<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Doc. 4 (Anno ab Incarnatione Domini Nostri Ihesus Christi Millesimo ducentesimo septuagesimo quinto...)</title>
        <respStmt>
          <resp>transcription by</resp>
          <name>Martina Pavoni</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>mark-up by</resp>
          <name>Martina Pavoni</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2026</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition">Giustino Fortunato. Il castello di Lagopesole, Trani: Vecchi, 1902, pp. 152-154</bibl>
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source" />
          <bibl type="tradition" />
          <bibl type="bibliography" />
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>Fort. 4</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>
                <persName key="Fusco, Vitale">Vitale Fusco</persName>
                di
                <placeName key="Venosa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52691">Venosa</placeName>
                , 
  per incarico del giustiziere di
                <placeName key="Basilicata" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1452">Basilicata</placeName>
                , fa la estimazione 
  de’ restauri occorrenti alle scuderie e alle camere di
                <placeName key="San Gervasio" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52628">San Gervasio</placeName>
                , presenti il
                <persName key="Giacomo, giudice regio">giudice regio Giacomo</persName>
                e il
                <persName key="Guglielmo di Venosa, notaio">notaio Guglielmo di Venosa</persName>
                , insieme con tre maestri 
  carpentieri, un maestro fabbricatore e un maestro muratore di
                <placeName key="Venosa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52691">Venosa</placeName>
                .
              </p>
              <p>Rispetto alla trascrizione di Fortunato, sono stati corretti punteggiatura ed evidenti refusi per cura di Fulvio Delle Donne e Martina Pavoni.</p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="letter" />
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1275-03-04</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          Anno ab incarnatione Domini nostri Ihesus Christi millesimo ducentesimo septuagesimo quinto. 
  Regnante domino nostro
          <persName key="Carlo I d'Angiò, re di Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q203829">Karolo</persName>
          Dei gratia illustrissimo rege
          <placeName key="Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Sicilie</placeName>
          ducatus
          <placeName key="Puglia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1447">Apulie</placeName>
          et principatus
          <placeName key="Capua" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q58477">Capue</placeName>
          alme urbis senatore
          <placeName key="Angiò" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q107426">Andegavie</placeName>
          <placeName key="Provenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q101081">Provincie</placeName>
          et
          <placeName key="Forcalquier" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q104431">Folchalquerii</placeName>
          comite ac Romani imperii in
          <placeName key="Tuscia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q695728">Tuscia</placeName>
          per sanctam romanam Ecclesiam vicario generali regni vero 
  eius anno decimo feliciter amen.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Mense marcii quarto eiusdem tercie inditionis apud
          <placeName key="Venosa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52691">Venusium</placeName>
          , 
  nos
          <persName key="Giacomo, giudice regio">Iacobus</persName>
          regius
          <placeName key="Venosa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52691">Venusii</placeName>
          iudex
          <persName>Guillelmus</persName>
          puplicus 
  eiusdem terre notarius et subscripti testes ad hoc specialiter convocati presenti 
  puplico scripto fatemur, prudentem virum
          <persName key="Fusco, Vitale">Vitalem Tuscum</persName>
          civem
          <placeName key="Venosa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52691">Venusii</placeName>
          recepisse a nobili viro domino
          <persName key="Bertrandus de Balma">Berterando de Balma</persName>
          regio iusticiario
          <placeName key="Basilicata" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1452">Basilicate</placeName>
          in quibus regium capitulum erat 
  insertum licteras continencie talis.
        </p>
        <p>
          <persName key="Bertrando de Balma">Berterandus de Balma</persName>
          regius 
    iusticiarius
          <placeName key="Basilicata" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1452">Basilicate</placeName>
          prudenti viro
          <persName key="Fusco, Vitale">Vitali Tusco</persName>
          de
          <placeName key="Venosa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52691">Venusio</placeName>
          amico suo salutem et amorem sincerum.
        </p>
        <p>
          Dudum
          <persName key="Pietro di Sibilla">Petro de Sibilla</persName>
          de
          <placeName key="Venosa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52691">Venusio</placeName>
          scripsisse recolimus in hec verba. Inter cetera que comprehenduntur in sacris regiis licteris 
      nobis missis capitulum recepimus in hec verba.
        </p>
        <p>
          Et quia idem
          <persName key="Baulino">Baulinus</persName>
          exposuit quod domus marescalle
          <placeName key="San Gervasio" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52628">sancti Gervasii</placeName>
          in hostiis et presepiis indiget reparari et 
        expedit quod imbrices tecti eiusdem domus revolvantur ut domus ipsa melius recoperiatur,  
        fidelitati tue precipiendo mandamus quatenus predictam domum  
        marescalle
          <placeName key="San Gervasio" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52628">santi Gervasii</placeName>
          in hostiis et presepiis facias reparari et tectum ipsius domus revolvi et decenter reparari 
        diligenti prius inde extimacione premissa ut equitature eiusdem marescalle possint in eadem 
        domo salubriter et comode commorari, et de omnibus que solveris pro reparacione hostiorum et 
        presepiorum predictorum et revolvendo atque recoperiendo tecto domus predicte marescalle
          <placeName key="San Gervasio" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52628">santi Gervasii</placeName>
          ab hiis quibus soluta fuerint recipias ad tui cautelam ydoneas apodixas et 
        ab eodem
          <persName key="Baulino">Baulino</persName>
          scriptum confexionis sue per quod confiteatur domum eandem 
        in predictis per te reparatam fuisse cum cuius noticia et consciencia fieri volumus omnes 
        expensas quas fieri contingerit pro prodictis et quid et quantum pro prodictis omnibus 
        solveris et de qua pecunia magistris racionalibus magne curie nostre per licteras tuas 
        scribas. Verum quia in exsequcione predicti regii capituli personaliter vacare non possimus 
        aliis regiis serviciis occupati exsequcionem ipsius vobis duximus pro parte regie curie 
        fiducialiter commictendam. Quare vobis ex regia parte qua fungimur auctoritate mandamus 
        quatenus adhibito vobis iudice et notario puplico de terris demanii ac magistris expertis 
        in talibus ad eamdem domum predicte marescalle
          <placeName key="San Gervasio" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52628">sancti Gervasii</placeName>
          vos personaliter conferentes 
        et per eosdem iudicem et notarium inspici faciatis actente si in presepiis et hostiis indiget 
        reparari et si expedit quod imbrices tecti eiusdem domus revolvi debeant ut recoperiatur melius 
        domus ipsa quibus diligenter inspectis per eosdem magistros extimare cum omni diligentia faciatis 
        pro quanta pecunie quantitate reparacio hostiorum et presepiorum fieri potest et imbrices tecti 
        eiusdem domus revolvi poterunt ut recoperiri possint melius domus ipsa et factis exinde 
        de extimacione reperacionis et revolucionis predicte cum forma presencium quinque puplicis consimilibus 
        instrumentis instrumenta ipsa incontinenti ad curiam destinetis ut ipsis habitis ad totalem execucionem 
        ipsius capituli prout nobis iniungitur procedamus cautos tamen esse vos volumus quod in extimacione 
        predicta non contingat regie curie circumscribi. Verum, quia 
        idem
          <persName key="Pietro di Sibilla">Petrus</persName>
          citatus 
        ad magnam regiam curiam execucioni predicte interesse non potuit execucionem predicti capituli 
        in predicta forma vobis duximus pro parte commictendam, vobis ex regia parte qua fungimur auctoritate 
        mandamus quatenus ad execucionem totius predicti mandati Regii iuxta ipsius formam procedatis.
        </p>
        <p>
          Data
          <placeName key="Spinazzola" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q23253">Spinaciole</placeName>
          primo marcii tercie indictionis. 
          Cuius executionem mandati predicti domini 
          iusticiarii predictus
          <persName key="Fusco, Vitale">Vitalis</persName>
          volens cum omni sollicitudine adimplere. Nos predictum iudicem 
          notarium et teste ac magistrum
          <persName key="Gualterius de Guytoy, magister">Gualterium de Guytoy</persName>
          , magistrum
          <persName key="Pascalis, magister">Pascalem</persName>
          et magistrum
          <persName key="Robertus de Aligrancia, magister">Robertum de Aligrancia</persName>
          carpenterios de
          <placeName key="Venosa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52691">Venusio</placeName>
          nec non magistrum
          <persName key="Iohannis, magister">Iohannem</persName>
          fabricatorem et 
          magistrum
          <persName key="Stephanus, magister">Stephanum</persName>
          moratores 
          de eadem terra olim secundo die predicti mensis marcii ex parte regia requisivit ut una cum eodem
          <persName key="Fusco, Vitale">Vitale</persName>
          ad domum predicte 
          marescalle
          <placeName key="Sanctus Gervasius" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52628">sancti Gervasii</placeName>
          deberemus personaliter 
          nos conferre et eamdem domum inspicere videlicet in presepiis et hostiis et imbricibus si indiget 
          reparari. Nos autem ad executionem tam regii capituli quam licterarum domini iusticiarii 
          supradicti volentes intendere tam sollicite quam devote predicto secundo die mensis marcii 
          una cum predicto
          <persName>Vitale</persName>
          ad eamdem domum, predicte 
          marescalle
          <placeName key="Sanctus Gervasius" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52628">sancti Gervasii</placeName>
          nos personaliter 
          contulimus et inspeximus. Nos predicti iudex notarius et testes eamdem domum eiusdem marescalle
          <placeName key="San Gervasio" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52628">sancti Gervasii</placeName>
          indigere in rebus omnibus infrascriptis. Videlicet in revolvendo tecto eiusdem 
          marescalle imbricum miliariis quatuor bonorum que predicti magistri carpenterii recepto ab eorum 
          quolibet super sancta Dei evangelia juramento cum delatura ipsorum estimaverunt posse haberi in eadem 
          marescalle ad racionem de tarenis auri viginti pro quolibet miliari ad generale pondus pro unciis auri 
          duabus et tarenis viginti. Item vidimus eciam una cum eodem
          <persName key="Fusco, Vitale">Vitale</persName>
          e inspeximus 
          diligenter fore oportunas et necessarias in presepiis eiusdem Marescalle trabes grossas viginti et 
          predicti magistri carpenterii extimaverunt posse haberi cum incisura et delatura pro tarenis viginti 
          ad racionem de tareno auri uno pro qualibet trabe et pro actandis eisdem trabibus in eisdem presepiis 
          dixerunt fore necessarios magistros tres pro diebus decem et posse haberi pro uncia auri una ad 
          racionem de tareno auri uno pro quolibet magistro tarenos auri duodecim. Vidimus eciam fore necessarias 
          in reparandis ianuis tribus magnis eiusdem marescalle fore necessaria clovorum centenaria tria que 
          extimaverunt ipsi magistri posse haberi pro tarenis auri quindecim et pro actandis ipsis ianuis pro 
          mercede duorum magistrorum sex dierum ad racionem de tareno auri uno pro quolibet magistro pro 
          murandis dictis presepiis et pro manipulis decem pro facienda calce et ministrando necessaria ipsis 
          magistris ad racionem de granis auri decem pro quolibet eorumdem ad generale pondus unciam auri 
          unam et tarenos septem et medium. Que tota predicta pecunia est in summa ad prodictum pondus uncie 
          auri septem et tareni novem et medius. Unde ad futuram memoriam et tam regie curie quam predicti 
          domini iusticiarii et eiusdem
          <persName key="Fusco, Vitale">Vitalis</persName>
          cautelam.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Quinque puplica consimilia instrumenta exinde 
  facta sunt per manus mei predicti
          <persName>Guillelmi</persName>
          puplici
          <placeName key="Venosa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52691">Venusii</placeName>
          notarii signo 
  meo sigillo et subscripcione mei predicti iudicis et nostrum infrascriptorum testium 
  subscriptionibus roborata. 
  †
          <persName key="Giacomo, iudex">Iacobus</persName>
          regalis Venusinorum iudex. 
  † Ego notarius
          <persName key="Giorgio da Venosa, notarius">Georgius de Venusio</persName>
          testis sum. 
  † Ego Notarius
          <persName key="Filippo, notarius">Philippus</persName>
          de domino Octaviano interfui.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>