<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>120. Instrumentum oblationis di Antonello de Musso e Bellucia de Pagano</title>
        <respStmt>
          <name>Donatella Gerardi</name>
          <resp>mark-up by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <name>Donatella Gerardi</name>
          <resp>transcription by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition" />
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source">ASNa, Regia Camera della Sommaria, Diversi, 1a numerazione, Dip. Somm., I, 309, n. 4bis, cc. 435r – 437v, n. 132 [S].</bibl>
          <bibl type="tradition" />
          <bibl type="bibliography" />
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>!-Instr</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>Antonello de Musso e Bellucia de Pagano, coniugi, entrambi di Potenza, agendo per l’amore di Cristo e per la salvezza della loro anima, mossi altresì dalla fede da loro nutrita verso il glorioso san Gerardo, donano le loro persone e i loro beni alla chiesa cattedrale di Potenza, nelle mani dei chierici e prepositi Guglielmo de Mallano e Gugliemo fratris Antonii; segnatamente, donano una vigna e una casa site a Potenza, con la specifica che i beni mobili presenti in detta casa rimarranno nella proprietà dei predetti coniugi fintanto che vi vivrà Nicola Fornario, loro congiunto, per il suo sostentamento, e che alla di lui morte passeranno nel possesso della predetta chiesa; segue una ulteriore riserva, stando alla quale i predetti Antonello e Bellucia, vita natural durante, godranno dell’usufrutto su detti beni.</p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="copy">
              <p>La trascrizione del presente documento si presenta molto imprecisa, rendendo difficile in alcuni punti la decodifica del dettato, complicata altresì da lacune imputabili a lacerazioni del supporto scrittorio.</p>
            </objectDesc>
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1429-08-27</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          (c. 435r) In nomine domini domini nostri Iesu Christi amen. ‹Anno› a nativitate ipsius millesimo quatricentesimo vicesimo nono, regnante serenissima domina domina nostra
          <persName key="Giovanna II d'Angiò" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q236933">Iohanna  ‹secunda›</persName>
          Dei gratia
          <placeName key="Ungheria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q28">Hungarie</placeName>
          ,
          <placeName key="Gerusalemme" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1218">Ierusalem</placeName>
          ,
          <placeName key="Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          ,
          <placeName key="Dalmazia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q528042">Dalmatie</placeName>
          ,
          <placeName key="Croazia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q224">Croatie</placeName>
          ,
          <placeName key="Rama">Rame</placeName>
          ,
          <placeName key="Serbia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q403">Servie</placeName>
          ,
          <placeName key="Galizia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3908">Galitie</placeName>
          ,
          <placeName key="Volinia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q7530">Lodomerie</placeName>
          ,
          <placeName key="Moldavia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q18366588">Comanie</placeName>
          ,
          <placeName key="Bulgaria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q219">Bulgarieque</placeName>
          regina,
          <placeName key="Provenza, contea" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2991382">Provincie</placeName>
          ,
          <placeName key="Forcalquier" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q104431">Forcalquerii</placeName>
          ac
          <placeName key="Piemonte" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q1216">Pedimontis</placeName>
          comitissa, regnorum vero eius anno quinto decimo feliciter amen
          <ref target="#Nui2ntpwt6" type="integer" />
          , die vicesimo septimo mense agusti, septime indicionis, apud civitatem
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          .
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nui2ntpwt6" type="integer">Il computo dell’era regni è per anno incipiente allungato.</note>
        </span>
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Nos
          <persName key="Gerardo de Garruba, giudice annuale di Potenza">
            Girardus de Garumba
            <ref target="#Ncoejl5hhx" type="alpha" />
          </persName>
          annalis iudex civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          ,
          <persName key="Tommaso Strambo, pubblico notaio regio per le province di Principato Citra e Ultra, Basilicata e Capitanata">Thomasius Strambus</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          publicus ubilibet per provincias
          <placeName key="Principato citra" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q15141466">Principatus citra</placeName>
          et
          <placeName key="Principato ultra" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q3403566">ultra serras Montorii</placeName>
          ,
          <placeName key="Capitanata" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q384852">Capitinate</placeName>
          ac
          <placeName key="Basilicata" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q1452">Basilicate</placeName>
          regia autoritate ‹notarius› et testes subscripti ad [ho]c specialiter vocati et rogati, presenti scripto publico fatemur atque testamur quod in nostri presentia eodem die constituti, ‹in› ecclesiam ‹sic›
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">Sancti Girardi</placeName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          , in choro eiusdem ecclesie, ante altare magnum dicte ecclesie [..]te, personaliter et devoti
          <ref target="#Nae1ii8js3" type="alpha" />
          <persName key="Antonello de Musso">Antonellus de Musso</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          et
          <persName key="Bellucia de Pagano">
            Bellucia mulier de Pagario
            <ref target="#Np015bu37h" type="alpha" />
          </persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          , uxor dicti
          <persName key="Antonello de Musso">Antonelli</persName>
          , more
          <ref target="#N64laerg8e" type="alpha" />
          iure Romano viventes sicut ceteri homines et mulieres de dicta civitate ab antiquo vixerunt et vivunt, ex parte una, et honesti viri domnus
          <persName key="Guglielmo de Mallano">
            Guilb....nus
            <ref target="#Nlff9tbjf4" type="alpha" />
          </persName>
          et domnus
          <persName key="Guglielmo fratris Antonii">Guillelmus fratris Antonii</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          , clerici et presenti
          <ref target="#N4d2qztsy0" type="alpha" />
          , interdixerunt
          <ref target="#N8gs315739" type="alpha" />
          , dicte ecclesie, agentes nomine et pro parte dicte ecclesie et successorum eorum, ex parte altera, propter // (c. 435v) infrascriptum contractum inter eos celebratum solemniter et legitime, predicti
          <persName key="Antonello de Musso">Antonelli ‹sic›</persName>
          et
          <persName key="Bellucia de Pagano">Bellucia</persName>
          eius uxor, pari voto et consensu, asseruerunt coram nobis sponte et voluntarie, omni dolo et fraude cessante et considerantes in morte eorum quod satis [............] plurima fragilitat(is) humane et precogitantes caus(a) 			‹sic› resolupt(i)o(n)is
          <ref target="#Nb250nntsy" type="alpha" />
          coniugiu(m) earumdem sapientium mors etiam immitari, volentes serviendo ‹sic› Deo cui servire in omnibus est ex iustitia divino inbuti spirtus capiente
          <ref target="#Nnh6fl5k9q" type="alpha" />
          , igitur pro Christi amore animeque eorum salute [ecc]lesie
          <placeName key="S. Gerardo di Potenza, chiesa cattedrale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2942757">Sancti et Gloriosi Girardi</placeName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          [.......] discipline et religioni residuum vite eorum ho[b]ediente, reverentie et humiltati uti converso oblato
          <ref target="#Nqjfsuwpcl" type="alpha" />
          ecclesie supradicte, ut magis libentius
          <ref target="#No8bq1mtkk" type="alpha" />
          Christo domino valeant famulari, salvis bonis certis et rebus prout inferius	                    n per ipsos coniuges reservatis, quoniam ut dicit psalmista «Quid retribuam Domino pro omnibus, que retruibuit mihi? Calicem salutaris accipiam et nomen Domini invocando
          <ref target="#Nuiq3sn1ey" type="alpha" />
          » et etiam legitur quod «Nil dignius in homines
          <ref target="#N5a1s2anof" type="alpha" />
          sapientia et approbabilis
          <ref target="#N27wz070hx" type="alpha" />
          iudicat quam illius ‹sic› qui pro humano genere et originale, portatum ad inferos, divina s(ent)entia condennat(um) crucis patibulum ‹sic› salvavit et redemit suo sanguine pretioso», deliberaverunt et obtulerunt coniuges ipsi, propter affeidem
          <ref target="#Na04rwgf10" type="alpha" />
          quam int(er)ne germit
          <ref target="#Njd8fbfwsu" type="alpha" />
          erga predictam // (c. 436r) ecclesiam et beatum et gloriosum presidem Beati Girardi, primo et principaliter personas eorum et omnia bona eorum, videlicet domum et vineam, reservatis bonis mobilibus et stabilibus inter
          <ref target="#Nkawtva4wk" type="alpha" />
          domum tam
          <ref target="#Nufvvu6oh9" type="alpha" />
          pro vita et alimentis
          <persName key="Nicola Fornario">Nicholai Fornarii</persName>
          , socri sui et coni[nct]um ‹sic› predictorum, gestantibus
          <ref target="#N3s0rw2z98" type="alpha" />
          in dominio et proprietate [i]psorum coniugum et per quempiam non possint a dicta domo expelli neque privari de dictis bonis mobilibus; et ipso
          <persName key="Nicola Fornario">Nich[olao]</persName>
          defunto, statim predicta bona reservata pro vita ipsius ap[pli]centur ecclesie supradicte [....]e reservatione in illis [dic]ti coniuges illis ‹sic› dum vixerunt in humane eis liceat fruique bona; scilicet domus et vinea sunt situate [……], inter
          <ref target="#Nd6h6vqjsq" type="alpha" />
          civitatem et eius tenimento, eorum finibus designat[e], Deo et beato glorioso sancto Girardo, clausis manibus [flexi]sque genibus, ante altare magnum predicte ecclesie inter
          <ref target="#Nkxkqae242" type="alpha" />
          ma[n]us ipsorum honestorum virorum dopni
          <persName key="Guglielmo de Mallano">Ciculli ‹sic› de Mallano</persName>
          , dopni
          <persName key="Guglielmo fratris Antonii">Guillelmi fratris Ant(onii)</persName>
          , ut supra prepositorum et dicte ecclesie, vice nomine et pro parte dicte ecclesie et subcessorum ipsius, si
          <ref target="#Nwwcd7pcz9" type="alpha" />
          totaliter astrinxerunt et denique posuerunt et recipientiu(m) ‹sic› coniuges ipsos cum predictis bonis in (con)sercio et collegio clericali donationemque ipsam predictorum bonorum inrevocabiliter inter vivos presentibusque dictis prepositis ut supra ab eisdem coniugibus nomine et pro parte // (c. 436v) dicte ecclesie et successorum eiusdem recipientibus illam et faciendum de eis, servata dicta reservatione, […] quicquid dicte ecclesie et successoribus ipsius deceptero ‹sic› visum erit; renunciantes coniuges ipsi huic mundo cecitatem et expresse et promittentes coniuges ipsi, sponte, servare stabilitetem co[ns]cientie, morum obedientiam, reverentiam et humilitatem iuxta morem et consuetudinem conversorum et oblatorum; renunciantes coniuges ipsorum ‹sic›, [ex cer]ta eorum scientia, doli mali, vis metus et in factum, beneficium restitutionis in integrum, omni iuri et legum ac privilegiorum impetratorum et impetrandorum et consuetudinum auxilio, consuetudinibus, exceptionibus, beneficiis et auxiliis predicti constituentes vel quicquid intra predicta
          <ref target="#Na22ypmlmp" type="alpha" />
          vel aliquis predictorum coniuges vel aliquis [e]orum seu alius nomine ipsorum venire possent vel a[li]quatenus se tueri; et proinde coniuges ipsi se ipsos obligaverunt predicta omnia rata et firma habere, tenere et inviolabiliter observare et contra ea non facere vel venire, in iudicio vel extra iudicium, de iure vel de facto, aliqua ratione vel causa, ingenio seu tractatu, sub pena unciarum auri decem, pro medietate ipsius pene regie curie vel alteri competenti curie // (c. 437r) ubi exinde forsitan actio seu reclamatio facta fuerit et altera medietate dictis prepositis dicte ecclesie vice et nomine eiusdem successorum ipsius stipulantibus a dictis coniugibus et dicte ecclesie applicanda, me predicto notario tamquam persona publica pro parte ipsarum curiarum et dictis [p]repositis seu procuratoribus, ut supra, pro se, nomine et vice dicte ecclesie et successorum eiusdem a dictis coniugibus solemniter et legitime stipulantibus penam ipsam. Qua commissa vel non, exapta [vel non] seu gratiose remissa, predicta omnia et [s]ingula in suo robore et efficacia perseverent, cum reffetione omnium damnorum et expensarum litis et extra que fierint propterea quoquomodo. [Et] propterea supradicti
          <persName key="Antonello de Musso">Antonellus</persName>
          et
          <persName key="Bellucia de Pagano">Bellucia</persName>
          coniuges, pro premissis omnibus et eorum singulis actendendis et inviolabiliter observandis et quod predicta nam
          <ref target="#Nk49fwfg9d" type="alpha" />
          sunt, in manibus prefactorum prepositorum et procuratorum, ut supra, voluntarie ad sancta Dei evangelia iuraverunt; et voluerunt partes ipse quod si aliqua iuris solemnitas in presenti instrumento deficeret, tacite et expresse intelligantur in eo et totiens refici et // (c. 437v) emendari possit ad consilium sapientis, quotiens opus fuerit, varitate
          <ref target="#Nrcivprtl7" type="alpha" />
          substantia non mutata. Unde ad futuram memoriam et preces dictorum coniugum et prefactorum prepositorum et successorum eiusdem ecclesie certitudinem et cautelam, presens instrumentum oblationis et professionibus
          <ref target="#Nojqtruin9" type="alpha" />
          exinde factum est per manus mei predicti
          <persName key="Tommaso Strambo, pubblico notaio regio per le province di Principato Citra e Ultra, Basilicata e Capitanata">notarii Thome</persName>
          , meo solito signo signatum, mei qui supra iudicis ac testium predictorum subscriptionibus manum
          <ref target="#Njp6qm4uch" type="alpha" />
          .
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Ncoejl5hhx" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            Garruba
            <hi rend="italic">(da docc. coevi)</hi>
          </note>
          <note xml:id="Nae1ii8js3" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            devote
          </note>
          <note xml:id="Np015bu37h" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S qui, altrove</hi>
            Pagano,
            <hi rend="italic">lettura più verosimile</hi>
          </note>
          <note xml:id="N64laerg8e" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            mero
          </note>
          <note xml:id="Nlff9tbjf4" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            Guillelmus de Mallano
            <hi rend="italic">(da docc. coevi)</hi>
          </note>
          <note xml:id="N4d2qztsy0" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            prepositi
          </note>
          <note xml:id="N8gs315739" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per ?</hi>
            ut dixerunt
          </note>
          <note xml:id="Nb250nntsy" type="alpha">
            <hi rend="italic">Dubito dello scioglimento</hi>
          </note>
          <note xml:id="Nnh6fl5k9q" type="alpha">
            ex-capiente,
            <hi rend="italic">così S, di difficile comprensione</hi>
          </note>
          <note xml:id="Nqjfsuwpcl" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per ?</hi>
            conversos oblatos
          </note>
          <note xml:id="No8bq1mtkk" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            liberius
          </note>
          <note xml:id="Nuiq3sn1ey" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            invocabo
          </note>
          <note xml:id="N5a1s2anof" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per ?</hi>
            hominum
          </note>
          <note xml:id="N27wz070hx" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            optabilius
          </note>
          <note xml:id="Na04rwgf10" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            fidem
          </note>
          <note xml:id="Njd8fbfwsu" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            genuit
          </note>
          <note xml:id="Nkawtva4wk" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            intus
          </note>
          <note xml:id="Nufvvu6oh9" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per ?</hi>
            tantum
          </note>
          <note xml:id="N3s0rw2z98" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per ?</hi>
            restantibus
          </note>
          <note xml:id="Nd6h6vqjsq" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            intus
          </note>
          <note xml:id="Nkxkqae242" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            intus
          </note>
          <note xml:id="Nwwcd7pcz9" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            se
          </note>
          <note xml:id="Na22ypmlmp" type="alpha">
            predicti-predicta
            <hi rend="italic">possibili errori di trascrizione in S</hi>
          </note>
          <note xml:id="Nk49fwfg9d" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            vera
          </note>
          <note xml:id="Nrcivprtl7" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            veritatis
          </note>
          <note xml:id="Nojqtruin9" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            professionis
          </note>
          <note xml:id="Njp6qm4uch" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            roboratum
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Quod scripsi ego prefatus
          <persName key="Tommaso Strambo, pubblico notaio regio per le province di Principato Citra e Ultra, Basilicata e Capitanata">Thomas notarius</persName>
          publicus ut supra no[ta]rius qui premissis vocatus et rogatus ut supra ipsumque meo consueto et solito signo signavi. [S] 
  Ego
          <persName key="Gerardo de Garruba, giudice annuale di Potenza">Girardus de Ga[ru]mba</persName>
          annalis iudex testis qui supra 
  Ego
          <persName key="Luca de Bonoioanne">Lucas de Bonoioanne</persName>
          testis sum 
  Ego
          <persName key="Nicola Antonio de Lauro">Nicolaus Antonius de Lauro</persName>
          testis sum 
  Signum crucis proprie manus
          <persName key="Nicolaccio de Laurentis">Nicolacii de Laurentis</persName>
          idiote qui interfuit se scribere nescientis 
  Signum crucis proprie manus
          <persName key="Simonello">Simunelli</persName>
          testis idiote qui interfuit et scribere nescientis 
  Signum crucis proprie manus
          <persName key="Coletto Gatto">Coletti de lo Gatto</persName>
          testis idiote qui interfuit et scribere nescientis 
  Signum crucis proprie manus
          <persName key="Nicola Maffei">Nicolai Mafei</persName>
          testis idiote qui interfuit et scribere nescientis 
  Signum crucis proprie manus
          <persName key="Angelillo Maffei de Baldo">Angelilli Maffei de Baldo</persName>
          testis idiote qui interfuit et scribere nescientis
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>