<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Instrumentum venditionis di Cassandra de Laurino a favore del prete Luca de Zoffo</title>
        <respStmt>
          <name>Giuseppe Russo</name>
          <resp>transcription by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>mark-up by</resp>
          <name>Giuseppe Russo</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition" />
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source">BSNSP, Diplomatico, pergamene fondo Fusco 25, Potenza, segn. 10-BB-I-34 [A].</bibl>
          <bibl type="tradition">ASNa, Regia Camera della Sommaria, Diversi, 1a numerazione, Volume di istrumenti, cc. 362v-366r, n. 110.</bibl>
          <bibl type="bibliography">PEDIO, La vita a Potenza dai Normanni agli Aragonesi attraverso una inedita cronaca del sec. XVII ed un inedito codice diplomatico, doc. XXXIII, p. 152, riprodotto in ID., Potenza dai Normanni agli Aragonesi. Note ed appunti, doc. XXXIII, p. 45 (regesto)</bibl>
          <bibl type="bibliography">FORTUNATO, Badie, feudi e baroni della valle di Vitalba, vol. III, Cartulario e Codice Potentino, p. 346 (regesto)</bibl>
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>BSNSP, Diplomatico, pergamene fondo Fusco (25, Potenza)</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>
                Cassandra
                <hi rend="italic">de Laurino</hi>
                , moglie del
                <hi rend="italic">magister</hi>
                Nicola Mordente, di Laurino, con il consenso del predetto marito, vende al prete Luca
                <hi rend="italic">de Zoffo</hi>
                , cantore della chiesa di San Gerardo di Potenza, la metà di una terra che tiene in comune con la predetta chiesa sita nel tenimento della città di Potenza nella contrada chiamata Pozzo Falesio, per il prezzo di un’oncia. Mabilia, figlia ed erede di Cassandra, moglie del
                <hi rend="italic">magister</hi>
                Riccardo Sicco di Potenza, con il consenso del marito, ratifica e accetta la vendita fatta dalla madre a favore del cantore.
              </p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="original">
              <p>Pergamena (mm 165x665) in ottimo stato di conservazione. Lievi macchie brune, lasciate da infiltrazioni di umidità, sono diffuse su tutta la superficie del supporto. Piccoli fori sono presenti sulla parte inferiore della membrana.</p>
            </objectDesc>
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1439 agosto 6</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          † In nomine domini domini nostri Iesu Cristi, amen. Anno a nativitate ipsius millesimo quatricentesimo tricesimo nono, regnante serenissimo et illustrissimo domino nostro domino
          <persName key="Renato d'Angiò" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q170353">Regnato</persName>
          , Dei gratia
          <placeName key="Gerusalemme" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1218">Ierusalem</placeName>
          et
          <placeName key="Sicilia" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          rege ac
          <placeName key="Angiò" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q107426">Andegavie</placeName>
          ,
          <placeName key="Ducato di Bar" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q706679">Bari</placeName>
          et
          <placeName key="Lotaringia" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q66773921">Lothoringie</placeName>
          duce,
          <placeName key="Provenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q101081">Provincie</placeName>
          ,
          <placeName key="Pont-à-Mousson" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q461413">Pontis</placeName>
          marchione et
          <placeName key="Le Mans" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q1476">Cenomanie</placeName>
          comite, regnorum vero eius anno quinto, feliciter, amen, die sexto mensis agusti, secunde indictionis, apud civitatem
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          .
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Nos
          <persName key="Antonello de Roto, giudice">Antonellus de Roto</persName>
          per totum regnum
          <placeName key="Sicilia" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          reginali auctoritate iudex ad contractus ubilibet,
          <persName key="Tommaso Strambo, notaio">Thomasius Strambus</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencia</placeName>
          puplicus ubilibet per provincias
          <placeName key="Principato Ultra e Citra" ref="https://it.wikipedia.org/Q15141466">Principatus</placeName>
          citra et ultra Serras
          <placeName key="Montoro" ref="https://it.wikipedia.org/Q15515531">Serras Montorii</placeName>
          ,
          <placeName key="Capitanata" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q384852">Capitinate</placeName>
          et
          <placeName key="Basilicata" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q1452">Basilicate</placeName>
          regia auctoritate notarius et testes subscripti ad hoc specialiter vocati et rogati presenti scripto puplico fatemur atque testamur quod in nostri presencia constituta
          <persName key="Cassandra de Laurino">Cassandra de Laurino</persName>
          , uxor magistri
          <persName key="Nicola Mordente">Nicolai Mordente</persName>
          de
          <placeName key="Laurino" ref="https://it.wikipedia.org/Q80999">Laurino</placeName>
          , mero iure romano vivens, sicut ceteri homines et mulieres de dicta civitate
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          ab antiquo vixerunt et vivunt, cum consensu, auctoritate et licentia dicti magistri
          <persName key="Nicola Mordente">Nicolai</persName>
          , viri sui presentis et sibi in toto presenti contractu autoritatem prestantis et annuentis, non vi, dolo, metu ducta, nec aliquibus monicionibus circumventa, sed sicud congruum visum fuit, vendidit, alienavit et per fustis tradicionem assignavit, iure proprio et inperpetuum, dompno
          <persName key="Luca de Zoffo, cantore">Luce de Zoffo</persName>
          , cantori maioris ecclesie Potentine, procuratori et yconomo ecclesie et capituli maioris ecclesie supradicte, uti dixit, ibidem presenti pro se et nomine dictorum capituli et clericorum eiusdem ecclesie
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Gerardo">Sancti Girardi</placeName>
          , medietatem cuius terre insimul et pro indiviso cum dicta ecclesia cum aliquibus silerum peditibus sistentibus in fine dicte terre, sitam in tenimento civitatis
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          in contrata ubi dicitur
          <placeName key="Potenza, località Pozzo Falesio">Putei Falesii</placeName>
          , confinatam ab una parte inferiori iuxta vineam
          <persName key="Nicola di Angelo">Nicolai Angeli</persName>
          , mediante quintana puplica per quam itur ad vineam dompni
          <persName key="Angelo de Todari, prete">Angeli de Todari</persName>
          , a superiori parte iuxta pastinos ecclesie
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Lazzaro">Sancti Lazari</placeName>
          , mediante quintana vicinali per quam itur ad vineam dicti magistri
          <persName key="Nicola Mordente">Nicolay</persName>
          , iuxta ab uno latere vineam
          <persName key="Antonello de Petraperciata">Antonelli de Petraperciata</persName>
          , mediante limite, iuxta terram episcopatus, mediante limite, et alios fines, ad habendum, tenendum, possidendum, vendendum, donandum, permutandum et quocumque modo clerici et capitulum dicte ecclesie voluerint alienandum, cum viis suis ad ipsam terram intrandi et exeundi et cum omnibus aliis iuribus et pertinentiis suis ad ipsam terram intrandi et exeundi, pro quidem venditione dicte terre dicta venditrix coram nobis a dicto emptore nomine et pro parte dicte ecclesie manualiter recepit et habuit nomine ultimi precii inter eos conventi in carlenis argenti sexaginta per unciam et duobus pro tareno quolibet computatis usualis Regni pecunie et ponderis generalis, unciam unam, totum silicet precium vendicionis ipsius. Promictens dicta venditrix, cum auctoritate qua supra, per se et suos heredes dicto emptori pro se et dicte ecclesie et omnium clericorum presentium et futurorum dicti capituli presenti et stipulanti, nomine quo supra, litem vel controversiam de dicta terra ullo unquam tempore non inferre, nec inferenti consentire vel absentire, sed ipsam vendicionem et omnia et singula supradicta et infrascripta ratam et firmam ac rata et firma habere, tenere et inviolabiliter observare et perpetuo defensare et contra ea non facere, dicere, opponere vel venire per se et suos heredes in iudicio vel extra, de iure vel de facto, aliqua occasione, modo, ingenio seu tractatu, cum auctoritate viri sub pena dupli precii supradicti, pro medietate dicte pene regie curie vel alteri competenti curie ubi exinde facta fuerit reclamatio seu querela, et alia medietate dicte pene dicto emptori nomine et pro parte dicte ecclesie et capituli presenti et stipulanti persolvenda, me predicto notario tamquam persona puplica pro parte dicte curie et dicto emptore, nomine et pro parte dicte ecclesie et clericorum, a dicta venditrice sollemniter et legitime stipulantibus penam ipsam, qua soluta vel non soluta, exacta vel non exacta seu gratiose remissa predicta venditio et scripti huius tenor posset in aliquo infringi et in suo semper robore et efficacia perseveret. Et renunciavit super hiis dicta venditrix, cum auctoritate qua supra, exceptioni doli mali, vix, metus et in factum, exceptioni deceptionis et fraudis reique predicto modo non geste vel aliter habite quam superius continetur et est expressum, exceptioni dicte vero pecunie non habite et non recepte ac non boni argenti et non assignate, legi ressissorie qua deceptis ultra dimidia iusti precii subvenitur, beneficio restitutionis in integrum, auxilio Velleiani senatus consulti pro mulieribus introducto in ipsarum favorem et generaliter omnibus aliis auxiliis et beneficiis omnium iurium atque legum, et specialiter iuri dicenti generalem renunciationem non valere et iuri per quod cavetur quod dicto iuri renunciari non potest, quibus sufragantibus dicta venditio predictaque omnia possent in aliquo minui vel infringi. Pro quibus omnibus actendendis et inviolabiliter observandis et quod predicta omnia vera sunt, dicta venditrix coram nobis prefato emptori presenti et recipienti corporaliter tacta ad sancta Dei evangelia prestitit iuramentum. Preterea
          <persName key="Mabilia, figlia di Cassandra de Laurino">Mabilia</persName>
          , filia et heres dicte
          <persName key="Cassandra de Laurino">Cassandre</persName>
          , et uxor magistri
          <persName key="Riccardo Sicco">Riccardi Sicci</persName>
          habitatoris civitatis
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          , mero iure romano vivens, ut supra, cum consensu et auctoritate predicti magistri
          <persName key="Riccardo Sicco">Riccardi</persName>
          , viri sui, presentis et ibidem et sibi licentiam prebentis, non vi, dolo, metu cohacta, ymmo sue gratuyte voluntatis predictam vendicionem factam dicte terre eidem cantori ementi pro parte capituli maioris ecclesie Potentine per
          <persName key="Cassandra de Laurino">Cassandram</persName>
          , matrem suam, ratificavit et acceptavit. Etiam renunciavit omnibus iuribus et actionibus compe‹te›ntibus et competituris, tam ratione paterna quam materna, quam omnibus aliis iuribus spectantibus in et super dicta terra vendita quibuscumque, et se cum auctoritate qua supra obligavit se ‹et› suos heredes ad supradictam penam, quam dicta
          <persName key="Cassandra de Laurino">Cassandra</persName>
          , mater sua, obligavit et solvendi si contingerit dicte curie et dicto emptori stipulanti ut supra. Et proinde coram nobis predicta omnia esse vera corporaliter tacta coram nobis predicto emptori presenti et recipiendia corporaliter tacta ad sancta Dei evangelia prestitit iuramentum. Unde ad futuram memoriam et dicte venditricis preces et prefati emptoris nomine et pro parte dicti capituli et clericorum et cuius interest, factum est exinde presens puplicum instrumentum vendicionis per manus mei predicti notarii, signo meo solito signatum, mei qui supra iudicis et nostrum supradictorum testium subscriptionibus roboratum.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Quod scripsi ego predictus
          <persName key="Tommaso Strambo, notaio">Thomasius</persName>
          puplicus ut supra notarius, qui premissis omnibus rogatus et vocatus interfui ipsumque meo consueto signo signavi. (SN) Thomasius
  † Ego
          <persName key="Antonello de Roto, giudice">Antonellus de Roto</persName>
          qui supra ad contractus iudex interfui et me subscripsi.
  † Ego dompnus
          <persName key="Nicola Zappa, arciprete">Nicolaus Zappa</persName>
          archipresbiter
          <placeName key="Potenza, chiesa della SS. Trinità">Sancte Trinitatis</placeName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencia</placeName>
          testis sum.
  † Ego notarius
          <persName key="Ruggero de Lauro">Rogerius de Lauro</persName>
          qui supra testis interfui et me subscripsi.
  † Ego notarius
          <persName key="Francesco de Stampis, notaio">Franciscus de Stampis</persName>
          testis interfui.
  † Ego presbiter
          <persName key="Leonardo de Aquino, prete">Leonardus de Aquino</persName>
          testi
          <ref target="#N2rkqbcoea" type="alpha" />
          interfui.
  † Ego diaconus
          <persName key="Quirico Zappa, diacono">Quiricus Zappa</persName>
          testis sum.
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="N2rkqbcoea" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così A, si legga</hi>
            testis.
          </note>
        </span>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>