml:id="Nuvw5yed93" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            propterea
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Quod scripsi ego notarius predittus
          <persName key="Tommaso Strambo, pubblico notaio regio per le province di Principato Citra e Ultra, Basilicata e Capitanata">[Tomasius]</persName>
          qui premissis omnibus vocatus et rogatus interfui ipsumque [meo] [con]sueto signo signavi. (SN) 
  Ego qui supra
          <persName key="Gaspare de Aprutio, giudice annuale di Potenza">iudex G[as]par de [A]prutio</persName>
          Ego
          <persName key="Giacomo de Aliduca">Iacobus de Aliduca</persName>
          testis sum 
  Ego
          <persName key="Giacomo de Bono Ioanne">Iacobus de Bono Ioanne</persName>
          testis sum 
  Ego
          <persName key="Antonello de Roto (lo stesso che Antonello de Roto, ai contratti per tutto il regno di Sicilia?)">Antonellus de Roto</persName>
          testis interfui 
  Ego
          <persName key="Lorenzo de Populo">
            Laurentius de Gofulo
            <ref target="#Ng950witjg" type="alpha" />
          </persName>
          testis sum
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Ng950witjg" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            Populo
            <hi rend="italic">(dalla nota testium)</hi>
          </note>
        </span>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>