<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Instrumentum testamenti di Giovanni de Ferreria di Potenza</title>
        <respStmt>
          <resp>transcription by</resp>
          <name>Giuseppe Russo</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>mark-up by</resp>
          <name>Giuseppe Russo</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition" />
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source">BSNSP, Diplomatico, pergamene fondo Fusco 25, Potenza, segn. 10-BB-I-37 [A].</bibl>
          <bibl type="tradition" />
          <bibl type="bibliography">FORTUNATO, Badie, feudi e baroni della valle di Vitalba, vol. III, Cartulario e Codice Potentino, p. 346 (regesto)</bibl>
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>BSNSP, Diplomatico, pergamene fondo Fusco (25, Potenza)</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>
                Giovanni
                <hi rend="italic">de Ferreria</hi>
                , di Potenza, ordina il suo testamento mediante il quale nomina eredi Nicola e il diacono Giacomo, suoi figli, e richiede la sua sepoltura nella chiesa di San Michele o nel suo cimitero, a discrezione dei suoi figli. Assegna due tarì e mezzo ai preti della predetta chiesa che parteciperanno al suo funerale e fa diversi altri lasciti in denaro e in frumento. A sua moglie Menga lascia tutte le doti e la casa in cui il testatore abita, dove Menga continuerà a vivere insieme a suo figlio Giacomo, che alla loro morte andrà alla chiesa di San Michele. Alla chiesa del convento di San Lorenzo di Potenza lascia una terra sita nella contrada chiamata Poggio delle Tende. Lascia tre tarì alla confraternita della chiesa di San Michele. Alla figlia Giovannella lascia dieci tomoli di frumento, al figlio Giacomo una botte di vino di sei salme, e al figlio Nicola, oltre l’eredità, anche un casale. Nomina suoi esecutori testamentari i predetti figli Nicola e il diacono Giacomo.
              </p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="original">
              <p>Pergamena (mm 270x400) in ottimo stato di conservazione.</p>
            </objectDesc>
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1442 ottobre 30</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          † In nomine domini domini nostri Iesu Cristi, amen. Anno a nativitate ipsius millesimo quatricentesimo quatragesimo secundo, regnante serenissimo et illustrissimo domino nostro domino
          <persName key="Alfonso V d’Aragona" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q312304">Alfonso</persName>
          , Dei gratia
          <placeName key="Gerusalemme" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1218">Ierusalem</placeName>
          et
          <placeName key="Sicilia" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          rege,
          <placeName key="Aragona" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q4040">Aragonum</placeName>
          ,
          <placeName key="Sicilia" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          ,
          <placeName key="Valencia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q8818">Valencie</placeName>
          ,
          <placeName key="Maiorca" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q8828">Maiorice</placeName>
          ,
          <placeName key="Sardegna" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1462">Sardenie</placeName>
          et
          <placeName key="Corsica" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q14112">Corsice</placeName>
          comite et
          <placeName key="Barcellona" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1492">Baringie</placeName>
          <ref target="#Nq2ph0biy5" type="alpha" />
          , duce
          <placeName key="Atene" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1524">Athenarum</placeName>
          et
          <placeName key="Ducato di Neopatria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1520008">Neopatrie</placeName>
          ac etiam comite
          <placeName key="Rossiglione contea" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1541813">Russilionis</placeName>
          et
          <placeName key="Cerdagna" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q15385">Ceritanie</placeName>
          , anno vero eius octavo, feliciter, amen, die tricesimo mensis octubris, sexte indictionis, apud civitatem
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          .
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nq2ph0biy5" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così A, si intenda</hi>
            Barchinone
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Nos
          <persName key="Nicolaccio de Arcerio, giudice">Nicolaccius de Arcerio</persName>
          civis civitatis
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          annalis et ydiota iudex,
          <persName key="Tommaso Strambo, notaio">Thomasius Strambus</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencia</placeName>
          puplicus ubilibet per provincias
          <placeName key="Principato Ultra e Citra" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q15141466">Principatus</placeName>
          citra et ultra
          <placeName key="Montoro" ref="https://it.wikipedia.org/Q15515531">Serras Montorii</placeName>
          ,
          <placeName key="Capitanata" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q384852">Capitinate</placeName>
          et
          <placeName key="Basilicata" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q1452">Basilicate</placeName>
          regia auctoritate notarius et testes subscripti licterati et inlicterati ad hoc specialiter vocati et rogati presenti scripto puplico instrumenti testamenti fatemur atque testamur quod predicto die eiusdem ibidem personaliter accersitis ad domum
          <persName key="Giovanni de Ferreria">Iohannis de Ferreria</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencia</placeName>
          ad preces nobis factas pro parte eiusdem, sitam intus civitatem
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          in parrochia ecclesie
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Michele">Sancti Michaelis</placeName>
          , suis loco et finibus limitatam, et in sala ipsius domus invenimus eundem in lecto grotantem, sanum tamen mente et recte locutionis sistentem, et considerans quod nil certius morte et nichil incertius hora eius, volens anime sue saluti providere de bonis suis omnibus presens suum ordinavit et condidit testamentum, quod esse voluit ultimum et finale derogatorium ceteris aliis hucusque per eum condidis
          <ref target="#Nfi0ra1rg8" type="alpha" />
          atque factis sub quacumque verborum serie sive forma et quod lex Falcidia in eum locum non habeat et quod si non valeret iure testamenti saltim valere voluit et mandavit iure codicillorum donationis causa mortis et cuiuscumque alterius ultime voluntatis obtineat firmitatem et epistule donationis predicte causa mortis. Et quia in quolibet testamento requiritur capud esse exordium et in quo quidem testamento heredes instituit atque fecit sibi
          <persName key="Nicola de Ferreria">Nicolaum</persName>
          et dyaconum
          <persName key="Giacomo de Ferreria">Iacobum de Ferreria</persName>
          , suos filios legitimos et naturales, in omnibus bonis suis mobilibus et stabilibus preterquam in infrascriptis legatis et fidei commissis. Item elegit sibi canonicam sepulturam in ecclesia
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Michele">Sancti Michaelis</placeName>
          , tam intus ecclesiam quam in cimiterio eiusdem ubi dicti sui heredes sepelliri voluerint, sit ad arbitrium et electionem ipsorum et pro sepultura servatur ad electionem ipsorum filiorum suorum. Item legavit presbiteris ecclesie
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Michele">Sancti Michaelis</placeName>
          pro eorum adventum
          <ref target="#Ncohij4hla" type="alpha" />
          tarenos duos et medium. Item legavit et voluit quod obsequia sua celebrentur cum cera sua et fient. Item legavit pro malis ablatis incertis tarenum unum. Item legavit pro defraudatione decime dicte ecclesie de frumento thumulum unum. Item legavit dopno
          <persName key="Antonello de Saccorneto">Antonello de Saccorneto</persName>
          , patrino suo spirituali, tarenum unum. Item legavit
          <persName key="Fiorella, figlia di Giovanni de Ferreria">Forelle</persName>
          , filie sue, vegetem unam ad reponendum vinum capacitatis salmarum quatuor. Item legavit eidem de novaleis seminandis frumenti thumulum unum inter novalias suas. Item legavit
          <persName key="Menga">Mengue</persName>
          , uxori sue, quas coram nobis confexus fuit recepisse ab ea tempore contracti matrimonii inter eos, dotes suas omnes, etiam quod ipsa
          <persName key="Menga">Menga</persName>
          , donec quod vixerit, sit domina et patrona de domo in qua habitat, nec non omnia vestimenta et suppellectilia sistentia intus dictam domum, nec non et quod dyaconus
          <persName key="Giacomo, diacono">Iacobus</persName>
          , filius suus, habitat cum ea in dicta domo insimul et, ipsa moriente et dicto diacono
          <persName key="Giacomo, diacono">Iacobo</persName>
          , dicta domus voluit quod applicatur ecclesie
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Michele">Sancti Michaelis</placeName>
          et quod presbiteri ipsius ecclesie pro dicta domo teneantur orare pro anima sua et suorum. Item legavit loco
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Lorenzo">Sancti Laurentii</placeName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencia</placeName>
          terram unam quam asseruit tenere et possidere in tenimento civitatis
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          in contrata ubi dicitur
          <placeName key="Potenza, località Poggio delle Tende">lo Podo delle Tende</placeName>
          . Item legavit
          <persName key="Iovannella, figlio di Giacomo de Ferreria">Iohannelle</persName>
          , alteri filie sue, de frumento thumulos decem quas asseruit et dixit mutuasse eidem. Item legavit fratarie ecclesie
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Michele">Sancti Michaelis</placeName>
          tarenos tres. Item legavit dyacono
          <persName key="Giacomo de Ferreria, diacono">Iacobo</persName>
          , filio suo, vegetem unam ad tenendum vinum salmarum sex. Item legavit dicto
          <persName key="Nicola de Ferreria">Nicolao</persName>
          , filio suo, ultra hereditatem, casilia prope domum dicti
          <persName key="Nicola de Ferreria">Nicolai</persName>
          . Item fecit epitropos, distributores, executores et fidei commissarios sui presentis et ultimi testamenti
          <persName key="Nicola de Ferreria">Nicolai</persName>
          et diaconum
          <persName key="Giacomo de Ferreria">Iacobum</persName>
          , suos filios et heredes, presentes et sponte onus dicti epitropatus in se suscipientes, quibus dedit omnimodam et plenariam auctoritatem et potestatem intrandi, vendendi et alienandi tantum de bonis suis omnibus, donec presens testamentum et contenta in eo plenarie exequantur et debite executioni mandentur. Unde ad futuram memoriam et preces dicti defuncti et cautelam quorum et cuius interest et poterit interesse in futurum, factum est exinde presens puplicum instrumentum testamenti per manus mei predicti notarii, signo meo solito signatum, mei qui supra iudicis et nostrum subscriptorum testium subscriptionibus et subsignationibus roboratum.
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nfi0ra1rg8" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così A, si legga</hi>
            conditis.
          </note>
          <note xml:id="Ncohij4hla" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così A, si legga</hi>
            adventu.
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Quod scripsi ego predictus
          <persName key="Tommaso Strambo, notaio">Thomasius</persName>
          puplicus ut supra notarius, qui premissis omnibus vocatus et rogatus interfui ipsumque meo consueto signo signavi. (SN) Thomasius
  † Signum crucis proprie manus
          <persName key="Nicolaccio de Arcerio, giudice">Nicolaccii de Arcerio</persName>
          annalis et ydiote iudicis qui se scribere nescientis ut supra predicta fateor. 
  † Ego dompnus
          <persName key="Angelo Grosso, prete">Angelus Grossus</persName>
          testis sum.
  † Ego dompnus
          <persName key="Luigi, prete">Loysius</persName>
          testis interfui.
  † Ego dompnus
          <persName key="Angelo Porcario, prete">Angelus Porcarius</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencia</placeName>
          testis sum.
  † Ego diaconus
          <persName key="Giovanni di mastro Crisso, diacono">Iohannes de magistro Crissi</persName>
          testis sum.
  † Ego dompnus
          <persName key="Antonello de Ssaccientu, prete">Antonellus de Ssaccientu</persName>
          <ref target="#Nxwmgi24j9" type="alpha" />
          testis sum interfui.
  † Signum crucis proprie manus
          <persName key="Calipso">Calipsi</persName>
          ydiote qui interfuit et se scribere nescientis fatetur.
  † Signum crucis proprie manus
          <persName key="Tommasi de Zaramella">Thomasii de Zaramella</persName>
          ydiote qui interfuit et se scribere nescientis fatetur.
  † Signum crucis proprie manus
          <persName key="Leonardo de Napoli">Leonardi de Neapoli</persName>
          testis ydiote qui interfuit et se scribere nescientis fatetur.
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nxwmgi24j9" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così A</hi>
            .
          </note>
        </span>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>