<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Instrumentum venditionis di Francesca Moresio a favore di del diacono Giacomo Pissitella</title>
        <respStmt>
          <resp>mark-up by</resp>
          <name>Giuseppe Russo</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <name>Giuseppe Russo</name>
          <resp>transcription by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition" />
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source">BSNSP, Diplomatico, pergamene fondo Fusco (25, Potenza), segn. 10-BB-I-16 [A]</bibl>
          <bibl type="tradition" />
          <bibl type="bibliography">PEDIO, La vita a Potenza dai Normanni agli Aragonesi attraverso una inedita cronaca del sec. XVII ed un inedito codice diplomatico, doc. XVI, p. 146, riprodotto in ID., Potenza dai Normanni agli Aragonesi. Note ed appunti, doc. XVI, p. 39 (regesto)</bibl>
          <bibl type="bibliography">FORTUNATO, Badie, feudi e baroni della valle di Vitalba, vol. III, Cartulario e Codice Potentino, p. 331 (regesto)</bibl>
          <bibl type="bibliography">SCALISE, La diocesi potentina nel Medioevo: riflessioni su vescovi e patrimonio del clero, p. 76 (notizia)</bibl>
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>BSNSP, Diplomatico, pergamene fondo Fusco (25, Potenza)</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>Francesca Moresio, moglie di Guglielmo di Brindisi di Montagna, abitante in Potenza, con licenza e consenso di suo marito, vende al diacono Giacomo Pissitella, abitante nella predetta terra, una casa sita a Potenza nella ‘parrocchia’ di San Michele, per il prezzo di quattro once e ventiquattro tarì. A garanzia della transazione è stabilita una pena di venti augustali d’oro per i contravventori e sono nominati fideiussori Madio e Giacomo Moresio, fratelli di Francesca.</p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="original">
              <p>Pergamena (mm 255x320) in discreto stato di conservazione. Sono presenti diverse macchie scure lasciate dall’umidità sparse su tutta la membrana, più marcate al centro del supporto. A causa di rosicatura di topi, manca un vistoso lembo della membrana in alto a sinistra, che inficia il recupero integrale dello scritto.</p>
            </objectDesc>
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1317 [maggio 17-agosto 31]</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          † Anno dominice incarnationis millesimo trecentesimo septimo decimo, regnante domino nostro
          <persName key="Roberto d'Angiò" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q290720">Roberto</persName>
          , Dei gratia invictissimo
          <placeName key="Gerusalemme" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1218">Ierusalem</placeName>
          et
          <placeName key="Sicilia" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Si[cilie</placeName>
          rege, ducatus]
          <placeName key="Puglia" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q1447">Apulie</placeName>
          et principatus
          <placeName key="Capua" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q58477">Capue</placeName>
          ,
          <placeName key="Provenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q101081">Provincie</placeName>
          ,
          <placeName key="Forcalquier" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q104431">Forcalquerii</placeName>
          et
          <placeName key="Piemonte" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1216">Pedimontis</placeName>
          comite, regnorum eius anno nono, feliciter, [amen, mense ... die ...] eiusdem, quintedecime indictionis, aput
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potenciam</placeName>
          .
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          In presencia
          <persName key="Bernardo de Comestabulo, giudice">Bernardi de Comestabulo</persName>
          iudicis
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          ,
          <persName key="Roberto di Lagopesole, notaio">Roberti de Lacupensuli</persName>
          puplici
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          notarii et subscriptorum testium licteratorum de eadem terra
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          ad hoc specialiter vocatorum et rogatorum, ego [
          <persName key="Francesca, moglie di Guglielmo di Brindisi di Montagna">Francisca</persName>
          mulier, uxor iudicis]
          <persName key="Guglielmo di Brindisi di Montagna, giudice">Guillelmi</persName>
          de
          <placeName key="Brindisi di Montagna" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q52536">Brondusio de Montanea</placeName>
          , habitatris
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          , iure romano vivens, sicut ceteri homines et mulieres dicte terre
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          ab antico vixerunt et vivunt, vendo et trado tibi iacono
          <persName key="Giacono Piscitella, diacono">Iacobo Pissitella</persName>
          , habitatori
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          , ementi et [per fustem] recipienti pro te et tuis heredibus, iure proprio inperpetuum, domum unam meam quam habeo, teneo et possideo in terra
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          in parochia
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Michele">Sancti Michaelis</placeName>
          , [cum] omnibus accessionibus et ingressionibus suis, una cum consensu, voluntate, licentia et auctoritate dicti iudicis
          <persName key="Guglielmo di Brindisi di Montagna, giudice">Guillelmi</persName>
          , viri mei, ibidem presentis et in ipso contractu consencientis ratum [et] firmum habentis, fines cuius domus sunt hii: a primo latere tenet
          <persName key="Giacomo Moresio">Iacobus Moresius</persName>
          , mediante muro et pariete lignea comunibus, a secundo latere tenet
          <persName key="Giovanni de Pantaleone">Iohannes de Pantaleone</persName>
          et heres
          <persName key="Lorenzo de Lombarda">Laurencii de Lombarda</persName>
          , mediante quintanella comuni; a tercio latere tenet heres
          <persName key="Guglielmo de Peregrina">Guillelmi de Peregrina</persName>
          et
          <persName key="Perna, moglie di Guglielmo de Peregrina">Perna</persName>
          , uxor quondam dicti
          <persName key="Guglielmo de Peregrina">Guillelmi</persName>
          , a quarto vero latere tenet notarius
          <persName key="Nicola di giudice Santoro, notaio">Nicolaus de iudice Sanctoro</persName>
          , mediante quintanella comuni. Pro qua domo ego dicta
          <persName key="Francesca, moglie di Guglielmo di Brindisi di Montagna">Francisca</persName>
          recepi a te iacono
          <persName key="Giacono Piscitella, diacono">Iacobo</persName>
          , nomine totius precii vendicionis ipsius, uncias quatuor et tarenos viginti quatuor in karolensibus argenteis computatis per unciam sexaginta ponderis generalis. Renuncians exceptioni non numerate pecunie, non ponderati et electi argenti et omni legum et iuris auxilio, canonico et civili, propter quod dicta vendicio retractari posset sive infringi. Quapropter do et trado tibi et tuis heredibus omnimodam et liberam potestatem tenendi, possidendi, vendendi, donandi, permutandi, nec non et quocumque modo tibi et tuis heredibus alienandi placuerit domum predictam. Insuper repromicto tibi et tuis heredibus ipsam domum defendere et guarentire contra omnes homines, qui te vel tuos heredes molestare vel inquietare tentaverint more iudiciorum, et si ego predicta
          <persName key="Francesca, moglie di Guglielmo di Brindisi di Montagna">Francisca</persName>
          vel aliquis per me vel meos heredes contra te vel tuos heredes de predicta domo tempore aliquo presenti vel futuro venerimus aut eandem repetere vel subtrahere quesierimus ingenio sive causa aut eandem domum defendere et guarentire non potuerimus aut noluerimus ab omnibus heredibus, ut est dictum, augustales auri viginti nomine pene componere debeamus, medietatem ipsius pene predicte tibi vel tuis heredibus et alteram medietatem soluturam curie reginali, que pena predicta soluta vel non soluta, sit vendicione dicte domus nichilominus in suo robore perpetuo valitura, me predicto notario pro parte dicte curie et dictus iaconus Iacobus pro se et suis heredibus stipulantibus legitime penam ipsam. Preterea volo et mando quod quotiens expedierit dictum instrumentum reficere totiens refici valeat ad consilium sapientis, dum non sit mutata substancia veritatis. Insuper ego ipsa
          <persName key="Francesca, moglie di Guglielmo di Brindisi di Montagna">Francisca</persName>
          iuravi ad sancta Dei evangelia corporaliter libro tacto omnia et singula dicta superius firma tenere et non contrafacere vel venire, de iure vel de facto, in iudicio vel extra, ingenio aliquo sive causa, fideiussorem exinde de evictione tibi posui
          <persName key="Madio Moresio">Madium Moresium</persName>
          et
          <persName key="Giacomo Moresio">Iacobum Moresium</persName>
          , fratres meos.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Unde ad futuram memoriam et tui dicti iaconi
          <persName key="Giacono Piscitella, diacono">Iacobi</persName>
          ac tuorum heredum cautelam hoc presens puplicum instrumentum exinde factum est per manus mei qui supra
          <persName key="Roberto di Lagopesole, notaio">Roberti</persName>
          puplici
          <placeName key="Potenza" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Potencie</placeName>
          notarii signo meo solito, signo et subscriptione mei qui supra iudicis, signis et subscriptionibus nostrorum subscriptorum testium roboratum. SN
  †
          <persName key="Bernardo de Comestabulo, giudice">Bernardus</persName>
          scripto iudex testatur in isto. 
  † Ego presbiter
          <persName key="Guglielmo Caputo, prete, canonico di Potenza e Muro">Guillelmus Caputus</persName>
          canonicus Potentinus et
          <placeName key="Muro Lucano" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q52613">Muranensis</placeName>
          cantor interfui. 
  † Ego presbiter
          <persName key="Manfredi, prete">Manfridus</persName>
          clericus ecclesie
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Michele">Sancti Michaelis</placeName>
          interfui.
  † Ego presbiter
          <persName key="Gerardo, prete">Girardus</persName>
          clericus ecclesie
          <placeName key="Potenza, chiesa di S. Michele">Sancti Michaelis</placeName>
          interfui.
  † Ego
          <persName key="Nicola de Plantidosa">Nicolaus de Plantidosa</persName>
          interfui.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>