<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Doc. 16</title>
        <respStmt>
          <resp>mark-up by</resp>
          <name>Cristiano Amendola</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
          <resp>transcription by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne; Roberto Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>FedOA Press</publisher>
        <pubPlace>Napoli</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition">Ed. di riferimento: Delle Donne 2010, doc. 15 pp. 116-120</bibl>
          <bibl type="edition">Ed. precedenti: Epist., III 10; HB, II, pp. 448-450; Baerwald, pp. 343-344 (principalmente da B3); Schirrmacher, pp. 590-591, n. 2 (dal ms. R3)</bibl>
          <bibl type="edition">Regesti: BF 4601; Z 4601</bibl>
          <bibl type="primary-source" />
          <bibl type="source" />
          <bibl type="tradition">Mss.: A, cc. 16v-17v; B, c. 49r-v; B2, cc. 78v-79r; B3, c. 51v; C, c. 43v; C2, c. 107v; I, c. 32v; M, c. 31v; N, c. 21v; O, c. 95v (fino a «sub iuventutis») e c. 100r (fino a «sub iuventutis nostre» anche c. 99v, ma di altra mano); O2, c. 90r-v; P2, cc. 15r-16r; R3, c. 28r; S, cc. 39v-40r; T, c. 70r; V, cc. 50v -51r; V2, c. 14 r; V3, c. 35r; V4, cc. 118v-119r; W, c. 154r-v</bibl>
          <bibl type="bibliography" />
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>16</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>
                Mandato per il maestro
                <persName key="Pietro de Casoli">Pietro de Casoli</persName>
                , affinché, godendo di una retribuzione annua di 12 once d’oro, venga a tenere corsi presso lo
                <hi rend="italic">Studium</hi>
                spostato a
                <placeName key="Salerno" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1083">Salerno</placeName>
                <ref target="#N79ggy0g6n" type="integer" />
                .
              </p>
              <span type="notes">
                <note xml:id="N79ggy0g6n" type="integer">
                  Per la datazione al giugno del 1253 ci si è basati, innanzitutto, sul fatto che i mss. R3 e S riportano come data «in obsidione
                  <placeName key="Napoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2634">Neapolis</placeName>
                  ». Dunque, come terminus
  ante quem va considerato il 10 ottobre 1253, data in cui fu presa
                  <placeName key="Napoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2634">Napoli</placeName>
                  :
  cfr. BF 4605a, nonché Schirrmacher,
                  <hi rend="italic">Hohenstaufen</hi>
                  cit., p. 407. Inoltre, poiché
  i corsi dovevano iniziare in settembre (nel doc. 1 viene chiesto agli studenti di
  arrivare entro il 29 settembre, ma nel doc. 4 la data viene fissata al primo settembre),
  doveva essere concesso un periodo di tempo utile all’organizzazione
  o al trasferimento di maestri e scolari: periodo di tempo che, nel doc. 2, viene
  fissato in 4 mesi. L’assedio di
                  <placeName key="Napoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2634">Napoli</placeName>
                  era cominciato già il 18 giugno secondo
  gli
                  <hi rend="italic">Annales Cavenses</hi>
                  , ed. G.H. Pertz, in MGH, SS, 3, Hannoverae 1839, p.
  193, ma a maggio secondo
                  <persName key="Ludovico de Raimo">Ludovico de Raimo</persName>
                  ,
                  <hi rend="italic">Brevis historia rerum in regno
  Neapolitano gestarum</hi>
                  , in L.A. Muratori,
                  <hi rend="italic">Rerum Italicarum Scriptores</hi>
                  , 23,
  Mediolani 1733, p. 222. Cfr. anche BF 4596a.
                </note>
              </span>
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="copy" />
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>[1253 giugno?, Napoli]</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          <persName key="Corrado IV di Svevia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q157179">
            Conradus Dei gratia Romanorum in regem electus,
            <placeName key="Gerusalemme" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q3761342">Ierusalem</placeName>
            et
            <placeName key="Sicilia" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
            rex
          </persName>
          <persName key="Pietro de Casoli">Petro de Casoli</persName>
          <ref target="#Nnim517hle" type="integer" />
          gratiam suam et bonam voluntatem.
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nnim517hle" type="integer">
            Non ci sono informazioni relative a questo personaggio, il cui nome, in alcuni
    testimoni, è sostituito con quello di
            <persName key="Pietro de Hibernia (Ybernia)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q7179228">Pietro de Hibernia</persName>
            . Anche per la scelta
    del nome da mettere a testo si è deciso di seguire i mss. R3 e S, che sembrano
    offrire una versione del documento più vicina all’originale.
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Noster instanter, quem in subditorum semper emolumenta dirigimus, sollicitatur affectus, qualiter regni nostri
          <placeName key="Sicilia" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          preclara possessio, sicut rerum ubertate victualium ad dispositionem divini numinis natura profluente tripudiat, sic ad nostre provisionis edictum, virorum perfectione scientium, fortuna favente, valeat fecundari. Ad quod, etsi progenitorum nostrorum nos memoranda prioritas invitet exemplis
          <ref target="#Nxm08lij22" type="integer" />
          , dum diversarum scientiarum dudum in regno studia floruisse comperimus
          <ref target="#N8c2rbjpwi" type="integer" />
          et multos artium beneficio liberalium munimentis provectos ad ardua, quos nativa ruditas honoris et glorie reddidisset indignos, sic nos super his et priorum tempora reviviscere volumus ut que per intervalla quantalibet quassata videntur, iam passa, desidiam sub iuventutis nostre primordiis seniliter iuvenescant
          <ref target="#N2un4l2mk1" type="integer" />
          : ac dum fideles nostri regnicole parata sibi mensam propositionis
          <ref target="#Nyjfsxvdz9" type="integer" />
          inspexerint, non solum supervacuum sibi reputent aliena proinde flagitare suffragia, sed gloriosum existiment exteros alios ad gratitudinis huiusmodi participium evocare. Cumque civitatem
          <placeName key="Salerno" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q1083">Salerni</placeName>
          <ref target="#Nyomcd1xrr" type="integer" />
          , antiquam profecto matrem et domum studii, tam marine vicinitatis habilitas, quam terrene fertilitatis fecunditas reddant utiliter tanto negotio congruentem, generale studium in civitate ipsa mandavimus reformari, ut, quam localis amenitas rerum placiditate gratificat, docentibus et addiscentibus undique collecta commoditas efficiat gratiosam.
        </p>
        <p>
          Te igitur, quem antique fidei prescripta sinceritas et prestita dudum felicis memorie domino patri nostro grata servitia nobis efficaciter recommendant, de cuius etiam experta scientia, probitate cognita et doctrina probata in conspectu nostro iam pluries multorum testimonio claruerunt, ad celebranda communis studii eiusdem festiva solennia hilariter providimus invitandum, fidelitati tue precipiendo mandantes, quatenus de favore et gratia nostra securus ad civitatem ipsam, ob reverentiam maiestatis nostre, personaliter recturus
          <ref target="#Nqi4n0yliz" type="integer" />
          accedas. Et ut certam concipias de gratie nostre liberalitate fiduciam, firmiter tenere te volumus quod in adventu tuo, in signum fecundioris auspicii, de valore annuo XII unciarum auri tibi faciat nostra munificentia provideri.
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nxm08lij22" type="integer">Simile espressione si trova anche nei docc. 13 e 18.</note>
          <note xml:id="N8c2rbjpwi" type="integer">L’espressione si trova anche nel doc. 13.</note>
          <note xml:id="Nyjfsxvdz9" type="integer">
            Cfr.
            <hi rend="italic">II Par.</hi>
            , 29, 18;
            <hi rend="italic">I Mac.</hi>
            , 1, 23. Simile espressione si trova nei docc. 13 e 28.
          </note>
          <note xml:id="Nyomcd1xrr" type="integer">
            Per la scelta di questa lezione ci si è basati sul fatto che essa è riportata dai due mss. (R3 e S) che correttamente indicano come autore del mandato
            <persName key="Corrado IV di Svevia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q157179">Corrado</persName>
            e non
            <persName key="Federico II" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q130221">Federico</persName>
            .
          </note>
          <note xml:id="Nqi4n0yliz" type="integer">Su «regere» come verbo specifico relativo all’insegnamento cfr. anche la
    nota 3 all’edizione del doc. 9.</note>
          <note xml:id="N2un4l2mk1" type="integer">Per un simile gioco di parole costruito su iuventus e senilitas cfr. anche
    il doc. 15.</note>
        </span>
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Datum in obsidione
          <placeName key="Napoli" ref=" https://www.wikidata.org/wiki/Q2634">Neapolis</placeName>
          .
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>