<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Instrumentum venditionis di Giovanni a favore di suo figlio Elia</title>
        <respStmt>
          <resp>transcription by</resp>
          <name>Giuseppe Russo</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>mark-up by</resp>
          <name>Giuseppe Russo</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition">A. PELLETTIERI, Le pergamene di Potenza di età normanno-sveva (1178-1257), doc. 2, pp. 75-76 [P].</bibl>
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source">BSNSP, Diplomatico, pergamene fondo Fusco (25, Potenza), segn. 10-BB-I-2 [A]</bibl>
          <bibl type="tradition" />
          <bibl type="bibliography">PEDIO, La vita a Potenza dai Normanni agli Aragonesi attraverso una inedita cronaca del sec. XVII ed un inedito codice diplomatico, doc. II, p. 142, riprodotto in ID., Potenza dai Normanni agli Aragonesi. Note ed appunti, doc. II, p. 35 (regesto)</bibl>
          <bibl type="bibliography">FORTUNATO, Badie, feudi e baroni della valle di Vitalba, vol. III, Cartulario e Codice Potentino, p. 325 (regesto)</bibl>
          <bibl type="bibliography">C. COLAFEMMINA, Gli Ebrei fra tarda Antichità e Medioevo, in Storia della Basilicata, 2. Il Medioevo, a cura di C.D. Fonseca, Bari-Roma 2012, pp. 307-327, qui p. 321 (notizia)</bibl>
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>BSNSP, Diplomatico, pergamene fondo Fusco (25, Potenza)</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>
                Giovanni, alla presenza di uomini e testimoni di Potenza, vende a suo figlio Elia una terra sita al Pantano, per il prezzo di un’oncia e un quarto d’oro. A garanzia della transazione è stabilita una pena di venti reali d’oro per i contravventori ed è nominato fideiussore Giovanni
                <hi rend="italic">de Rollando</hi>
                .
              </p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="original">
              <p>Pergamena (mm 315x235) in buono stato di conservazione. Sono presenti lievi macchie di muffa sulla parte inferiore del supporto.</p>
            </objectDesc>
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1204 febbraio</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          † In nomine sancte et individue Trinitatis, amen. Anno ab incarnatione salvatoris nostri Iesu Cristi millesimo ducentesimo
          <ref target="#Nt72vpd2n6" type="alpha" />
          quarto, mense februarii, septime indictionis) et regnante domino nostro
          <persName key="Federico II di Svevia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q130221">Frederico</persName>
          , Dei gratia rege
          <placeName key="Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          , ducatus
          <placeName key="Puglia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1447">Apulie</placeName>
          et principatus
          <placeName key="Capua" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q58477">Capue</placeName>
          , sexto anno regni eius, feliciter, amen.
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nt72vpd2n6" type="alpha">
            <hi rend="italic">P</hi>
            duecentesimo
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          In presencia bonorum hominum ac subscriptorum testium
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          , ego
          <persName key="Giovanni">Iohannes</persName>
          vendo et trado tibi
          <persName key="Elia, figlio di Giovanni">Helie</persName>
          , filio meo, unam meam terram sitam in
          <placeName key="Pantano, contrada">Pantano</placeName>
          , hiis finibus circumdatam
          <ref target="#N080wrxprx" type="alpha" />
          , scilicet ab oriente tenent ecclesia
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Michele">Sancti Mychaelis</placeName>
          et
          <persName key="Alessio di Potenza">Alexius de Potencina</persName>
          , a meridie tenet
          <persName key="Giovanni di Rolando">Iohannes de Rollando</persName>
          , ab occidente via publica et a septentrione teneo ego supradictus Iohannes venditor. Hanc autem terram qualiter est hiis prescriptis finibus circumdata per designata latera quattuor, una cum omnibus accessionibus et ingressionibus tibi prenominato filio meo vendo et trado, pro qua etenim
          <ref target="#N4m045mhs7" type="alpha" />
          terra recepi a te iamdicto Helia unciam auri unam et quartam nomine pretii. Quapropter
          <ref target="#Nulw5u3r0k" type="alpha" />
          do et trado tam tibi quam et tuis heredibus liberam et omnimodam potestatem tenendi, possidendi
          <ref target="#N6igfbjqhg" type="alpha" />
          , vendendi
          <ref target="#N3l3wthgd9" type="alpha" />
          , donandi
          <ref target="#Nu6dkhhx0v" type="alpha" />
          , permutandi, nec non et quocumque modo volueritis alienandi predictam terram. Insuper repromitto tibi
          <ref target="#N8ssec4mu0" type="alpha" />
          et heredibus tuis defendere et guarentire contra omnes homines qui te vel heredes molestare vel inquietare temptaverint tuos more iudiciorum et si ego prephatus Iohannes vel mei heredes aut aliquis per me vel per meos heredes super te vel super tuos heredes venire temptaverimus vel eam deinceps aliquo modo calumpniati
          <ref target="#Nwrmmt3mbn" type="alpha" />
          fuerimus seu repetere
          <ref target="#N1m9kd4z0m" type="alpha" />
          vel subtraere vobis quesierimus aut defendere et guarentire eam vobis ab omnibus hominibus, ut supradictum
          <ref target="#No3y0z628w" type="alpha" />
          est, noluerimus more iudiciorum
          <ref target="#Ngnjmdo41i" type="alpha" />
          , debeamus componere viginti regales aureos nomine pene, medietatem tibi et heredibus tuis et alteram medietatem regali curie, venditione prephata rata perpetua permanente, preterea guadiam tibi dedi et fideiussorem de guarenticia posui dictum
          <persName key="Giovanni di Rolando">Iohannem de Rollando</persName>
          .
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="N080wrxprx" type="alpha">
            <hi rend="italic">P</hi>
            circum datam
          </note>
          <note xml:id="N4m045mhs7" type="alpha">
            <hi rend="italic">P</hi>
            et enim
          </note>
          <note xml:id="Nulw5u3r0k" type="alpha">
            <hi rend="italic">P</hi>
            qua propter
          </note>
          <note xml:id="N6igfbjqhg" type="alpha">
            <hi rend="italic">P</hi>
            possidenti
          </note>
          <note xml:id="N3l3wthgd9" type="alpha">
            <hi rend="italic">P</hi>
            venendi
          </note>
          <note xml:id="Nu6dkhhx0v" type="alpha">
            <hi rend="italic">P</hi>
            domandi
          </note>
          <note xml:id="N8ssec4mu0" type="alpha">
            <hi rend="italic">P</hi>
            omette tibi
          </note>
          <note xml:id="Nwrmmt3mbn" type="alpha">
            <hi rend="italic">P</hi>
            calumniata
          </note>
          <note xml:id="N1m9kd4z0m" type="alpha">
            <hi rend="italic">P</hi>
            repecere
          </note>
          <note xml:id="No3y0z628w" type="alpha">
            <hi rend="italic">P</hi>
            supradicutum
          </note>
          <note xml:id="Ngnjmdo41i" type="alpha">
            <hi rend="italic">P</hi>
            iudicioirum
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Et taliter ego
          <persName key="Salustio, notaio di Potenza">Salustius</persName>
          publicus
          <placeName key="Potenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          notarius hoc instrumentum scripsi quia interfui. (SN)
  † Signum manus
          <persName key="Ardimento">Ardimenti</persName>
          qui et interfuit testis.
  † Signum manus
          <persName key="Roberto di prete Moresio">Robberti de presbitero Muresio</persName>
          qui et interfuit testis.
  † Signum manus
          <persName key="Onofrio">Eunufrii</persName>
          <ref target="#Nf0fyuw4ju" type="alpha" />
          qui et interfuit testis.
  † Signum manus
          <persName key="Guglielmo Tufo">Guillelmi Rufi</persName>
          qui et interfuit testis
          <ref target="#Nsah7ol8gg" type="alpha" />
          .
  † Signum manus
          <persName key="Giovanni di Rolando">Iohannis de Rollando</persName>
          qui fideiussor est de guarenticia.
  † Signum manus
          <persName key="Gugliemo di Abramo">Guillelmi de Habraam</persName>
          <ref target="#N8ywvq1tgf" type="integer" />
          qui et interfuit testis.
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nf0fyuw4ju" type="alpha">
            <hi rend="italic">P</hi>
            Cunufrii
          </note>
          <note xml:id="Nsah7ol8gg" type="alpha">
            <hi rend="italic">P omette l’intera sottoscrizione testimoniale</hi>
          </note>
          <note xml:id="N8ywvq1tgf" type="integer">
            Guglielmo de Habraam, come ha osservato Cesare Colafemmina, rappresenta, insieme ad Elia e a suo padre Giovanni, contraenti del documento, il più antico testimone della presenza degli Ebrei a Potenza nelle fonti documentarie (COLAFEMMINA,
            <hi rend="italic">Gli Ebrei fra tarda Antichità e Medioevo</hi>
            , p. 321). La comunità ebraica, del resto, come attesta un documento del 1322, possedeva a Potenza una tintoria sulla quale il vescovo della città vantava diritti (R. CAGGESE,
            <hi rend="italic">Roberto d'Angiò e i suoi tempi</hi>
            , 2 voll., Firenze 1922, I, p. 462)
          </note>
        </span>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>