<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Doc. 4</title>
        <respStmt>
          <resp>transcription by</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>mark-up by</resp>
          <name>Cristiano Amendola</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne; Roberto Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>FedOA Press</publisher>
        <pubPlace>Napoli</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition">Ed. di riferimento: Delle Donne 2010, doc. 4 pp. 95-98</bibl>
          <bibl type="edition">Ed. precedente: HB, IV, pp. 497-498</bibl>
          <bibl type="edition">Regesti: BF 2044; Z 2044</bibl>
          <bibl type="primary-source" />
          <bibl type="source" />
          <bibl type="tradition">Mss: F2, c. 14r-v; H, c. 34r; V2, c. 11r-v</bibl>
          <bibl type="bibliography" />
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>4</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>
                <persName key="Federico II" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q130221">Federico II</persName>
                invita gli scolari residenti a
                <placeName key="Bologna" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1891">Bologna</placeName>
                a recarsi, entro il primo settembre, presso il riformato
                <hi rend="italic">Studium</hi>
                di
                <placeName key="Napoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2634">Napoli</placeName>
                , confermando le favorevoli condizioni di vita e di studio già precedentemente garantite
                <ref target="#N1mbecyxgj" type="integer" />
                .
              </p>
              <span type="notes">
                <note xml:id="N1mbecyxgj" type="integer">
                  La datazione al 1234 si basa su un’informazione fornita, a proposito di quell’anno, da
                  <persName key="Riccardo di San Germano" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q349351">Ryccardus de Sancto Germano</persName>
                  ,
                  <hi rend="italic">Chronica</hi>
                  cit., p. 189: «Mense Septembris studium quod
                  <placeName key="Napoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2634">Neapoly</placeName>
                  per Imperatorem statutum fuerat, quod extitit turbatione inter ecclesiam et imperium subsecuta penitus dissolutum, per Imperatorem
                  <placeName key="Napoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2634">Neapoly</placeName>
                  reformatur». Si è pensato che il documento fosse stato emanato in maggio, supponendo che vigesse una prassi che, così come nel doc. 2, prevedesse un termine di quattro mesi per ottemperare a ordini di questo tipo. Per un’analisi retorico-stilistica di questo documento e sul suo autore cfr. Delle Donne,
                  <hi rend="italic">La fondazione</hi>
                  cit., pp. 179-197.
                </note>
              </span>
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="copy" />
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>[1234 maggio?]</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          <persName key="Federico II" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q130221">
            Fridericus, Dei gratia Romanorum imperator semper augustus,
            <placeName key="Gerusalemme" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3761342">Ierusalem</placeName>
            et
            <placeName key="Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
            rex
          </persName>
          , universis scolaribus
          <placeName key="Bologna" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1891">Bononie</placeName>
          commorantibus, dilectis suis, gratiam suam et bonam voluntatem.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Imperii Romani solio dispensante Domino presidentes, etsi ad publica mundi negotia ex commisso nobis oneris et honoris officio debita sollicitudine teneamur, inter universales tamen reipublice curas, quibus imperialis sedes vehementius occupatur, non dedignamur ad specialia commoda singulorum nostre mentis aciem inclinare, ut, qui milites nostros arma scire volumus
          <ref target="#N06vwbpmyp" type="integer" />
          et non leges, velimus viros scientiarum et cuiuslibet professionis amicos, quorum eloquentia nostrum decorat imperium, nichilominus in ipsis nostro tam opere quam sermone proficere ac virtutis exquisite meritis et consilio militare, cum non minus gravitate quam strenuitate virorum imperii ac regnorum moderamina disponantur.
        </p>
        <p>
          Statutum ergo olim studium apud
          <placeName key="Napoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2634">Neapolim</placeName>
          civitatem uberrimam et locum in regno nostro salubritate aeris et quibuslibet oportunitatibus preelectum cordi nobis est in integrum reformare. Cuius reformationi non dubitetis nos efficacem operam exhibere, cum in instanti per litteras nostras et nuntios doctores theologos ac utriusque iuris professores ac magistros quarumlibet artium liberalium ad incipiendum et fovendum quarumlibet professionum et scientiarum in eadem civitate gymnasium convocemus, libertatibus et immunitatibus universis necnon consuetudinibus scolaribus approbatis, iuxta priorem concessionem indultis, tam doctoribus quam docendis per documenta publica confirmatis. Itaque cuiuslibet professionis doctores in civitate predicta confidimus in kalendas proximi venturi mensis septembris sine dilatione qualibet convenire, ut apto tempore ferventioris studii regimen prosequantur.
        </p>
        <p>Cum igitur plerique vestrum ex predicti loci experientia non ignorent quanta singulis ibidem studendibus oportunitas famuletur quantave pacis opulentia et rerum copia universitas scolarium consueverit habundare, vel subprobatis doctoribus et facundis spes leta proficiendi quoslibet animare, universitatem vestram hilariter ad idem studium invitamus, prudentie vestre mandantes quatinus confidenter et unanimiter ad predictam civitatem, sub securitate et protectione nostri culminis, vos conferre curetis prevenientes tempore tam studio quam studentibus oportuno. Gratiam enim nostram favorabilem et benignam adventus inveniet singulorum, et propensiorem curam vestris profectibus impendemus. Cives insuper exercitio studii precedentis vestris quodammodo assuefactos moribus et conformes ad commoditates vestras benevolos habebitis et intentos, et sic dante Deo nichil in studio vobis deerit ad profectum, nec inquietari poterit vestra tranquillitas favoris nostri robore premunita.</p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="N06vwbpmyp" type="integer">Cfr. il doc. 5.</note>
        </span>
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>Datum, etc.</p>
        <span type="notes" />
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>