<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Doc. 19</title>
        <respStmt>
          <resp>transcription by</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>mark-up by</resp>
          <name>Cristiano Amendola</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne; Roberto Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>FedOA Press</publisher>
        <pubPlace>Napoli</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition">Ed. di riferimento: Delle Donne 2010, doc. 18 pp. 125-127</bibl>
          <bibl type="edition">Ed. precedenti: Baluze, I, pp. 484-486 (dal ms. P); MD, II, coll. 1218-1219 (da P); Schirrmacher, pp. 621-622 (da P); Silloge, pp. 200-201, n. 173</bibl>
          <bibl type="edition">Regesto: BF 4677</bibl>
          <bibl type="primary-source" />
          <bibl type="source" />
          <bibl type="tradition">Ms.: P, c. 97r-v</bibl>
          <bibl type="bibliography" />
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>19</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>
                <persName key="Manfredi di Svevia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q164889">Manfredi</persName>
                ordina la riapertura dello
                <hi rend="italic">Studium</hi>
                di
                <placeName key="Napoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2634">Napoli</placeName>
                e l’interdizione delle scuole locali, con l’eccezione di quella medica salernitana
                <ref target="#N98hkryh5u" type="integer" />
                .
              </p>
              <span type="notes">
                <note xml:id="N98hkryh5u" type="integer">
                  Molto probabilmente, questo documento e i due successivi, specificamente
  relativi allo
                  <hi rend="italic">Studium</hi>
                  di
                  <placeName key="Napoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2634">Napoli</placeName>
                  , risalgono agli inizi del regno di
                  <persName key="Manfredi di Svevia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q164889">Manfredi</persName>
                  ,
  che fu incoronato a
                  <placeName key="Palermo" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2656">Palermo</placeName>
                  l’11 agosto 1258. Pertanto, M. Brantl,
                  <hi rend="italic">Studien
  zum Urkunden- und Kanzleiwesen König Manfreds von Sizilien (1250) 1258-
  1266</hi>
                  , Inaugural Dissertation zu Erlangung des Doktorgrades der Philosophie
  an der Ludwig-Maximilians-Universität München, 21/2/1994, dattiloscritto,
  pp. 315-316, seguendo le indicazioni già fornite in BF, data posteriormente al
  10 agosto 1258 questo gruppo di documenti; inoltre segnala che questo documento
  è riportato anche nel ms. del sec. XVII custodito a
                  <placeName key="Palermo, Biblioteca Comunale" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q55832449">Palermo, Biblioteca
  Comunale</placeName>
                  , Qq G 2, c. 22r-v: sul ms. cfr. la nota 1 al doc. 20. Tuttavia, se pure
  questi documenti fossero stati emanati immediatamente a ridosso dell’incoronazione
  regia di
                  <persName key="Manfredi di Svevia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q164889">Manfredi</persName>
                  , non ci sarebbe stato il tempo sufficiente per dare
  avvio, nello stesso 1258, alle attività dello
                  <hi rend="italic">Studium</hi>
                  , i cui corsi, come si ricava
  dai docc. 1 e 4, iniziavano a settembre. Dunque, sembra legittimo spostare la
  datazione almeno alla primavera del 1259, in considerazione del fatto che,
  come si ricava dal doc. 2, di norma venivano concessi quattro mesi per adeguarsi
  agli ordini del sovrano.
                </note>
              </span>
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="copy" />
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>[1259?]</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>Manfredus etc. iustitiario etc.</p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Ad regie prefecture fastigium providentia divina vocati, more consulti patrisfamilias, cui debet inesse [cura] de subditis, inter sollicitudines alias nostris sensibus inherentes, continua reddimur cordis pulsatione pervigiles, qualiter regnum nostrum, quod preter turbationis preterite tumultus innumeros, non sine multis persone nostre laboribus, in plurium siquidem iniuriam populorum, omnimoda pacis tranquillitate nunc fruitur, et ubertate rerum victualium
          <ref target="#N3jmu1dgj4" type="integer" />
          naturaliter gloriatur, prudentum fulcimento virorum, per quos tute rerum geruntur officia, nostris artificiose temporibus ampliare possimus, ut fideles regnicole ad artium erudimenta famelici, per aliena, ut assolent, studia mendicare suffragia non coacti, paratam in regno mensam refectionis inveniant, et tamquam domesticis fulta dogmatibus, eructantia ex hoc in illud eorum promptuaria plena fluant. Ad hoc enim nos progenitoris nostri clara prioritas laudabilibus invitat exemplis
          <ref target="#Ne6wtnt9hf" type="integer" />
          , qui virtuose mentis argumento compositus, sic statuit in regni pomerio scientiarium virgulta concrescere, ut viros ibidem in qualibet facultate peritos, non solum ut incolas filios gratia proprie suavitatis imbueret, sed ad remotas et exteras nationes de cisternis suis aquas effunderet labiis sitibundis. Sicque dum contigit in hiis cause munimenta deficere, ceperunt causata diminui, et tot regnum ex cultorum inopia sentire iacturas ut impudenter rogare cogatur ab aliis quod habundanter solebat aliis erogare.
        </p>
        <p>Cupientes igitur super hoc paternis inherendo vestigiis, tam predictorum gratam renovare memoriam, quam regnum ipsum gratis novitatis nostre primordiis decorare, universale studium in civitate Neapolitana, consulta nuper deliberatione prehabita, providimus reformandum ut civitatis locus profecto maris et terre fecunditate preclarus, ubi studendi congruentia se quevis habilitant, edificata in sapientia sibi domo et repletis in doctrina cellariis, docentium et addiscentium oculis se prebeat liberalem, ac velut mater fecunda gygnasii, que videbatur iam ex desuetudine pariendi senescere, per doctrinale commercium ad puerperium iuvenescat, particularibus scolis ubique per regnum generaliter interdictis, excepto studio medicine in civitate Salerni, quod exerceri nobis placet ibidem, sicut predicti patris nostri temporibus extitit consuetum. Ad quod tam celebre quam solemne convivium magistros quoslibet et scolares in qualibet facultate studentes libenter et hylariter invitamus, firmiter promittentes eisdem quod privilegia, libertates et bonos usus, quibus umquam temporibus felicis memorie domini patris nostri uti et gaudere sunt soliti, faciemus in studio ipso morantibus tenaciter observari.</p>
        <p>Quocirca fidelitati tue firmiter precipiendo mandamus, quatenus, sicut gratiam nostram diligis et honorem, statim presens nostre iussionis oraculum per civitates et loca singula iurisdictionis tue, ut nullus de ignorantia sumptuump materiam excusationis inveniat, studeas publicare.</p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="N3jmu1dgj4" type="integer">
            Per effettuare la correzione del testo tràdito dal ms. ci si è basati su quanto viene detto anche nelle lettere 13 e 15: per la lettera 13, il ms. P, c. 74r, scrive
            <hi rend="italic">vitalium</hi>
            .
          </note>
          <note xml:id="Ne6wtnt9hf" type="integer">Simile espressione si trova anche nei docc. 13 e 15.</note>
        </span>
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p />
        <span type="notes" />
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>