<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Doc. 48 (Robertus etc. iustitiariis vicariis et officialibus aliis Basilicate nec non magistris...)</title>
        <respStmt>
          <resp>mark-up by</resp>
          <name>Martina Pavoni</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <name>Martina Pavoni</name>
          <resp>transcription by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2026</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition">Giustino Fortunato. Il castello di Lagopesole, Trani: Vecchi, 1902, pp. 230-233</bibl>
          <bibl type="primary-source" />
          <bibl type="source">Archivio di Stato in Napoli. Reg. Ang. 1811-12 X, n. 198, fol. 185 t.</bibl>
          <bibl type="tradition" />
          <bibl type="bibliography" />
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>Fort. 48</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>
                Secondando le doglianze degli abitanti di
                <placeName key="Cervarezza">Cervarezza</placeName>
                , 
  re Roberto richiama 
  in osservanza il capitolo di re
                <persName key="Carlo d'Angiò, duca di Calabria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q201737">Carlo I</persName>
                su la libertà del pascolo nelle 
  terre poste fuori i termini delle difese e regie foreste: capitolo, 
  che egli aveva ordinato fosse rigorosamente eseguito dagli officiali 
  regii di
                <placeName key="Basilicata" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1452">Basilicata</placeName>
                fin da quando era vicario del regno.
              </p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="letter" />
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1312-02-17</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          <persName key="Roberto I d'Angiò, re di Napoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q290720">Robertus</persName>
          etc. iustitiariis vicariis et officialibus aliis
          <placeName key="Basilicata" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1452">Basilicate</placeName>
          nec non magistris 
  et custodibus defensarum et forestarum iustitiariatus ipsius ac foresteriis defensarum 
  forestarum
          <placeName key="San Gervasio" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52628">Sancti Gervasii</placeName>
          presentibus et futuris fidelibus suis etc.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Olim cum ducali 
  titulo et paterna vice regia fungebamur in regno per patentes licteras scripsisse vobis 
  asserimus in serie per omnia subsequenti.
          <persName key="Roberto I d'Angiò, re di Napoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q290720">Robertus</persName>
          primogenitus illustris
          <placeName key="Gerusalemme" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1218">Ierusalem</placeName>
          et
          <placeName key="Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          regis 
  dux
          <placeName key="Calabria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1458">Calabrie</placeName>
          ac eius in regno
          <placeName key="Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          vicarius generalis. Iustitiariis 
  vicariis et officialibus aliis
          <placeName key="Basilicata" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1452">Basilicate</placeName>
          nec non magistris et custodibus defensarum
  et forestarum iustitiariatus ipsius ac foresteriis defensarum et forestarum
          <placeName key="San Gervasio" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52628">Sancti Gervasii</placeName>
          presentibus et futuris devotis suis salutem et dilectionem sinceram. Inter alia capitula que 
  pro bono statu regni fidelium clare memorie dominus avus noster hactenus edidit quoddam 
  continetur capitulum tenoris et continencie subsequentis magistri forestarum et defensarum 
  ultra defensarum et forestarum antiquos terminos homines et animalia non capiant nec ultra 
  forestas ipsas officium suum extendant nec faciant forestarios burgenses nec alios divites 
  homines locorum set homines habiles et aptos et ad hoc congruentes de vicinis locis et non 
  in maiori numero quam expediat nec homines occasione quod canes habeant vel instrumenta 
  quelibet ad venandum vel ligna incisa extra defensam vel cornua seu pedes et pelles cervorum 
  vel aliorum animalium silvestrium capiant turbent in aliquo vel molestent set si quos suspectos 
  de venatione habent denuntient iustitiariis qui inquisita veritate ad debitam penam procedant 
  et si iustitiarius dubitaverit de processu eo quod sibi non constiterit referat nobis. Si vero 
  magistri forestarum aliquem in venando deprehenderint ipsum capiant de persona et statim assignent 
  iustitiario puniendum. Et nichilominus in omni casu sive denunciaverint iusticiario aliquem de 
  venatione suspectum sive assignaverint eidem aliquem ut dictum est in venando deprehensum significent 
  nobis totum processum et dimictant libere homines habentes terras et possessiones in defensis et circa 
  defensas quas antiquitus laborare et colere consueverunt laborare et colere ipsas per se vel per alios 
  sicut olim fecerunt. Et pro ufficiatura vel defensatico pro predictis terris vel possessionibus propris 
  aliquid non exigant vel recipiant ab eisdem nec inquisitionem per se vel alios de venatoribus faciant 
  set iustitiariis regionum denuncient ut est dictum et si contra fecerint vice qualibet qua venerint 
  contra quodlibet predictorum restitutis ablatis et risarcitis dampnis eis qui dampna vel oblationes 
  sunt passi predicti magistri fores tarum amoti ab offariis sina spe aliqua redeundi pro nostro arbitrio 
  puniantur et eorum subofficiales post restituoionem et emendationem dampnorum per annum unum carceri 
  recludantur. Item boves sine campanis possint sumere pascua in defensis dum tamen custodes arma non 
  habeant neque canes et ad maiorem cautelam ne fraus aliqua commictatur et ne novas defensas nec 
  forestas predicti magistri forestarii facere possint. Iustitiarii regionum habeant forestas et 
  defensas et terras eorum distinctas in scriptis sicut magistri forestarum habent a curia ut 
  possint melius scire et invenire si magistri forestarum manus suas extendant extra terminos constitutos 
  et predicti iustitiarii si defensas novas factas alias videlicet quam que eis per curiam designantur 
  invenerint eas restituant in pristinum statum. Nobis itaque pro parte hominum
          <placeName key="Cervarezza">Cervaricii</placeName>
          regiorum 
  fidelium devotorum nostrorum nuper exposito cum querela quod vos eos in multis contra formam dicti 
  capituli molestatis intolerabiliter et gravatis, petitoque per eos ut providere super hoc de oportuno 
  remedio dignaremur. Quia grave ferimus et plectibile reputamus ut que pro tranquillo statu fidelium 
  sunt statuta per vos presumptione temeraria violantur devotioni vestro precipimus et expresse mandamus 
  sub pena in dicto capitulo comprehensa ac alia nostro arbitrio infligenda, quatenus forma dicti capituli 
  diligenter actenta et efficaciter observata dictos homines in premiseis contra effectum eius molestare 
  gravare impetere vel turbare de cetero nullatenus preso, matis, sicut dictam penam cupitis evitare. 
  Presentes autem licteras post oportunam inspectionem earum restitui volumus presentanti. Apud dictos 
  homines pro cautela servandas et efficaciter in antea valituras. 
  Data
          <placeName key="Melfi" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q30565">Melfie</placeName>
          per
          <persName key="Friczia, Nicola">Nicolaum Fricziam</persName>
          de
          <placeName key="Ravello" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q81427">Ravello</placeName>
          locumtenentum prothonotarii regni
          <placeName key="Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          anno domini MCCCVIII die XVI maii quinte indictionis. 
  Nunc ergo dictis hominibus
          <placeName key="Cervarezza">Cervaricii</placeName>
          sub humili supplicatione petentibus per nostras vobis regias licteras 
  inde scribi, nos annuentes in hoc eorum huiusmodi supplicationi devote volumus et fidelitati vestre mandamus 
  expresse ut, prescriptis licteris originalibus scilicet diligenter. Inspectis, eas iuxta quod continent 
  efficaciter observetis. Ita quod scribi vobis ulterius de contrario non sit opus presentibus post oportunam 
  inspectionem earum remanentibus presentanti efficaciter in antea valituris.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Data
          <placeName key="Napoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q2634">Neapoli</placeName>
          per
          <persName key="Giacomo di Capua" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q81427">Iacobum de Capua</persName>
          Iuris Civilis professorem prothonotarium regni
          <placeName key="Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          in absentia
          <persName key="Giacomo di Capua" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3635449">Bartholomei de Capua</persName>
          militis patris 
  eius logothete et prothonotarii dicti regni, anno domini MCCCXII die XVII februarii X indictionis regnorum 
  nostrorum anno III.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>