<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>100. Instrumentum venditionis di Tommaso de Petrafissa in favore di Ciccone de Riccardo, arciprete della cattedrale di Potenza</title>
        <respStmt>
          <resp>mark-up by</resp>
          <name>Donatella Gerardi</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <name>Donatella Gerardi</name>
          <resp>transcription by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition" />
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source">ASNa, Regia Camera della Sommaria, Diversi, 1a numerazione, Dip. Somm., I, 309, n. 4bis, cc. 420r-422v, n. 126 [S].</bibl>
          <bibl type="tradition" />
          <bibl type="bibliography" />
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>!-Instr</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>Tommaso de Petrafissa, cittadino di Potenza, vende a Ciccone de Racredo ‹ovvero de Riccardo›, arciprete della cattedrale di Potenza, agente in nome proprio e dei propri eredi, un’isca situata nel tenimento della città di Potenza, in località lu Mellino ‹ovvero lu Molino› de Sancto Luca, al prezzo di cinque once di carlini d’argento; per i contravventori è stabilita una pena pari al doppio della somma corrisposta.</p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="copy" />
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1413-04-24</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          (c. 420r) In nomine domini nostri Iesu Christi amen. Anno a nativitate ipsius millesimo quatricentesimo quinto decimo
          <ref target="#Nkunthwr5l" type="integer" />
          , regnante serenissimo domino domino nostro
          <persName key=" Ladislao d’Angiò-Durazzo" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q317593">Ladizlao</persName>
          Dei gratia
          <placeName key="Ungheria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q28">Hungarie</placeName>
          ,
          <placeName key="Gerusalemme" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1218">Ierusalem</placeName>
          ,
          <placeName key="Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          ,
          <placeName key="Dalmazia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q528042">Dalmatie</placeName>
          ,
          <placeName key="Croazia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q224">Croatie</placeName>
          ,
          <placeName key="Rama">Rame</placeName>
          ,
          <placeName key="Serbia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q403">Servie</placeName>
          ,
          <placeName key="Galizia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3908">Galitie</placeName>
          ,
          <placeName key="Volinia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q7530">Lodomerie</placeName>
          ,
          <placeName key="Moldavia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q18366588">Coma[ni]e</placeName>
          <placeName key="Bulgaria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q219">Bulgarie rege</placeName>
          ,
          <placeName key="Provenza, contea" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2991382">Provincie</placeName>
          ,
          <placeName key="Forcalquier" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q104431">Forcalquerii</placeName>
          ac
          <placeName key="Piemonte" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q1216">Pedimonte</placeName>
          ‹sic› comite, regnorum vero eius anno vicesimo septimo feliciter amen, die vicesimo quarto mensec aprelis, sexte inditionis, apud civitatem
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          .
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nkunthwr5l" type="integer">Il documento – sotto l’anno 1415 – va ricondotto al 1413, al quale corrispondono vuoi l’indizione vuoi l’era regni (computata per anni interi); essendo coerenti questi due dati, si è scelto di retrodatarlo ipotizzando o un errore da parte del notaio Tommaso Strambo, ovvero una misinterpretazione da parte del trascrittore, che potrebbe aver scambiato quarto con quinto. Quest’ultima ipotesi pare più convincente, giacché la medesima situazione, relativamente ai dati cronici, si trova anche in altre testimonianze rogate dal notaio Tommaso Strambo</note>
        </span>
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Nos
          <persName key="Francesco (Cicco) notarii Iacobi de Ingannulo, pubblico notaio regio per tutto il regno di Sicilia, giudice annuale di Potenza e giudice ai contratti">notarius Ciccus notarii Iacobi de Ing(annu)lo</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          et ipsius civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          annalis iudex,
          <persName key="Tommaso Strambo, pubblico notaio regio per le province di Principato Citra e Ultra, Basilicata e Capitanata">Thomasius Strambus</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentia</placeName>
          publicus ubilibet per provincias
          <placeName key="Principato citra" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q15141466">Principatus citra</placeName>
          et
          <placeName key="Principato ultra" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q3403566">ultra serras Montorii</placeName>
          ,
          <placeName key="Capitanata" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q384852">Capitinate</placeName>
          et
          <placeName key="Basilicata" ref="https://www.wikidata.org/wiki/ Q1452">Basilicate</placeName>
          regia aut[orit]ate notarius et [teste]s subscripti ad hoc [speci]aliter vocati et rogati, presenti scripto publico fatemur atque testamur quod predicto die in nostri presentia constitutus [v]ir nobilis
          <persName key="Tommaso de Petrafissa">Thomas de Petrafissa</persName>
          , civis civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          , non vi, dolo, metu ductus, ut dixit, nec aliquibus subasionibus erectum vistum
          <ref target="#N97q4g4ve5" type="alpha" />
          , sed pro suis exequendis negotiis, ut dixit, et expeditus
          <ref target="#N6k2z4d9uy" type="alpha" />
          visum fuit, vendidit, alienavit et per fustis traditionem assignavit iure proprio et inperpetuum domno
          <persName key="Ciccone de Riccardo, arciprete della cattedrale di Potenza">
            Ciccono de Racredo
            <ref target="#Nz6cxsfq64" type="alpha" />
            , archiepiscopo
            <ref target="#Nfvt3ygqlw" type="alpha" />
            mayoris // (c. 420v) ecclesie
            <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          </persName>
          ibidem presenti, ementi pro se, suis heredibus et successoribus recipienti, ysclam unam sitam et positam in tenimento civitatis
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentie</placeName>
          in contrata ubi dicitur
          <placeName key="Mulino (lo) di S. Luca">
            lu Mellino
            <ref target="#Nq72s5sfrc" type="alpha" />
            de Sancto Luca
          </placeName>
          , suptus dictum molendinum, confinatum ab una parte iuxta flumen magnum, ab alia parte iuxta terras benefiam
          <ref target="#N7ohxrg1bl" type="alpha" />
          Sancti Angeli mediante limite, iuxta terras filiorum quondam
          <persName key="Adenolfo de Stampis (lo stesso che giudice annuale di Potenza?)">Adenolfi de Stampis</persName>
          , mediante limite comuni, et alios fines; et dictus venditor prefatum emptorem in corporali et vacua possessione dicte yselle
          <ref target="#N6ruy05bz5" type="alpha" />
          coram nobis per fustem induxit ad verum d[ominium] et proprietatem ipsius emptoris et suorum [here]dum et successorum ad habendum, permutandum nec non quocumque modo volueris ‹sic› dictus et sui heredes et successores alienandum, cum viis suis in dicta yscla intrandi et exeundi, libere et sine impedimento atque cum omnibus aliis iuribus et pertinentiis suis sibi spectantibus quocumque modo; pro qua quidem venditione dictus venditor coram nobis confessus et contentus fuit se recepisse et manualiter habuisse a dicto // (c. 421r) emptore nomine alt(er)i
          <ref target="#Nu3ft21iw6" type="alpha" />
          precii inter eos conventi, in carlenis argenti, sexaginta per unciam computate ‹sic›, uncias quinque usualis regni peccunie et ponderis generalis, totum scilicet precium venditionis ipsius; promittens dictus vendictor pro ‹sic› se et suos heredes dicto emptori pro se et suis heredibus et successoribus stipulanti, litem controversiam vel questionem aliquam de dicta ysclla ullo umquam tempore non inferri nec inferenti consentire vel absentire, sed dictam ysclam eidem emptori et suis heredibus et successoribus ab omni homine et persona quacumque legitime defendere, guarentire et disbrigare et de evitione teneri et dictam vendictionem et omnia et singula supradicta et infrascripta [firma] et firmam ac ratam et rata habere, tenere et nunquam contrafacere vel venire, per se et suos heredes aud aliquos quovis modo, et ‹sic› iudicio et extra iudicium, de iure vel de facto, aliqua occasione, modo, ingenio seu tractatu, sub pena dupli precii supradicti, mediante
          <ref target="#Nlmpv6ap8y" type="alpha" />
          ipsius pene regie curie vel alteri curie ubi exinde facta fuerit reclamatio // (c. 421v) seu querela et altera medietate dicti emptori vel suis heredibus et subcessoribus persolvenda totiens seu quotiens fuerit exinde quomodolibet contra factum, me predicto notario tamquam persona publica pro parte dicte curie et dicto emptore pro se et prefato vendictore sollepniter stipulantibus penam ipsam; qua conmissa vel non conmissa, exapta vel non exapta seu gratiose remissa, presens nichilominus instrumentum, cum omnibus que in se continet, in suo semper robore perseveret, cum refecione damnorum interesse et expensarum litis et extra litem que fierent propterea quoquo[m]odo, de quibus stari et credi voluit et debeat assercioni cum iuramento dicti emptoris et heredum, nulla alia rationer quesita. Et renunciavit super hiis dictus vendictor voluntarie et expresse, pro cautela dicti emptoris et suorum heredum, exceptioni doli mali, vix, metu et in furtum
          <ref target="#N8uof3xz1t" type="alpha" />
          , presentis non sic celebratus contraptus ‹sic›, exceptioni deceptionis et franc(i)s
          <ref target="#Nupi21h8v5" type="alpha" />
          reique predicto modo non geste vel aliter habite quam superius continetur et est expressum, exceptioni dicte pecunie non numerate, non solute, non habite et non recepte ac non boni argenti, legi ressissorie qua decepte ‹sic› ultra dimidiam iusti precii subvenitur et generaliter omnibus aliis // (c. 422r) auxiliis et beneficiis omnium legum atque iurium et specialiter iuri dicenti generalem renunciacionem non valere et iuri per quod cavetur quod dicto iuri renunciari non potest, quibus et propter que dicta venditio, confessio et st(i)p(ulatio)n(is) ‹sic› huius tenore ‹sic› possent in aliquo minui vel infringi. Pro quibus omnibus et singulis actendendis et inviolabiliter observandis quodque predicta omnia et singula vera sunt, dictus venditor prefato emptori presenti et recipienti coram nobis corporaliter tacta ad sancta Dei evangelia prestitit iuramentum; et voluerint dicti contrahentes quod si aliqua iuris sollempnitas in presenti instrumento deficeret, tacite et expresse intelligatur in eo ac totiens refici et emendari possit ad consilium sapientis tum quotiens opus fuerit, veritate ‹sic› substantia tantum non mutata. Unde ad futuram memoriam et dicti venditoris preces et prefati emptoris et suorum heredum et successorum certitudinem factum est exinde presens publicum instrumentum per manus mei predicti notarii, signo meo solito signatum, mei qui supra iudicis et notarii
          <ref target="#N2dv7pdyji" type="alpha" />
          predictorum testium subscriptionibus roboratum et subsignationibus.
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="N97q4g4ve5" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            suasionibus circumventus
          </note>
          <note xml:id="N6k2z4d9uy" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            expediens
          </note>
          <note xml:id="Nz6cxsfq64" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S, in docc. coevi</hi>
            Riccardo
          </note>
          <note xml:id="Nfvt3ygqlw" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            archipresbiter
          </note>
          <note xml:id="Nq72s5sfrc" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per ?</hi>
            lu Molino
          </note>
          <note xml:id="N7ohxrg1bl" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            beneficii
          </note>
          <note xml:id="N6ruy05bz5" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            yscle
          </note>
          <note xml:id="Nu3ft21iw6" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            ultimi
          </note>
          <note xml:id="Nlmpv6ap8y" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            medietate
          </note>
          <note xml:id="N8uof3xz1t" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            factum
          </note>
          <note xml:id="Nupi21h8v5" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            fraudis
          </note>
          <note xml:id="N2dv7pdyji" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            nostrorum
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Quod scripsi ego predictus
          <persName key="Tommaso Strambo, pubblico notaio regio per le province di Principato Citra e Ultra, Basilicata e Capitanata">Thomasius</persName>
          publicus ut supra notarius qui premissis omnibus // (c. 422v) vocatus et rogatus interfui ipsumque meo consueto et solito signo signavi. 
  Ego
          <persName key="Francesco (Cicco) notarii Iacobi de Ingannulo, pubblico notaio regio per tutto il regno di Sicilia, giudice annuale di Potenza e giudice ai contratti">notarius Ciccus notarii Iacobi</persName>
          qui supra annalis iudex 
  Ego domnus
          <persName key="Antonio de Lacupensuli, arcidiacono">Antonius de Lacupensuli</persName>
          archidiaconus Potentinus testis interfui 
  Ego domnus
          <persName key="Tommaso Budario, canonico">
            Thomasius Undarius
            <ref target="#N0vo11rxwk" type="alpha" />
          </persName>
          canonicus Potentinus testis sum 
  † Signum crucis proprie manus
          <persName key="Filippo de Exelcia">
            Philippi de Afrelmo
            <ref target="#Nggpogozwe" type="alpha" />
          </persName>
          testis ydiote qui interfuit et se scribere nesciente ‹sic›
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="N0vo11rxwk" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            Budario
            <hi rend="italic">(da nota testium)</hi>
          </note>
          <note xml:id="Nggpogozwe" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così S per</hi>
            Exelcia
            <hi rend="italic">(da docc. coevi)</hi>
          </note>
        </span>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>