<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Instrumentum venditionis di Donato de Caffardo a favore del prete Antonio de Tito</title>
        <respStmt>
          <resp>transcription by</resp>
          <name>Giuseppe Russo</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <name>Giuseppe Russo</name>
          <resp>mark-up by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition" />
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source">BSNSP, Diplomatico, pergamene fondo Fusco 25, Potenza, segn. 10-BB-I-24 [A]</bibl>
          <bibl type="tradition" />
          <bibl type="bibliography">PEDIO, La vita a Potenza dai Normanni agli Aragonesi attraverso una inedita cronaca del sec. XVII ed un inedito codice diplomatico, doc. XXIV, p. 149, riprodotto in ID., Potenza dai Normanni agli Aragonesi. Note ed appunti, doc. XXIV, p. 42, sotto la data del 25 ottobre 1385 (regesto)</bibl>
          <bibl type="bibliography">FORTUNATO, Badie, feudi e baroni della valle di Vitalba, vol. III, Cartulario e Codice Potentino, p. 339, sotto la data del 27 ottobre 1385 (regesto)</bibl>
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>BSNSP, Diplomatico, pergamene fondo Fusco (25, Potenza)</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>
                Donato
                <hi rend="italic">de Caffardo</hi>
                di Potenza, con il consenso di Magnella, sua madre e vedova del
                <hi rend="italic">magister</hi>
                Antonio
                <hi rend="italic">de Caffardo</hi>
                , padre di Donato, vende al prete Antonio
                <hi rend="italic">de Tito</hi>
                , della medesima città, una casa sita a Potenza nella ‘parrocchia’ di San Michele, per il prezzo di due once e sei tarì.
              </p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="original">
              <p>Pergamena (mm 290x495) in buono stato di conservazione. Macchie brune lasciate dall’umidità sono diffuse sulla parte superiore della membrana. Macchie scure di muffa si trovano nel campo delle sottoscrizioni testimoniali.</p>
            </objectDesc>
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1383 ottobre 25</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          † In nomine domini nostri Iesu Cristi, amen. Anno a nativitate ipsius millesimo trecentesimo octuagesimo tertio, regnante serenissimo domino domino nostro
          <persName key="Luigi di Taranto" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q738040">Lodovico</persName>
          , Dei gratia rege
          <placeName key="Gerusalemme" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1218">Ierusalem</placeName>
          et
          <placeName key="Sicilia" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          , ducatus
          <placeName key="Puglia" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q1447">Apulie</placeName>
          et principatus
          <placeName key="Capua" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q58477">Capue</placeName>
          ,
          <placeName key="Angiò" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q107426">Andegavie</placeName>
          et
          <placeName key="Tours" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q288">Turonie</placeName>
          duce, comitatum
          <placeName key="Provenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q101081">Provincie</placeName>
          ,
          <placeName key="Forcalquier" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q104431">Forcalquerii</placeName>
          ,
          <placeName key="Piemonte" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1216">Pedimontium</placeName>
          ac
          <placeName key="Le Mans" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q1476">Cenomanie</placeName>
          comite, regnorum suorum anno primo, feliciter, amen, die vicesimo quinto mensis octobris, septime indictionis, apud civitatem
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          .
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Nos
          <persName key="Antonio de Lauro, giudice">Antonius de Lauro</persName>
          de
          <placeName key="Atena Lucana" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q80586">Athena</placeName>
          <ref target="#N21c8terns" type="integer" />
          de
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencia</placeName>
          annalis iudex civitatis ipsius,
          <persName key="Francisco di notar Giacomo, notaio">Franciscus notarii Iacobi</persName>
          de eadem civitate
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          puplicus ubilibet per totum regnum
          <placeName key="Sicilia" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          reginali auctoritate notarius et testes subscripti ad hoc specialiter vocati et rogati presenti scripto puplico fatemur atque testamur quod in nostri presencia constitutus
          <persName key="Donato de Caffardo">Donatus de Caffardo</persName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencia</placeName>
          non vi, non dolo, non metu ductus, ut dixit, nec aliquibus suasionibus circumventus, sed sua bona, libera et gratuita voluntate, sicud sibi utile et expediens visum fuit, vendidit, alienavit et per fustis traddicionem assignavit, iure proprio et imperpetuum, dompno
          <persName key="Antonio de Tito, prete">Antonio de Tito</persName>
          <ref target="#Nlxbk63lkg" type="integer" />
          de eadem civitate
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          , ibidem presenti, pro se et suis heredibus recipienti et ementi, domum unam sitam in dicta civitate
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          in parrochia
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Michele">Sancti Michaelis</placeName>
          , iuxta domum dicti dompni
          <persName key="Antonio de Tito, prete">Antonii</persName>
          emptoris, mediante muro comuni, ab una parte, ab alia parte iuxta domum dicte ecclesie
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Michele">Sancti Michaelis</placeName>
          , mediante muro comuni, ab alia parte iuxta quandam quintanam vicinalem et ab alia parte iuxta rugam puplicam et siqui alii sunt confines. Et dictus venditor prefatum emptorem in corporalem possessionem dicte domus coram nobis per fustem induxit ad verum dominium et proprietatem ipsius emptoris et heredum suorum ad habendum, tenendum, possidendum, vendendum, donandum, permutandum, nec non et quocumque modo voluerint dictus emptor et sui heredes alienandum, cum viis suis in dicta domo intrandi et exeundi atque cum omnibus aliis iuribus et pertinentiis suis sibi pertinentibus quovis modo. Pro qua venditione dictus venditor coram nobis confexus et contentus fuit se habuisse et manualiter recepisse a dicto emptore nomine precii in carlenis argenti sexaginta per unciam et duobus pro tareno quolibet computatis, uncias duas et tarenos sex, ponderis generalis, totum silicet precium venditionis ipsius. Promictens dictus venditor per se suosque heredes dicto emptori pro se et suis heredibus stipulanti litem, controversiam vel questionem aliquam de dicta domo ullo umquam tempore non inferre, nec inferenti consentire vel assentire, sed dictam domum eidem emptori et suis heredibus ab omni homine et persona quacumque legitime defendere, guarentire et disbrigare et de evictione teneri et dictam vendicionem et omnia et singula supradicta et infrascripta firmam et firma ac ratam et rata habere et tenere et numquam contrafacere vel venire per se et suos heredes, aud aliquos quovis modo, in iudicio vel extra iudicium, de iure vel de facto, aliqua occasione, modo, ingenio seu tractatu, sub pena dupli precii supradicti, medietate ipsius pene curie regie vel alteri curie ubi exinde facta fuerit reclamatio seu querela, et altera medietate dicto emptori vel suis heredibus persolvenda totiens quotiens fuerit exinde quomodolibet contrafactum, me predicto notario tamquam persona puplica pro parte dicte curie et dicto emptore a prefato venditore penam ipsam sollemniter stipulante, qua commissa vel non commissa, exacta vel non exacta seu gratiose remissa presens nichilominus instrumentum cum omnibus que in se continet in suo semper robore et efficacia perseveret, cum refectione dampnorum, interesse et expensarum litis et extra litem que fierent propterea quoquomodo, de quibus stari et credi debeat assertioni cum iuramento dicti emptoris et eius heredum, nulla alia probatione quesita. Et renunciavit super hiis dictus venditor voluntarie et expresse pro cautela dicti emptoris et heredum suorum exceptioni doli mali, vix, metus et in factum, presentis non sic celebrati contractus, exceptioni deceptionis et fraudis reique predicto modo non geste vel aliter habite quam superius continetur et est expressum, exceptioni dicte non numerate pecunie, non solute, non habite et non recepte ac non boni argenti, legi ressissorie qua deceptis ultra dimidiam iusti precii subvenitur, et generaliter omnibus aliis ausiliis et beneficiis omnium iurium atque legum, et specialiter iuri dicenti generalem renunciationem non valere et iuri per quod cavetur quod dicto iuri renunciari non possit, quibus et propter que dicte venditio et confexio et scripti huius tenor possent in aliquo minui vel infringi. Pro quibus omnibus et singulis actendendis et inviolabiliter observandis quodque predicta omnia et singula vera sunt, dictus venditor prefato emptori presenti et recipienti coram nobis corporaliter tacta prestitit ad sancta Dei evangelia iuramentum. Preterea
          <persName key="Magnella, madre di Donato de Caffardo">Magnella</persName>
          , mater dicti
          <persName key="Donato Caffardo">Donati</persName>
          venditoris, uxor condam magistri
          <persName key="Antonio Caffardo">Antonii Caffardi</persName>
          , patris
          <persName key="Donato Caffardo">Donati</persName>
          ipsius, de eadem civitate
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          , mero iure romano vivens, sicut ceteri homines et mulieres ipsius civitatis
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          ab antiquo vixerunt et vivunt, dicte venditionis dicte domus per eundem
          <persName key="Donato Caffardo">Donatum</persName>
          facte, sicut predicitur, dicto emptori sua spontanea voluntate, ut dixit, consensit eamque ratificavit et acceptavit. Et renunciavit omnibus iuribus et actionibus quibuscumque que sibi forte competerent et posset in futurum competere in et super dicta domo vendita, tam ratione dotium suarum quam dodarii et omnium aliorum iurium quorumcumque, et de ipsa venditione firma et rata habenda et contra ipsam non veniendo quoquomodo. Et proinde obligavit se ad penam predictam solvendam et stipulatam ut supra et dicto emptori proinde corporaliter tacta iuravit, et voluerunt ipsi contrahentes quod si aliqua iuris sollempnitas in presenti instrumento deficeret tacite et expresse intelligatur in eo et totiens refici possit et emendari ad consilium sapientis quotiens opus erit veritatis tamen substantia non mutata. Unde ad futuram memoriam et dicti
          <persName key="Donato Caffardo">Donati</persName>
          venditoris ac
          <persName key="Magnella, madre di Donato de Caffardo">Magnelle</persName>
          consencietricis preces et prefati dompni
          <persName key="Antonio de Tito, prete">Antonii</persName>
          emptoris et heredum suorum cautelam factum est exinde presens puplicum instrumentum per manus mei predicti notarii signo meo solito signatum, mei qui supra iudicis ac nostrum predictorum subscriptorum testium subscriptionibus roboratum.
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nzam0yg0qd" type="integer">Add note here</note>
          <note xml:id="N21c8terns" type="integer">Atena Lucana (Potenza)</note>
          <note xml:id="Nlxbk63lkg" type="integer">Tito (Potenza)</note>
        </span>
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Quod scripsi ego predictus
          <persName key="Francisco di notar Giacomo, notaio">Franciscus</persName>
          puplicus ut supra notarius qui premissis omnibus vocatus et rogatus interfui ipsumque meo consueto signo signavi. SN Franciscus  
  † Ego
          <persName key="Antonio de Lauro, giudice">Antonius de Lauro</persName>
          qui supra civitatis
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          annalis iudes
          <ref target="#N7vzs973lu" type="alpha" />
          .
  † Ego dompnus
          <persName key="Bernardo, arciprete di San Michele">Bernardus</persName>
          archipresbiter
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Michele">Sancti Michaelis</placeName>
          de
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencia</placeName>
          testis interfui.
  † Ego presbiter
          <persName key="Angelo Millarano, prete">Angelus Millarano</persName>
          <ref target="#Nqx70p3k7i" type="alpha" />
          testis interfui.
  † Ego presbiter
          <persName key="Leonardo Deotibile, prete">Leonardus Deothebilis</persName>
          testis interfui.
  † Ego diaconus
          <persName key="Nicola di Ricigliano, diacono">Nicolaus de Ricilliano</persName>
          <ref target="#N5rwdn2y8r" type="integer" />
          testis interfui.
  † Ego diaconus
          <persName key="Nicola de Martino, diacono">Nicolaus de Martino</persName>
          testis interfui.
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="N7vzs973lu" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così A</hi>
            Così A.
          </note>
          <note xml:id="Nqx70p3k7i" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così A</hi>
            .
          </note>
          <note xml:id="N5rwdn2y8r" type="integer">Ricigliano (Salerno)</note>
        </span>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>