<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>118. Instrumentum venditionis di Colella Garaguso in favore di Nicola Zappa</title>
        <respStmt>
          <resp>mark-up by</resp>
          <name>Donatella Gerardi</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <name>Donatella Gerardi</name>
          <resp>transcription by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition" />
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source">ASNa, Regia Camera della Sommaria, Diversi, 1a numerazione, Dip. Somm., I, 309, n. 4bis, cc. 326v-329r, n. 96 [S].</bibl>
          <bibl type="tradition" />
          <bibl type="bibliography" />
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>!-Instr</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>Colella Garaguso di Potenza vende a Nicola Zappa, anch’egli di Potenza, per il prezzo di un’oncia e venti tarì di carlini d’argento, un appezzamento di terra sito nel territorio della città di Potenza, in località detta la Cerza de li Gratiani, confinante con possessi della chiesa di S. Maria Annunziata di Potenza; per i violatori di quanto stabilito nella presente transazione, è fissata una pena pari al doppio del prezzo versato.</p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="copy" />
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1423-05-13</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          (c. 326v) In nomine Dei eterni et salvatoris nostri Iesu Christi amen. Anno a nativitate eius millesimo quatricentesimo vicesimo tertio, regnante serenissima domina domina nostra
          <persName key="Giovanna II d'Angiò" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q236933">Ioanna secunda</persName>
          Dei gratia
          <placeName key="Ungheria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q28">Ungarie</placeName>
          ,
          <placeName key="Gerusalemme" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1218">Hierusalem</placeName>
          et
          <placeName key="Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          ,
          <placeName key="Dalmazia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q528042">Dalmatie</placeName>
          et
          <placeName key="Croazia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q224">Croatie</placeName>
          ,
          <placeName key="Rama">Rame</placeName>
          ,
          <placeName key="Serbia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q403">Servie</placeName>
          et
          <placeName key="Galizia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3908">Galicie</placeName>
          ,
          <placeName key="Volinia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q7530">Lodomerie</placeName>
          ,
          <placeName key="Moldavia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q18366588">Comanie</placeName>
          ,
          <placeName key="Bulgaria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q219">Bulgarieque</placeName>
          regina,
          <placeName key="Puglia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1447">ducatus Apulie</placeName>
          ,
          <placeName key="Capua" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q1280122">principatus Capue</placeName>
          ,
          <placeName key="Provenza, contea" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2991382">Provincie</placeName>
          ,
          <placeName key="Forcalquier" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q104431">Forcalquerii</placeName>
          ac
          <placeName key="Piemonte" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q1216">Pedimontis</placeName>
          comitissa, regnorum vero eius anno nono feliciter amen, die tertio decimo mensis maii, prime inditionis, apud civitatem
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          .
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Nos
          <persName key="Giovanni de Cichono (ovvero Cochittinus) de Santo Martino, giudice annuale di Potenza">
            Ioannes de Cichono
            <ref target="#Nsf9syvhc4" type="alpha" />
          </persName>
          de
          <placeName key="San Martino d’Agri" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52663">Santo Martino</placeName>
          , habitator ditte civitatis, ipsius civitatis annalis iudex,
          <persName key="Salvatore de Excelcia de Diano, pubblico notaio regio per tutto il regno di Sicilia">
            Salvator de Exaelque
            <ref target="#N89iz0aron" type="alpha" />
          </persName>
          de
          <placeName key="Teggiano" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q81728">Diano</placeName>
          , incola ditte civitatis, publicus per totum
          <placeName key="Regno di Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q188586">regnum Sicilie</placeName>
          regia autoritate notariuset testes subscripti ah hoc vocati specialiter et rogati, presenti scripto puplico venditionis instrumento fatemur, notumfacimus et testamur quod preditto die constitutus in nostri presentia
          <persName key="Colella Garaguso">Colella Garaguso</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          , non vi, dolo, metu duttus, ut dixit, nec aliquibus suasionibus circumventus, sed sua gratuita et spontanea voluntate, sicut sibi utile, gratum et expediens visum fuit, vendidit, alienavit et per fustem ‹sic› traditionem corporaliter assignavit, iure proprio et in perpetuum, domino
          <persName key="Nicola Zappa">Nicolao Zappa</persName>
          de ditta civitate
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          , ibidem presenti, pro se et suis heredibus et successoribus ementi et recipienti, terram unam suam sitam et positam in territorio ditte civitatis, in loco ubi dicitur
          <placeName key="Cerza (la) de li Gratiano, località">la Cerza de li Gratiani</placeName>
          , in fine ab una parte vinea
          <persName key="Angilello Staccone">Angilelli Stacconi</persName>
          comuni quintana mediante, ab alia parte terra
          <placeName key="S. Maria Annunziata, chiesa">
            Sante Marie Annuntiate de
            <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          </placeName>
          comuni limite mediante, ab alia parte vinea
          <persName key="Iacomino de la Manca">Iacomini de la Manca</persName>
          quintana vicinale mediante, ab alia parte via seu quintana publica // (c. 327v) et si qui alii sunt confines, francam, liberam et exemptam ab omni onere servitutis; et dittus venditor prefatum emptorem in corporalem possessionem ditte terre coram nobis, ut supra, per fustem induxit ad verum dominium et proprietatem ipsius emptoris et heredum eius et successorum ad habendum, tenendum, possidendum, dominandum, vendendum, donandum, permutandum, nec non et quocumque modo voluerint dittus emptor et sui heredes alienandum, cum viis suis omnibus sibi spettantibus et pertinentibus quovis modo; pro qua venditione dittus venditor coram nobis confexus fuit et suo iuramento firmavit et contentus se tenuit habuisse et manualiter recepisse a ditto emptore, nomine pretii, in carlenis argenti, sexaginta per unciam et duobus pro tareno quolibet conputatis, unciam unam et tarenos viginti usualis regni ponderis generalis, totum silicet pretium venditionis ipsius; promittens dittus venditor per se suosque heredes ditto emptori, pro se suisque heredibus recipienti et stipulanti, litem, controversiam vel questionem aliquam de ditta terra ullo umquam tempore non inferre nec inferenti consentire vel assentire, sed dittam terram cum omnibus iuribus, pertinentiis et proprietatibus suis eidem emptori, heredibus et successoribus suis ab omni quocumque homine et persona quacumque legitime defendere, guarentire, authorizare et disbrigare ac de evitione teneri // (c. 328r) suis sumptibus et expensis et dittam venditionem et omnia et singula supraditta et infrascripta firmam et firma ac ratam et rata habere, tenere et inviolabiliter observare, per se suosque heredes aut aliquos quovis modo, in iuditio vel extra iuditium, de iure vel de fatto, aliqua occasione vel causa, modo, ingenio seu trattatu, sub pena duplii pretii supraditti, medietate ipsius pene reginali curie seu alteri curie cuicumque ubi exinde fatta fuerit reclamatio seu querela et altera medietate ipsius pene ditto emptori et suis heredibus persolvenda, totiens quoties fuerit quomodolibet contraventum, me preditto notario publico tamquam persona publica pro parte ditte curie et ditto emptore a prefato venditore sollemniter stipulantibus penam ipsam; qua pena commissa vel non commissa, exatta vel non exatta seu gratiose remissa, presens nihilominus instrumentum cum omnibus que in se continet in suo semper robore et efficacia perseveret, cum refettione et integra restitutione omnium dapnorum interesse et expensarum litis et extra litem que fierent propterea quoquomodo, de quibus stari et credi debeat assertioni cum iuramento tantum ipsius emptoris et eius heredum et successorum, nulla alia probatione quesita, ita quod redduci non possit ad arbitrium // (c. 328v) boni viri, nec quomodolibet appellari vel aliter exinde reclamari. Et renuntiavit super hiis dittus venditor, voluntarie et expresse, pro cautela ditti emptoris et heredum suorum, exceptioni doli mali, vis, metus et infattum, presentis non sic celebrati contrattus, exceptioni deceptionis et fraudis reique preditto modo non geste vel aliter habite quam superius continetur et est expressum, exceptioni non numerate pecunie, non solute, non boni eletti argenti, non habite, non recepte, legi ressissorie qua deceptis ultra dimidiam iusti pretii subvenitur et generaliter omnibus aliis auxiliis et beneficiis omnium iurium atque legum et specialiter iuri dicenti generalem renuntiationem non valere et iuri per quod cavetur quod ditto iuri renuntiari non possit, quibus et propter que ditta venditio et scripti huius tenor et confexio ipsius possent in aliquo minui vel infringi; pro quibus omnibus attendendis, adimplendis et inviolabiliter observandis quodque preditta omnia et singula vera sint et in nullo vacillent, dittus venditor prefato emptori presenti et stipulanti, coram nobis corporaliter manu tatta prestitit iuramentum ad santa Dei evangelia. Et voluerunt ditti contrahentes quod si aliqua iuris solemnitas in presenti instrumento deficeret aut esset minus atta et scripta vel aliquid defettus apparuerit, // (c. 329r) quod tacite et expresse intelligantur in eo et totiens refici possit et emendari in eo omnis defettus, ad sensum et consilium sapientis ‹eligendi› pro parte ditti emptoris et eius heredum, quotiens opus erit, non mutata tantum substantia veritatis. Unde ad futuram memoriam et ditti domni
          <persName key="Nicola Zappa">Nicolai</persName>
          emptoris et ipsius venditoris preces et eorum heredum certitudinem et cautelam, fattum est exinde presens puplicum instrumentum per manus mei prefati notarii, signo meo signatum, mei qui supra iudicis et nostrorum subscriptorum testium signis et subscriptionibus roboratum.
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nsf9syvhc4" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S qui, sotto</hi>
            Cochittinus
          </note>
          <note xml:id="N89iz0aron" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            Excelcia,
            <hi rend="italic">(da docc. coevi)</hi>
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Quod scripsi ego prefatus
          <persName key="Salvatore de Excelcia de Diano, pubblico notaio regio per tutto il regno di Sicilia">notarius Salvator</persName>
          publicus ut supra qui premissis omnibus vocatus et rogatus interfui ipsumque meo solito et consueto signo signavi. 
  † Ego
          <persName key="Giovanni de Cichono (ovvero Cochittinus) de Santo Martino, giudice annuale di Potenza">Ioannes Cochittinus</persName>
          annalis iudexqui supra interfui 
  † Ego domnus
          <persName key="Luca de Coffo">Lucas de Coffo</persName>
          testis interfui 
  † Ego domnus
          <persName key="Antonello de Zaula">Antonellus de Zaula</persName>
          testis interfui  
  † Ego domnus
          <persName key="Giuliano de Paldonia">
            Iulianus de Paleonia
            <ref target="#N990bf7lzr" type="alpha" />
          </persName>
          pro teste interfui et me subscripsi 
  † Ego
          <persName key="Antonio de Ballo (ovvero Barulo?)">
            Antonius de Ballo
            <ref target="#Nww18asyaj" type="alpha" />
          </persName>
          testis sum 
  † Ego
          <persName key="Lorenzo de Populo">Laurentius de Populo</persName>
          testis sum
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="N990bf7lzr" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S qui, in docc. coevi</hi>
            Paldonia
          </note>
          <note xml:id="Nww18asyaj" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per ?</hi>
            Barulo
          </note>
        </span>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>