<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Ruggero Ruffo fa dichiarare falsa una convenzione tra il padre Enrico e fra Fulcone di Paucapalea</title>
        <respStmt>
          <name>Antonio Macchione</name>
          <resp>transcription by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition">P. De Leo, Falsi, falsari e istituzioni medievali. Tra le carte di archivi dell’Italia meridionale, in Fälschungen im Mittelalter, Internationaler Kongreß der Monumenta Germaniae Historica, München 16-19 September 1986, Hannover 1998, T. IV, doc. 5, pp. 32-34.</bibl>
          <bibl type="edition">A. Macchione, Poteri locali nella Calabria angioina. I Ruffo di Sinopoli (1250-1350), Bari 2017, pp. 127-129, doc. LI.</bibl>
          <bibl type="source-register">ASNa, Ruffo-Scilla, Cartulario 1, cc. 69v-70v.</bibl>
          <bibl type="primary-source">ASNa, Ruffo-Scilla, Cartulario 1, cc. 69v-70v.</bibl>
          <bibl type="tradition">ASNa, Ruffo-Scilla, Cartulario 1, cc. 69v-70v.</bibl>
          <bibl type="bibliography">J. Mazzoleni, Regesto delle pergamene di Castelcapuana: (a. 1268-1789), Napoli 1942, p. 5.</bibl>
          <bibl type="bibliography">G. Russo, Nuovi documenti del XV secolo di area calabro-lucana: su alcune falsificazioni ed «ambigure» pratiche notarili, in «Archivio storico per la Calabria e la Lucania» LXXXXIV (2018), pp. 95-145.</bibl>
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>Cartulario_068</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>
                <persName key="Ruggero Ruffo">Ruggero Ruffo</persName>
                , signore di
                <placeName key="Calimera" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52118">Calimera</placeName>
                , fa istanza per accertare la falsità di un rogito notarile (estorto ingannevolmente ad alcuni testimoni analfabeti) riguardante una convenzione stipulata tra il padre
                <persName key="Enrico Ruffo">Enrico Ruffo</persName>
                e fra’
                <persName key="Fulcone di Paucapalea, priore">Fulcone di Paucapalea</persName>
                , priore dell’
                <placeName key="Sant'Eufemia, ospedale">Ospedale di Sant’Eufemia</placeName>
                , per certi beni erroneamente attribuiti all’Ospedale siti in
                <placeName key="Calimera" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52118">Calimera</placeName>
                , il cui possesso era rivendicato dallo stesso
                <persName key="Ruggero Ruffo">Ruggero Ruffo</persName>
                .
              </p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="copy">
              <p>Lorem ipsum dolor sit amet</p>
            </objectDesc>
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1331-04-21</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          In nomine Domini Amen. Anno Incarnationis eiusdem millesimo trecentesimo trigesimo primo, die vigesimo primo mensis aprilis, quarte decime inditionis apud terram
          <placeName key="Sinopoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q54673">Sinopoli</placeName>
          . Regnante serenissimo domino nostro Rege
          <persName key="Roberto d'Angiò" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q290720">Ruberto</persName>
          , Dei gratia inclito
          <placeName key="Gerusalemme" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1218">Ierusalem</placeName>
          , et
          <placeName key="Sicilia, regno" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q188586">Sicilie</placeName>
          Rege,
          <placeName key="Ducato di Puglia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3715874">Ducatus Apulie</placeName>
          , et
          <placeName key="Principato di Capua" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1280122">Principatus Capue</placeName>
          ,
          <placeName key="Provenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q101081">Provincie</placeName>
          ,
          <placeName key="Forcalquier" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q104431">Folcalquerii</placeName>
          , ac
          <placeName key="Piemonte" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1216">Pedemontis</placeName>
          comite. Regnorum suorum anno vigesimo tertio feliciter amen.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Nos
          <persName key="Nicola di protopapa, giudice">Nicolaus de protopapa</persName>
          iudex rerre
          <placeName key="Sinopoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q54673">Sinopolis</placeName>
          ,
          <persName key="Pietro di Guizzaramo, notaio">Petrellus de Guizzarano</persName>
          regius publicus notarius per totum
          <placeName key="Giustizierato di Calabria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3650032">Iustitiariatum Calabrie</placeName>
          per curiam ordinatus, et testes subscripti ad hoc vocati, specialiter et rogati. Presenti scripto publico notum facimus et testamur, quod constitutus in nostra presentiam egregius vir
          <persName key="Ruggero Ruffo">Rugerius Ruffus de Calabria</persName>
          , dominus
          <placeName key="Calimera" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52118">Calimere</placeName>
          et pheudi
          <placeName key="Bonesio, feudo">Bonensium</placeName>
          , presentibus coram nobis
          <persName key="Nicola da Reggio">Nicolao de Regio</persName>
          ,
          <persName key="Teodoro Silipegno">Theodoro Silipigni</persName>
          et
          <persName key="Nicola del prete Guglielmo">Nicolao de Presbytero Gulielmo</persName>
          , de
          <placeName key="Sinopoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q54673">Sinopolo</placeName>
          , asseruit coram nobis, nuper ad sui pervenisse notitiam quod predictus
          <persName key="Nicola da Reggio">Nicolaus de Regio</persName>
          ,
          <persName key="Teodoro Silipegno">Theodorus Silipigni</persName>
          , ac
          <persName key="Nicola del prete Guglielmo">Nicolaus de Presbytero Gulielmo</persName>
          , contra veritatem, ac etiam contra conscientiam et notitiam eorundem, testati sunt seu subscripserunt cuidam instrumento publico facto, seu scripto, ut ponitur per iudicem
          <persName key="Giacomo di notar Gregorio, giudice notaio">Iacobum de notario Gregorio</persName>
          publicum, ut ponitur terre
          <placeName key="Seminara" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q54667">Seminarie</placeName>
          notarium de quibusdam convectionibus factis, ut asseritur olim inter viros magnificos quondam dominum
          <persName key="Enrico Ruffo">Enricum Ruffum de Calabria</persName>
          ,
          <placeName key="Sinopoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q54673">Sinopolis</placeName>
          dominum, ipsius
          <persName key="Ruggero Ruffo">Rugerii</persName>
          patrem, et dominum fratrem
          <persName key="Fulcone di Paucapalea, priore">Fulconem de Paucopalea</persName>
          Sacre Domus Hospitalis Sancti Ioannis Hierosolimitani in
          <placeName key="Sant'Eufemia, ospedale">Sancta Euphemie</placeName>
          priorem, de quibusdam bonis, que eumdem dominum
          <persName key="Enrico Ruffo">Enricum</persName>
          tenere asserebat ab ipso Hospitali in tenimento
          <placeName key="Calimera" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52118">Calimere</placeName>
          , et veritate mutata idem iudex
          <persName key="Giacomo di notar Gregorio, giudice notaio">Iacobus</persName>
          falsi scripsit instrumentum per eum, ut asseruit de convenctionibus ipsius facto dictum dominum
          <persName key="Enrico Ruffo">Enricum</persName>
          convenisse cum priori iam dicto, expressim de domo, seu palatio
          <placeName key="Calimera" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52118">Calimere</placeName>
          , eiusque tenimento quod fuit contrarium omnino veritati. Requireas testes expressim supra nominatos, ut coram nobis exponenti predicta conventio que scripta ponitur per eumdem iudicem
          <persName key="Giacomo di notar Gregorio, giudice notaio">Iacobum</persName>
          fuit facta et habita in eorum presentia inter dictos dominum
          <persName key="Enrico Ruffo">Enricum</persName>
          et priorem iam dictum. Qui
          <persName key="Nicola da Reggio">Nicolaus de Regius</persName>
          ,
          <persName key="Teodoro Silipegno">Theodorus</persName>
          , et
          <persName key="Nicola del prete Guglielmo">Nicolaus</persName>
          supradicti,  nostri constituti presentia, respondentes repetitionis et requisitioni dicti
          <persName key="Ruggero Ruffo">Rugerii</persName>
          dixerunt, et asseruerunt nobis, presentibus ac etiam iurantes ad Sancta Dei Evangelia corporaliter tacta, eorum iuramento firmaverunt sponte, et voluntarie se numquam predictis interfuisse convenctionibus, numquamque ipsas convenctiones scripsisse, seu audivisse, scire vel audire celebratos inter partes easdem, seque ipsi scripto subscripsisse terrore, atque timore eis ingesto, et posito per
          <persName key="Giacomo di Alitaro" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q0000">Iacobum de Alitario</persName>
          , qui se executorem asserebat generalis capitanis
          <placeName key="Ducato di Calabria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q57444333">Ducatus Calabrie</placeName>
          , tenetis testes eosdem, ac mandantis, ut subscriberent scripto, seu instrumento iam dicto. Precipui cum tempore subscriptionis ipsius falso idem
          <persName key="Giacomo di Alitaro" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q0000">Iacobus</persName>
          , eos deceperit tamquam idiotas et latine littere ignoras. Asserens atque legens aliter instrumenti tenorem, quam erat in ea conscriptum, licet in ipso instrumento, longa alia tempora sit contenta. Que
          <persName key="Ruggero Ruffo">Rugerius</persName>
          nos qui supra iudicem, notarium publicum, et testes subscriptos ex regia parte requisivit, et ex sua rogavit nostrum super hoc officium implorando, ut de assertione, confessione, et iuramento predictorum
          <persName key="Nicola da Reggio">Nicolai de Rhegio</persName>
          ,
          <persName key="Teodoro Silipegno">Theodori</persName>
          atque
          <persName key="Nicola del prete Guglielmo">Nicolai</persName>
          ei conficeremus publicum instrumentum ad cuiuscumque expedierit cauthelam. Nos vero, ipsius
          <persName key="Ruggero Ruffo">Rugerii</persName>
          petitionibus, iustis ut pote inclinati quia predicti testes, predictam coram nobis confessi fuerunt, ut superius enarrantur, et in nostra presentiam predicta omnia sicut sunt acta, ut scribitur conscripta et sic nobis constat predicta omnia vera esse de eorum assertione predicta.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          Ad cauthelam predicti
          <persName key="Ruggero Ruffo">Rugerii</persName>
          , et certitudinem futurorum eidem
          <persName key="Ruggero Ruffo">Rugerio</persName>
          fecimus de premissis presens publicum instrumentum, scriptum et subscriptum per manus mei qui supra notarii publici, nostrum qui supra iudicis et subscriptorum testium, subscriptionibus roboratum. Actum anno, die, mense, loco et inditione premissis.  
Signum crucis proprie manus mee
          <persName key="Nicola dei protopapa, giudice" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q0000">Nicolai de protopapa</persName>
          , qui supra iudicis terre
          <placeName key="Sinopoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q54673">Sinopolis</placeName>
          nescientis scribere nesciens, nomen et cognomen. 
† Ego predictus notarius publicus rogatus ipsius scripsi. 
† Ego
          <persName key="Francesco Zarbi">Franciscus Zarbus</persName>
          testor. 
† Ego
          <persName key="Ruggero Tisono">Rugerius Tisono</persName>
          de
          <placeName key="Mileto" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q54720">Mileto</placeName>
          testor. 
† Ego presbyter
          <persName key="Nicola da Reggio, presbitero">Nicolao de Regio</persName>
          testor. 
† Ego
          <persName key="Tommaso da Amantea">Thomasius de Amantea</persName>
          predicta testor. 
† Ego
          <persName key="Pietro Fiumari">Petrus Flumari</persName>
          testor. 
† Ego
          <persName key="Giovanni d'Aione">Ioannes de Ayuna</persName>
          de
          <placeName key="Reggio Calabria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q8471">Rhegio</placeName>
          predicta testor. 
† Ego
          <persName key="Pietro de Guizzaramo, notaio">Petrus de Guizzaramo</persName>
          qui supra regius publicus Notarius per totum
          <placeName key="Giustizierato di Calabria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3650032">Iustitiariatum Calabrie</placeName>
          per curiam ordinatus predicta scripsi et me subscripsi.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>