<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>PLINIUS SECUNDUS</title>
        <author>Naturalis Historia</author>
        <respStmt>
          <resp>transcription by</resp>
          <name>Chiara Telesca</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2026</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition">1-8) Ad editionem K. F. T. Mayhoff, Naturalis Historia, in aedibus B. G. Teubneri, Lipsiae 1906</bibl>
          <bibl type="bibliography">1-7) Pliny the Elder's World: Natural History, Books 2-6. Brian Turner and Richard J. A. Talbert (translation). Published by Cambridge University Press, 2022</bibl>
          <bibl type="bibliography">8) Gaio Plinio Secondo. Storia Naturale, Libri 7-11, Trad. e note di Alberto Borghini, Elena Giannarelli, Arnaldo Marcone, Giuliano Ranucci, BO 1982, p.152-153</bibl>
          <bibl type="primary-source" />
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="tradition" />
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>39_Source</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>Lorem ipsum dolor sit amet</p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="modern_print">
              <p>Lorem ipsum dolor sit amet</p>
            </objectDesc>
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <profileDesc>
      <langUsage>
        <language ident="la">Latin</language>
      </langUsage>
      <textClass>
        <keywords>
          <term type="function" />
          <term type="form">prose</term>
          <term type="genre" />
          <term type="source">literary</term>
        </keywords>
      </textClass>
    </profileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>23/24 - 79 d.C.</date>
      </docDate>
      <div type="text">
        <p>1) III, 71. Popoli della Lucania e del Bruttio.
                    A Silero regio tertia et ager Lucanus Bruttiusque incipit, nec ibi rara incolarum mutatione. Tenuerunt eum Pelasgi, Oenotri, Itali, Morgetes, Siculi, Graeciae maxime populi, novissime Lucani Samnitibus orti duce Lucio.</p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="text">
        <p>
          1) Traduzione. 
                    The third region,
          <placeName key="Lucanian" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1131978">Lucanian</placeName>
          and
          <placeName key="Bruttian" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q10436544">Bruttian</placeName>
          territory, begins at the
  Silerus; here too the inhabitants have changed frequently. Its occupiers have been
          <persName key="Pelasgi" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q107822">Pelasgi,</persName>
          <persName key="Oenotri" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q922562">Oenotri,</persName>
          <persName key="Itali" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3617880">Itali,</persName>
          <persName key="Morgetes" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q429732">Morgetes,</persName>
          <persName key="Siculi" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q959419">Siculi,</persName>
          [then] most notably Greek communities and most recently
          <persName key="Lucani" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1264391">Lucani,</persName>
          <persName key="Samnite" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q500272">Samnite</persName>
          descendants under their leader Lucius.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="text">
        <p>2) III, 95. Ausoni prima abitanti della Magna Grecia.
                    A Locris Italiae frons incipit, Magna Graecia appellata, in tris sinus recedens Ausonii maris, quoniam Ausones tenuere primi.</p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="text">
        <p>
          2) Traduzione. 
                    After Locri begins the side of
          <placeName key="Italia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q913582">Italia</placeName>
          called Magna Graecia, dented by
  three bays of the Ausonian sea because
          <persName key="Ausones" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q4257463">Ausones</persName>
          were the first to hold it.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="text">
        <p>3) III, 98. Le città dei Bruttii e dei Lucani.
                    Mediterranei Bruttiorum Aprustani tantum, Lucanorum autem Atinates, Bantini, Eburini, Grumentini, Potentini, Sontini, Sirini, Tergilani, Ursentini, Volcentani, quibus Numestrani iunguntur. Praeterea interiisse Thebas Lucanas Cato auctor est, et Mardoniam Lucanorum urbem fuisse Theopompus, in qua Alexander Epirotes occubuerit.</p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="text">
        <p>
          3) Traduzione. 
                    The only inland
          <persName key="Bruttii" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q994847">Bruttii</persName>
          are the Aprustani, but of the
          <persName key="Lucani" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1264391">Lucani</persName>
          there are Atinates, Bantini, Eburini, Grumentini, Potentini, Sontini, Sirini, Tergilani, Ursentini, Volcentani to whom Numestrani are linked. In addition, Thebae Lucanae no longer exists according to Cato, and Theopompus says there used to be a city of the
          <persName key="Lucani" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1264391">Lucani</persName>
          ,
          <placeName key="Pandosia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1451133">Pandosia,</placeName>
          where
          <persName key="Alexander" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q335658">Alexander</persName>
          of Epirus died.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="text">
        <p>
          4) III, 99. Eponimi di Messapia e Peucezia. 
                    Graeci Messapiam a duce appellavere et ante Peucetiam a
          <persName key="Peucetio" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q12883447">Peucetio</persName>
          <persName key="Oenotri" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2715690">Oenotri</persName>
          fratre in Sallentino agro.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="text">
        <p>4) Traduzione. 
                    Greeks called [the peninsula] Messapia after a chief [Messapos], and before that Peucetia after Peucetius, Oenotrus’ brother, in the territory of the Sallentini.</p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="text">
        <p>5) III, 102.Le città e i fiumi dei Pediculi. 
                    Poediculorum oppida Rudiae, Egnatia, Barium, amnes Iapyx a Daedali filio rege, a quo et Iapygia Acra, Pactius, Aufidus ex Hirpinis montibus Canusium praefluens.</p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="text">
        <p>5) Traduzione. 
                    Towns of the Poediculi: Rudiae, Gnatia, Barium; rivers Iapyx named after a son of king Daedalus (Iapygia Acra is also named for him), Pactius, Aufidus which flows down from the Hirpini mountains at Canusium.</p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="text">
        <p>6) III, 103. Eponimo dei Daunii. 
                    Hinc Apulia Dauniorum cognomine a duce Diomedis socero, in qua oppidum Salapia Hannibalis meretricio amore inclutum, Sipuntum, Uria, amnis Cerbalus, Dauniorum finis.</p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="text">
        <p>
          6) Traduzione. 
                    From here Apulia of the Daunii, so called after their leader the fatherin-law of
          <persName key="Diomedes" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q208256">Diomedes</persName>
          . Here town Salapia, famous as the place where
          <persName key="Hannibal" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q36456">Hannibal</persName>
          fell in love with a prostitute, Sipuntum, Uria, Cerbalus river, the end of Daunian territory
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="text">
        <p>7) III, 104. Lucani gente degli Apuli.
                    Ita Apulorum genera tria: Teani a duce e Grais; Lucani subacti a Calchante, quae nunc loca tenent Atinates.</p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="text">
        <p>
          7) Traduzione. 
                    Thus there are three kinds of Apulians: Teani named after their
  Graian leader;
          <persName key="Lucani" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1264391">Lucani</persName>
          subjugated by Calchas, whose territory Atinates nowadays occupy;
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="text">
        <p>8) VIII,6, 16. Gli elefanti detti buoi lucani.
                    Elephantos Italia primum vidit Pyrri regis bello et boves Lucas appellavit in Lucanis visos anno urbis CCCCLXXII …</p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="text">
        <p>
          8) Traduzione. 
                    L'
          <placeName key="Italia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q913582">Italia</placeName>
          vide gli elefanti per la prima volta durante la guerra del re Pirro e li chiamò buoi lucani perchè proprio in Lucania furono visti nel 472 anno della città.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>