<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Instrumentum assignationis di Pinto de Montyfusculo a favore di Nicola de Zaramello, economo e procuratore della chiesa di San Michele</title>
        <respStmt>
          <resp>transcription by</resp>
          <name>Giuseppe Russo</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <name>Giuseppe Russo</name>
          <resp>mark-up by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition" />
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source">BSNSP, Diplomatico, pergamene fondo Fusco 25, Potenza, segn. 10-BB-I-41 [A].</bibl>
          <bibl type="tradition" />
          <bibl type="bibliography">FORTUNATO, Badie, feudi e baroni della valle di Vitalba, vol. III, Cartulario e Codice Potentino, p. 350 (regesto)</bibl>
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>BSNSP, Diplomatico, pergamene fondo Fusco (25, Potenza)</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>
                Pinto
                <hi rend="italic">de Montyfusculo</hi>
                , abitante in Potenza, essendo debitore della somma di sei once nei confronti del clero della chiesa di San Michele, come si evince da un rogito del notaio Matteo
                <hi rend="italic">de Sacco</hi>
                vergato il 22 giugno passato in presenza del giudice Canio
                <hi rend="italic">de Vineola</hi>
                di Potenza, per l’acquisto di una casa sita a Potenza nella ‘parrocchia’ della predetta chiesa, appartenuta al defunto Nicola
                <hi rend="italic">de Germino</hi>
                , prete di San Michele, e da lui lasciata al predetto clero, ed essendo impossibilitato a versare al clero tale somma entro il termine stabilito del mese di maggio, assegna a Nicola
                <hi rend="italic">de Zaramello</hi>
                , economo e procuratore della chiesa di San Michele, un’altra sua casa che possiede nella ‘parrocchia’ di San Gerardo, con il diritto di attingere acqua dal pozzo di Francesco
                <hi rend="italic">de Franco</hi>
                , attiguo alla predetta casa, e con il patto che se il procuratore la vendesse all’asta pubblica per un prezzo superiore a sei once, la differenza di denaro sia data a Pinto.
              </p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="original">
              <p>Pergamena (mm 410x650) in discreto stato di conservazione. Sono presenti diverse macchie brune lasciate dall’umidità sul margine di destra e sulla parte inferiore del supporto. In basso alcuni piccoli fori causati dall’azione dei tarli.</p>
            </objectDesc>
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1467 agosto 31</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          † In nomine domini nostri Iesu Cristi, amen. Anno nativitatis ipsius millesimo quadricentesimo sexagesimo septimo, regnante serenissimo et illustrissimo domino nostro domino
          <persName key="Ferdinando I di Napoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q437838">Ferdinando</persName>
          , Dei gratia rege
          <placeName key="Sicilia" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          ,
          <placeName key="Gerusalemme" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1218">Hyerusalem</placeName>
          et
          <placeName key="Ungheria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q28">Hungarie</placeName>
          , regnorum vero eius anno decimo, feliciter, amen, die ultimo mensis augusti, quintedecime indictionis, apud civitatem
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          .
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Nos
          <persName key="Gaspare de Aprucio, giudice">Gaspar de Aprucio</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencia</placeName>
          et ipsius civitatis
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          pro presenti anno quintedecime indictionis predicte annalis iudex,
          <persName key="Matteo de Saccho, notaio">Matheus de Saccho</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencia</placeName>
          puplicus ubilibet per totum regnum
          <placeName key="Sicilia" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          reginali auctoritate notarius et testes subscripti ad hoc specialiter vocati et rogati presenti scripto puplico assignationis instrumento declaramus, fatemur, notumfacimus et testamur quod eodem die eiusdem ibidem coram nobis eisdem presentibus et personaliter constitutis
          <persName key="Pinto de Montefusculo">Pinto de Montyfusculo</persName>
          <ref target="#Nmc52v519n" type="integer" />
          , habitatore civitatis
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          , agente pro se et suis heredibus et successoribus singularibus et universalibus ex una parte, et venerabili domno
          <persName key="Nicola de Zaramello, prete">Nicolao de Zaramello</persName>
          , yconomo et procuratore, ut dixit, venerabilis ecclesie
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Michele">Sancti Michaelis</placeName>
          civitatis eiusdem, agente procuratorio nomine et pro parte eiusdem ecclesie
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Michele">Sancti Michaelis</placeName>
          et ipsius ecclesie presbiterorum et eiusdem ecclesie successorum singularium et universalium, parte ex altera. Prefatus vero
          <persName key="Pinto de Montefusculo">Pintus</persName>
          ad interrogationem eiusdem domni
          <persName key="Nicola de Zaramello, prete">Nicolai</persName>
          , ut supra procuratoris, procuratorio nomine et pro parte eiusdem ecclesie, sibi legitime factam per eundem procuratorem, suo sacramento dixit se debitorem esse et dare debere eidem domno
          <persName key="Nicola de Zaramello, prete">Nicolao</persName>
          , ut supra procuratori, tamquam procuratori dicte ecclesie, in carlenis argenti sexaginta per unciam et duobus pro tareno quolibet computatis iusti ponderis, boni et electi argenti, usualis pecunie Regni, uncias sex ex venditione unius domus sibi vendite, tradite et assignate per eundem procuratorem procuratorio nomine quo supra, site in eadem civitate in parrochia
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Michele">Sancti Michaelis</placeName>
          , confinate iuxta domum
          <persName key="Stefano de la Vechya">Stephani de la Vechya</persName>
          de
          <placeName key="Atena Lucana" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q80586">Athena</placeName>
          , muro comuni mediante, iuxta domum
          <persName key="Giacomo de Piccichillo">Iacobi de Piccichillo</persName>
          , quintana pluviali mediante, iuxta viam puplicam et alios confines siqui sunt, que fuit condam domni
          <persName key="Nicola de Germino, prete">Nicolai de Germino</persName>
          , presbiteri dicte ecclesie
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Michele">Sancti Michaelis</placeName>
          , legata per eumdem ecclesie
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Michele">Sancti Michaelis</placeName>
          predicte, quas uncias sex debuit solvere
          <persName key="Pinto de Montefusculo">Pintus</persName>
          ipse eidem procuratori, procuratorio nomine quo supra, per totum mensem preteritum madii instantis quintedecime indictionis. Et fuit pactum infra eosdem
          <persName key="Pinto de Montefusculo">Pintum</persName>
          et procuratorem, ut dixerunt, quod si
          <persName key="Pinto de Montefusculo">Pintus</persName>
          ipse non solvisset in termino predicto mensis madii predictas uncias sex eidem procuratori, nomine quo supra,
          <persName key="Pinto de Montefusculo">Pintus</persName>
          ipse et promisit et convenit eidem procuratori, quo supra nomine, presenti, recipienti et stipulanti, dare, rendere et assignare domum suam sitam in eadem civitate in parrochia
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Gerardo">Sancti Girardi</placeName>
          civitatis eiusdem, confinatam iuxta domum
          <persName key="Tristano de Clappo">Tristani de Clappo</persName>
          , muro comuni mediante, iuxta apothecas
          <persName key="Tristano de Clappo">Tristani</persName>
          predicti et magistri
          <persName key="Giovannello, magister">Iohannelli</persName>
          , muro comuni mediante, iuxta apothecas episcopatus civitatis eiusdem, viam puplicam et alios confines siqui sunt, cum haustu aque que habet in puteo
          <persName key="Francesco de Franco">Francisci de Franco</persName>
          contiguo eidem domui, et quia ipse
          <persName key="Pinto de Montefusculo">Pintus</persName>
          non solvit predictas uncias sex propterea prout apparet ex contractu manu eiusdem notarii
          <persName key="Matteo de Saccho, notaio">Mathei</persName>
          scripto, ut dixit, roborato, celebrato die vicesimo secundo preteriti mensis iunii instantis quintedecime indictionis, in quo interfuit pro iudice
          <persName key="Canio di Pignola, giudice">Canius de Vineola</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencia</placeName>
          et testes numero condecenti,
          <persName key="Pinto de Montefusculo">Pintus</persName>
          ipse sponte dedit, tradidit et per anulum assignavit predictam domum ponendo ipsum procuratorem in possessionem ipsius, quo supra nomine, cum pacto videlicet quod procurator ipse mediantibus subastacionibus deberet vendere predictam domum cum predicto haustu aque, et si contingerit vendi plus predictis unciis sex, illud plus detur eidem
          <persName key="Pinto de Montefusculo">Pinto</persName>
          , si unciis sex tantum fuit eiusdem ecclesie
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Michele">Sancti Michaelis</placeName>
          . Nunc vero prefatus procurator, quo supra nomine, asseruit ipso
          <persName key="Pinto de Montefusculo">Pinto</persName>
          propterea presente, audiente et intelligente quod predictam domum subastari fecit cum predicto haustu aque pluribus vicis voce preconia per loca consueta civitatis eiusdem, quod si quis voluisset emere dictam domum quod accederet ad eum nam paratus erat illam vendere, ad quam emendam nullus comparuit qui presentialiter tunc et manualiter voluisset solvere predictas uncias sex seu plures pro emptore dicte domus cum haustu aque predicte quare nunc procurator ipse, quo supra nomine, coram nobis et eidem requisivit eundem
          <persName key="Pinto de Montefusculo">Pintum</persName>
          quod sibi daret predictas uncias sex in carlenis ut supra computatis pro emptione predicte domus eidem
          <persName key="Pinto de Montefusculo">Pinto</persName>
          per eundem procuratorem vendite, tradite et assignate et ipse procurator paratus erat restituere sibi predictam domum cum haustu aque predicte. Igitur
          <persName key="Pinto de Montefusculo">Pintus</persName>
          ipse non vi, dolo malo, metu ad id inductus, ut dixit, nec aliquibus suasionibus circumventus, sed eius gratuita et spontanea voluntate pro predictis unciis sex eidem procuratori, procuratorio nomine et pro parte predicte ecclesie
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Michele">Sancti Michaelis</placeName>
          presenti, recipienti et stipulanti ab eodem
          <persName key="Pinto de Montefusculo">Pinto</persName>
          predictam domum suam cum predicto haustu aque, ut dixit, designatam tradidit et per fustis tactum assignavit, iure proprio et in perpetuum, ecclesie
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Michele">Sancti Michaelis</placeName>
          predicte, ita quod dicta domus cum dicto haustu aque a presenti die in antea transeat in dominium, potestatem et propriam actionem eiusdem ecclesie
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Michele">Sancti Michaelis</placeName>
          et ipsius procuratorum, factorum et presbiterorum et ipsius ecclesie successorum, cum suis viis, introytibus et exitibus, iuribus, actionibus, membris superioribus et inferioribus et cum integro statu suo, prout constitit et consistere consuevit cum predicto haustu aque ad habendum, tenendum, possidendum, vendendum, disponendum et facendum de dicta domo cum predicto haustu aque et in ea et ipsius iuribus quicquid predicte ecclesie
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Michele">Sancti Michaelis</placeName>
          et ipsius ecclesie factoribus presbiteris et successoribus nomine et pro parte eiusdem
          <ref target="#Nuankvtw71" type="alpha" />
          ecclesie placuerit et visum erit tamquam de re propria ipsius ecclesie
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Michele">Sancti Michaelis</placeName>
          quoniam prefatus
          <persName key="Pinto de Montefusculo">Pintus</persName>
          assignator nil sibi et suis heredibus et successoribus retinuit nec quomodolibet reservavit in domo ipsa cum dicto haustu aque data, tradita et assignata et suis iuribus et rationibus, et convenit et promisit dictus
          <persName key="Pinto de Montefusculo">Pintus</persName>
          per se et suos heredes et successores eidem domno
          <persName key="Nicola de Zaramello, prete">Nicolao</persName>
          procuratori, nomine et pro parte dicte ecclesie et ipsius ecclesie presbiterorum et successorum, presenti, recipienti et stipulanti, litem, controversiam vel questionem aliquam de dicta domo cum dicto haustu aque, ut supra assignata, ullo unquam tempore non inferre, nec inferenti consentire vel assentire, sed ipsam assignationem, ut superius factam, et omnia et singula supradicta et infrascripta ratam, gratam et firmam habere, tenere et perpetuo observare et contra eam non facere, dicere, opponere vel venire per se vel alium seu alios eius nomine, in iudicio vel extra iudicium, de iure vel de facto, aliqua occasione, modo, ingenio seu tractatu, si per se ipsum assignatorem et ipsius heredes et successores eidem procuratori, quo supra nomine, presenti, recipienti et stipulanti predictam domum cum predicto haustu aque, ut superius assignatam, cum omnibus suis iuribus et rationibus legitime defendere, antestare, disbrigare, auctorizare, excalumpniare ac de evictione teneri ab omnibus hominibus et personis, universitate seu collegio et ab omni persona volenti contravenire sub obligatione sui, ipsius heredum et successorum suorum ac bonorum suorum omnium stabilium et mobilium seseque moventium presentium et futurorum ubique sistentium et de cetero extitutorum et cuiuscumque vocabuli appellatione distintorum et pena dupli precii supradicti, medietate ipsius pene si eam commicti contingat regie curie vel alteri cuicumque curie ubi exinde fieret reclamatio seu querela, et altera medietate dicto procuratori, procuratorio nomine et pro parte dicte ecclesie et huius ecclesie successorum, persolvenda totiens quotiens fuerit exinde quomodolibet conventum, me predicto notario tamquam persona puplica pro parte dicte curie et dicto procuratore pro parte dicte ecclesie et ipsius presbiterorum et successorum a dicto
          <persName key="Pinto de Montefusculo">Pinto</persName>
          , ut supra assignatore presente, sollepniter et legitime penam ipsam stipulantibus apud predictos iudicem et testes. Qua pena commissa vel non commissa, soluta vel non soluta, exacta vel non exacta aut gratiose remissa, presens nihilominus instrumentum cum omnibus in eo contentis in suo semper robore et efficacia perseveret, rato manente pacto cum refectione et integra restitutione omnium dampnorum, interesse et expensarum litis et extra litem que fierent propterea quoquomodo, de quibus stari et credi debeat assertioni cum iuramento tantum dicti procuratoris, quo supra nomine, et eiusdem ecclesie presbiterorum et successorum, nulla alia probatione quesita, ita quod redduci non possit ad arbitrium boni viri, nec exinde quomodolibet appellari seu aliter reclamari. Et renunciavit dictus Pintus super hiis pro cautela dicti procuratoris, quo supra nomine, seu predicte ecclesie
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Michele">Sancti Michaelis</placeName>
          et ipsius presbiterorum et successorum expresse ex certa sua sciencia dicto procuratori, quo supra nomine, presenti, recipienti et stipulanti exceptioni doli mali, vis, metus et in factum, presentis non sic celebrati contractus, exceptioni deceptionis et fraudis reyque predicto modo non geste vel aliter habite prout superius et inferius continetur et est expressum, privilegio fori, scripto et non scripto, competenti et competituro, beneficio restitutionis in integrum, conditioni indebite ob causam et sine causa, licteris, privilegiis, moratoriis, cedulis et rescriptis quibuslibet in contrarium impetratis vel impetrandis et ipsis impetratis, promisit non uti nec ipsorum vigore aliqualiter se iuvare etiam si procederent proprio motu cuiuscumque principis vel presidentis usibus, conventionibus, constitutionibus et capitulis Regni huius premissis vel ipsorum alicui in contrarium adversantibus quoquomodo et omnibus aliis legibus, exceptionibus, questionibus, compensationibus, allegationibus et defensionibus iuris et facti quibus et propter que dictus Pintus, ut supra, assignator predicte domus cum predicto haustu aque et sui heredes et successores contra premissa vel ipsorum aliquod venire possent quoquomodo vel ab ipsorum observancia se tueri iurique dicenti generalem renunciationem non valere et iuri quo cavetur quod dicto iuri renunciari non possit. Certioratus prius, ut dixit, dictus
          <persName key="Pinto de Montefusculo">Pintus</persName>
          , ut supra assignator, de iuribus ipsis ac beneficiis et effectibus eorundem quam renunciaret eisdem. Pro quibus omnibus firmiter actendendis, adimplendis et inviolabiliter observandis quodque predicta omnia et eorum singula vera sunt et in nullo unquam vaccillent, dictus
          <persName key="Pinto de Montefusculo">Pintus</persName>
          , ut supra assignator predicto domno
          <persName key="Nicola de Zaramello, prete">Nicolao</persName>
          , ut supra procuratori, presenti et recipienti coram nobis corporale tactis licteris prestitit ad sancta Dei evangelia iuramentum, et fuit actum infra contrahentes eosdem pro cautela dicti procuratoris, procuratorio nomine quo supra seu predicte ecclesie
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Michele">Sancti Michaelis</placeName>
          et ipsius clericorum et successorum, quod si aliqua iuris vel facti sollemnitas in presenti instrumento deficeret vel minus acta in eo appareret quod tacite et expresse intelligatur in eo et totiens corrigi, refici et emendari possit quotiens opus erit clausulis necessariis, utilibus et oportunis ad sensum et consilium sapientis eligendi per ipsam ecclesiam et ipsius clericos et successores desuper veniat ad lucidam formam veritatis substantia non mutata. Unde ad futuram memoriam et dicti
          <persName key="Pinto de Montefusculo">Pinti</persName>
          preces et prefati procuratoris, procuratorio nomine quo supra, seu predicte ecclesie et ipsius presbiterorum et successorum cautelam ac omnium quorum et cuius inde interest et interesse poterit in futurum certitudinem, factum est de premissis hoc presens puplicum assegnacionis instrumentum per manus mei predicti notarii, signo meo solito signatum, mei, cuius supra, iudicis et nostrum subscriptorum testium subscriptionibus et subsignationibus roboratum.
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nmc52v519n" type="integer">Montefuscolo, oggi Montefusco (Avellino).</note>
          <note xml:id="Nuankvtw71" type="alpha">
            <hi rend="italic">La parola è ripetuta</hi>
            .
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Quod scripsi ego idem
          <persName key="Matteo de Saccho, notaio">Matheus</persName>
          puplicus ut supra notarius, qui premissis omnibus vocatus et rogatus interfui ipsumque meo signo consueto signavi. (SN) Matheus
† Ego qui supra iudex
          <persName key="Gaspare de Aprucio, giudice">Gaspar de Aprucio</persName>
          . 
† Ego
          <persName key="Giacomo Ferrario">Iacobus Ferrarius</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencia</placeName>
          testis sum. 
† Ego notarius
          <persName key="Galieno de Lauro, notaio">Galienus de Lauro</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencia</placeName>
          testis interfui et me propria manu subscripsi.
† Signum crucis proprie manus mei
          <persName key="Alfonso de Matera">Alfonsi de Matera</persName>
          qui interfui testis scribere nescientis.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>