<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Instrumentum venditionis di Francesca, vedova di Raimondo Falifoci e di Giovanni Palmerio, a favore di Petruccio, detto Infante.</title>
        <respStmt>
          <name>Giuseppe Russo</name>
          <resp>mark-up by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>transcription by</resp>
          <name>Giuseppe Russo</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition" />
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source">BSNSP, Diplomatico, pergamene fondo Fusco 25, Potenza, segn. 10-BB-I-28 [A].</bibl>
          <bibl type="tradition" />
          <bibl type="bibliography">PEDIO, La vita a Potenza dai Normanni agli Aragonesi attraverso una inedita cronaca del sec. XVII ed un inedito codice diplomatico, doc. XXVIII, p. 150, riprodotto in ID., Potenza dai Normanni agli Aragonesi. Note ed appunti, p. 43 (regesto)</bibl>
          <bibl type="bibliography">FORTUNATO, Badie, feudi e baroni della valle di Vitalba, vol. III, Cartulario e Codice Potentino, p. 343 (regesto)</bibl>
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>BSNSP, Diplomatico, pergamene fondo Fusco (25, Potenza)</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>Francesca, vedova di Raimondo Falifoci e di Giovanni Palmerio, oblata dell’ospedale di Santo Spirito di Potenza, dopo aver esibito e fatto eseguire copia autentica di un documento munito del sigillo in cera verde del predetto ospedale, emesso il 19 gennaio del 1420, in virtù dell’autorizzazione per mezzo di questo concessa, vende a Petruccio, detto Infante, una sua vigna, dichiarata in stato di abbandono, sita nel luogo denominato Sant’Onofrio, per il prezzo di tre once.</p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="original">
              <p>Pergamena (mm 385x470) in buono stato di conservazione. Macchie lasciate dall’umidità sono presenti lungo il lato di sinistra. Sul margine destro, piccoli fori causati dall’azione di tarli.</p>
            </objectDesc>
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1424 marzo 12</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          † In nomine domini nostri Iesu Cristi, amen. Anno incarnationis ipsius millesimo quatrigentesimo vicesimo quarto, regnante serenissima domina
          <persName key="Giovanna II d'Angiò-Durazzo" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q236933">Iohanna secunda</persName>
          , Dei gratia
          <placeName key="Ungheria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q28">Hungarie</placeName>
          ,
          <placeName key="Gerusalemme" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1218">Ierusalem</placeName>
          et
          <placeName key="Sicilia" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          ,
          <placeName key="Dalmazia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q528042">Dalmatie</placeName>
          ,
          <placeName key="Croazia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q224">Crohatie</placeName>
          ,
          <placeName key="Regno di Galizia e Lodomeria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2396442">Lodomerie</placeName>
          ,
          <placeName key="Cumania" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1122052">Comanie</placeName>
          <placeName key="Bulgaria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q219">Bulgarieque</placeName>
          regina,
          <placeName key="Provenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q101081">Provincie</placeName>
          et
          <placeName key="Forcalquier" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q104431">Forcalquerii</placeName>
          ac
          <placeName key="Piemonte" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1216">Pedimontis</placeName>
          comitissa, regnorum vero eius anno octavo, feliciter, amen, die duodecimo mensis marcii, secunde indictionis, in civitate
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          .
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Nos
          <persName key="Carluccio de Musculo, giudice">Carlucius de Musculo</persName>
          de
          <placeName key="Napoli" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q2634">Neapoli</placeName>
          , civis dicte civitatis
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          , annalis ipsius civitatis iudex,
          <persName key="Antonio Mordente, notaio">Antonius Mordente</persName>
          de
          <placeName key="Laurino" ref="https://it.wikipedia.org/Q80999">Laurino</placeName>
          , civis civitatis eiusdem, plupicus
          <ref target="#Nw5u3pdscu" type="alpha" />
          ubique per provincias
          <placeName key="Terra di Lavoro" ref="https://it.wikipedia.org/Q765893">Terrelaboris</placeName>
          et comitatus
          <placeName key="Molise" ref="https://it.wikipedia.org/Q1443">Molisii</placeName>
          ,
          <placeName key="Principato Ultra e Citra" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q15141466">Principatus</placeName>
          citra et ultra Serras
          <placeName key="Montoro" ref="https://it.wikipedia.org/Q15515531">Serras Montorii</placeName>
          ac
          <placeName key="Basilicata" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q1452">Basilicate</placeName>
          reginali auctoritate notarius et subscripti testes ad hoc specialiter vocati et rogati presenti scripto instrumento vendicionis puplico fatemur, notumfacimus et testamur quod in nostri presencia constituta
          <persName key="Francesca, vedova di Raimondo Falifoci e di Giovanni Palmerio">Francesca</persName>
          , mulier relicta condam
          <persName key="Raimondo Falifoci">Raymundi Falifoci</persName>
          et condam
          <persName key="Giovanni Palmerio">Iohannis Palmerii</persName>
          , oblata, ut asseruit, loci
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Spirito">Santi Spiritus</placeName>
          <ref target="#Nvf18an2n7" type="integer" />
          de civitate predicta
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          , ex una parte, et
          <persName key="Petruccio detto Infante">Petrucio</persName>
          , dicto
          <ref target="#Ngjgpcg5x8" type="alpha" />
          lo Infante, ex parte altera. Ipsa quidem
          <persName key="Francesca, vedova di Raimondo Falifoci e di Giovanni Palmerio">Francesca</persName>
          oblata coram nobis predictis iudice, notario et testibus subscriptis, ostendit et plupice legi fecit quandam cartam papiraceam sigillo magno dicti loci
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Spirito">Santi Spiritus</placeName>
          in cera virdi sigillatam, que erat per omnia tenoris et continencie subsequentis: ...
          <ref target="#Nq7nc66vby" type="integer" />
          . Preterea prefata
          <persName key="Francesca, vedova di Raimondo Falifoci e di Giovanni Palmerio">Francesca Raymundi</persName>
          oblata que supra presens coram nobis predictis iudice, notario et testibus infrascriptis non vi, dolo, metu cohacta vel aliter circumventa sicud sibi in hac parte utile et expediens visum fuit, pro suis comodis et utilitatibus faciendis et auctoritate predicte carte prestite et concesse sibi ut oblate per fratrem
          <persName key="Antonio de Moriconibus, vicario generale dell'ordoien di Santo Spirito in Sassia">Antonium</persName>
          supradictum sponte ac voluntarie coram nobis iudice, notario et testibus subscriptis sua spontanea et gratuita voluntate vendidit, alienavit et per fustis tradicionem assignavit, iure proprio et imperpetuum, eidem
          <persName key="Petruccio detto Infante">Petrucio</persName>
          dicto lo Infante emptori, ibidem presenti, ementi ac recipienti pro se et suis heredibus socziam unam vinee sitam et positam in loco ubi dicitur
          <placeName key="Potenza, località S. Onofrio">Sanctus Honufrius</placeName>
          , cum palmentario comuni cum
          <persName key="Cominello di Giovanni Surdo">Cominello Iohannis Surdi</persName>
          et iuxta vineam seu aliam socziam vinee
          <persName key="Cominello di Giovanni Surdo">Cominelli Iohannis Surdi</persName>
          predicti, mediante lapassata dicti
          <persName key="Cominello di Giovanni Surdo">Cominelli</persName>
          vel alterius sui parte et heredum suorum intus dictam socziam vinee dicti
          <persName key="Petruccio detto Infante">Infantis</persName>
          emptoris ullo modo et ordine quod non faciat dapnum in dicta soczia vinee dicti
          <persName key="Petruccio detto Infante">Infantis</persName>
          emptoris, iuxta vineam notarii
          <persName key="Tommaso Strambo, notaio Surdo">Thomasii Strambi</persName>
          , mediante via puplica
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          , iuxta pastinum seu dictam socziam vinee
          <persName key="Cominello di Giovanni Surdo">Cominelli</persName>
          predicti, mediante sepale que est dicti
          <persName key="Petruccio detto Infante">Infantis</persName>
          emptoris, et alios confines. Et dicta
          <persName key="Francesca, vedova di Raimondo Falifoci e di Giovanni Palmerio">Francesca</persName>
          venditrix prefatum
          <persName key="Petruccio detto Infante">Infantem</persName>
          emptorem pro se et suis heredibus in corporalem possessionem dicte soczie vinee coram nobis per fustem induxit ad verum dominium et proprietatem ipsius
          <persName key="Petruccio detto Infante">Infantis</persName>
          emptoris et heredum suorum ad habendum, tenendum, possidendum, vendendum, donandum, permutandum, nec non et quocumque modo voluerint dictus emptor et sui heredes alienandum, cum viis suis in dictam socziam vinee intrandi et exeundi atque cum omnibus aliis iuribus et pertinentiis suis sibi pertinentibus quovis modo. Pro qua venditione dicta
          <persName key="Francesca, vedova di Raimondo Falifoci e di Giovanni Palmerio">Francesca</persName>
          venditrix coram nobis confessa et contenta fuit se habuisse et manualiter recepisse a dicto
          <persName key="Petruccio detto Infante">Infante</persName>
          emptore nomine precii in carlenis argenti ponderis generalis sexaginta per unciam computatis, uncias tres, totum silicet precium venditionis ipsius. Promictens dicta venditrix
          <persName key="Francesca, vedova di Raimondo Falifoci e di Giovanni Palmerio">Francesca</persName>
          per se et suos heredes dicto emptori pro se et suis heredibus stipulanti litem, controversiam vel questionem aliquam de dicta soczia vinee ullo umquam tempore non inferre, nec inferenti consentire vel assentiri
          <ref target="#N7ivwlaxka" type="alpha" />
          , sed dictam socziam vinee eidem emptori et suis heredibus ab omni homine et persona quacumque legitime defendere, guarentire, disbrigare et de evictione teneri et dictam vendicionem et omnia et singula supradicta et infrascripta rata et firma habere, tenere et numquam contrafacere vel venire per se et suos heredes aut aliquos alios quovis modo, in iudicio vel extra, de iure vel de facto, aliqua occasione, modo, ingenio seu tractatu, sub pena dupli precii supradicti, medietate ipsius reginali curie vel alteri cuicumque curie ubi exinde facta fuerit reclamatio seu querela, et altera medietate dicto emptori et suis heredibus persolvenda, totiens quotiens fuerit exinde quomodolibet contraventum, me predicto notario tamquam persona puplica pro parte dicte curie et dicti emptoris pro se et suis heredibus a prefata vendicione penam ipsam sollemniter et legitime stipulante, qua commissa vel non commissa, exacta vel non exacta seu gratiose remissa, presens nichilominus instrumentum cum omnibus que in se continet in suo semper robore et efficacia perseveret, cum refectione dampnorum, interesse et expensarum litis et extra que fierent propterea quoquomodo, de quibus stari et credi debeat assertioni cum iuramento dicte
          <ref target="#N23qdaj069" type="alpha" />
          emptoris et eius heredum, nulla alia probatione quesita. Et renunciavit super hiis dicta venditrix voluntarie et expresse pro cautela dicti emptoris et heredum suorum exceptioni doli mali, vis, metus et in factum, presentis non sic celebrati contractus, exceptioni deceptionis et fraudis reique predicto modo non geste vel aliter habite quam superius continetur et est expressum, exceptioni dicte non numerate pecunie, non solute, non habite et non recepte ac non boni argenti, legi resisorie
          <ref target="#Ntj4e60w3t" type="alpha" />
          qua deceptis ultra dimidiam iusti precii subvenitur et omnibus aliis auxiliis et beneficiis omnium iurium atque legum, et specialiter iuri dicenti generalem renunciationem non valere, et iuri per quod cavetur quod dicto iuri renunciari non possit, quibus et propter que dicte venditio et confessio seu huius venditionis instrumentum tenor possit in aliquo minui vel infringi. Pro quibus omnibus et singulis actendendis et inviolabiliter observandis quodque predicta omnia vera sint, dicta venditrix prefato
          <persName key="Petruccio detto Infante">Infanti</persName>
          emptori presenti et recipienti coram nobis ad sancta Dei evangelia tacta per eam iuravit et prestitit iuramentum.
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nw5u3pdscu" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così A, qui e dopo</hi>
            .
          </note>
          <note xml:id="Ngjgpcg5x8" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così A, si legga</hi>
            dictus.
          </note>
          <note xml:id="Nvf18an2n7" type="integer">
            La prima menzione dell’ospedale potentino, dipendenza del S. Spirito in Sassia in Roma, si riscontra in due testamenti inediti del 23 settembre 1392, dell'arciprete Graziano di Giacobino de Graciano, e del 27 luglio 1422, di Antonio de Vitellis (ASNa, Regia Camera della Sommaria, Diversi, 1a numerazione, Volume di istrumenti, cc. 106v-109v, n. 40; cc. 181r-184v, n. 58). Un istrumento di procura del 14 aprile 1440, inserto in un contratto dell’8 febbraio dell’anno seguente rogato dal notaio Giacomo de Ripa della terra di Palo, nella provincia di Principato citra, contiene la nomina di frate Teruccio di Auletta a procuratore degli ospedali di Santo Spirito di Potenza, di Pulcino Buccino e di Auletta da parte del capitolo dell’Ospedale di Santo Spirito in Sassia di Roma, presieduto da frate Giovanni de Tricarico, precettore generale per il quale si rimanda a DE ANGELIS,
            <hi rend="italic">L’Ospedale di Santo Spirito in Saxia. Dal 1301 al 1500</hi>
            , II, pp. 525-526. Il contratto è sottoscritto, tra gli altri, da Nicola de Alburna, arciprete di Palo e canonico dell’arcidiocesi di Conza (ASPz, Fondo San Francesco di Potenza, perg. n. 47; un regesto, piuttosto travisato, in G. FORTUNATO,
            <hi rend="italic">Badie, feudi e baroni della valle di Vitalba</hi>
            , voll. 3, a cura di T. Pedio, Manduria 1968, vol. III, Cartulario e Codice Potentino, p. 346), che ne assegna la nomina da parte di papa Eugenio IV. Per tali notizie si rimanda anche a PANARELLI, GERARDI,
            <hi rend="italic">Fonti per la storia degli ospedali in Basilicata secc. XIII‐XVI: spunti di indagine</hi>
            , p. 72. L'ospedale di Santo Spirito era sito nella circoscrizione territoriale della parrocchia della Santa Trinità. Sulla sua probabile ubicazione si vedano FONSECA,
            <hi rend="italic">Le istituzioni ecclesiastiche dal Tardo antico al Tardo medioevo</hi>
            , p. 304; PELLETTIERI,
            <hi rend="italic">L’edilizia ecclesiastica fino al XIV secolo</hi>
            , p. 35.
          </note>
          <note xml:id="Nq7nc66vby" type="integer">Doc. n. 32.</note>
          <note xml:id="N7ivwlaxka" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così A, si legga</hi>
            Così A, si legga assentire.
          </note>
          <note xml:id="N23qdaj069" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così A, si legga</hi>
            dicti.
          </note>
          <note xml:id="Ntj4e60w3t" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così A</hi>
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Unde ad futuram memoriam et dicte
          <persName key="Francesca, vedova di Raimondo Falifoci e di Giovanni Palmerio">Francesce</persName>
          venditricis preces et prefati Infantis emptoris suorumque heredum cautelam, factum est exinde presens plupicum instrumentum venditionis ipsius per manus mei predicti notarii, signo meo solito signatum, mei qui supra iudicis et subscriptorum testium signis et subscriptionibus roboratum. Quod scripsi ego idem qui supra notarius, qui premissis omnibus vocatus et rogatus interfui ipsumque solito meo et consueto signo signavi. (SN) Antonius
  † Ego qui supra
          <persName key="Carluccio de Musculo, giudice">Carlucius de Musculo</persName>
          de
          <placeName key="Napoli" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q2634">Neapoli</placeName>
          annalis iudex interfui et me subscripsi.
  † Ego dompnus
          <persName key="Guglielmo de Mallano, prete">Guillelmus de Mallano</persName>
          canonicus
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentinus</placeName>
          testis sum.
  † Ego diaconus
          <persName key="Baldassarre Mordente, diacono">Baldasar Mordente</persName>
          canonicus
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potentinus</placeName>
          testis sum.
  † Ego diaconus
          <persName key="Nicola de Martino, diacono">Nicolaus de Martino</persName>
          testis sum.
  † Ego dompnus
          <persName key="Angel Porcario, prete">Angelus Porcarius</persName>
          testis sum.
  † Signum crucis proprie manus
          <persName key="Mattia de Cagnillo">Mathie de Cagnillo</persName>
          testis qui interfuit scribere nescientis.
  † Signum crucis proprie manus
          <persName key="Laverio de Populo">Laverii de Populo</persName>
          testis qui interfuit scribere nescientis.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>