<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Capitoli testamentari di Caterina, moglie di Guglielmo Ruffo</title>
        <respStmt>
          <resp>transcription by</resp>
          <name>Antonio Macchione</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition">A. Macchione, Poteri locali nella Calabria angioina. I Ruffo di Sinopoli (1250-1350), Bari 2017, pp. 110-113, doc. XLV.</bibl>
          <bibl type="source-register">ASNa, Ruffo-Scilla, Cartulario 1, cc. 61v-63r.</bibl>
          <bibl type="primary-source">ASNa, Ruffo-Scilla, Cartulario 1, cc. 61v-63r.</bibl>
          <bibl type="tradition">ASNa, Ruffo-Scilla, Cartulario 1, cc. 61v-63r.</bibl>
          <bibl type="bibliography">A. Macchione, Poteri locali nella Calabria angioina. I Ruffo di Sinopoli (1250-1350), Bari 2017, pp. XLVII-LXVIII, LXXV.</bibl>
          <bibl type="bibliography">A. Macchione, Assetti di potere nella Calabria angioina (XIV secolo). Lo scontro tra i conti di Sinopoli e il vescovo di Mileto, in Le Diocesi dell'Italia meridionale nel Medioevo. Ricerche di storia, archeologia e storia dell'arte, a cura di V. De Duonni, M.C. Rossi, Cerro al Volturno (IS) 2019, p. 56.</bibl>
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>Cartulario_061</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>
                Capitoli testamentari di
                <persName key="Caterina d'Alemagna">Caterina Crispai d'Alemagna</persName>
                , moglie di
                <persName key="Guglielmo Ruffo" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q108431145">Guglielmo Ruffo</persName>
                di
                <placeName key="Sinopoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q54673">Sinopoli</placeName>
              </p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="copy">
              <p>Lorem ipsum dolor sit amet</p>
            </objectDesc>
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1328-08-21</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          In nomine Domini amen. Anno ab incarnatione eiusdem millesimo trecentesimo vigesimo octavum, die vigesimo quarto mensis augusti, undecime inditionis apud
          <placeName key="Gerace" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q54612">Giracium</placeName>
          . Regnante Serenissimo Domino nostro Rege
          <persName key="Roberto d'Angiò" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q290720">Roberto</persName>
          , Dei gratia inclito
          <placeName key="Gerusalemme" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1218">Ierusalem</placeName>
          et
          <placeName key="Sicilia, regno" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q188586">Sicilie</placeName>
          Rege,
          <placeName key="Ducato di Puglia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3715874">Ducatus Apulie</placeName>
          , et
          <placeName key="Principato di Capua" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1280122">Principatus Capue</placeName>
          ,
          <placeName key="Provenza" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q101081">Provincie</placeName>
          , et
          <placeName key="Forcalquier" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q104431">Forcalquerii</placeName>
          , ac
          <placeName key="Piemonte" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1216">Pedemontis</placeName>
          Comite. Regnorum suorum anno vigesimo feliciter amen.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Ego
          <persName key="Caterina d'Alemagna">Catharina de Crispai de Alamania</persName>
          , consors viri magnifici domini
          <persName key="Guglielmo Ruffo" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q108431145">Guglielmi Ruffi</persName>
          de
          <placeName key="Sinopoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q54673">Sinopolis</placeName>
          militis, ducalis cambellanus et familiaris, per
          <persName key="Gesù Cristo" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q302">Christi</persName>
          gratiam sana mentis, saneque memorie sue compos de bonis meis omnibus presens meum  testamentum in scriptis condidi in hunc modum. Per quod in primis commendo animam meam Domino Deo vivo. 
  Item eligo mihi sepulturam intus in
          <placeName key="Chiesa di San Francesco" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3670141">Ecclesia Sancti Francisci</placeName>
          loci Minorum
          <placeName key="Gerace" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q54612">Giracii</placeName>
          , in qua sepultura mea volo quod fiat cappella una cum altare in qua celebratur divina officia, et volo et lego quod expendantur per epitropum meum infrascriptum pro faciendo ipsam cappellam cum altari, et pro emendo indumenta et paramenta sacerdotalia uncias sexdecim in carolenis argenti liliatis, sexaginta per unciam computatis; et volo quod sepeliar cum habitu
          <persName key="Chiara d'Assisi, santa" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q191107">Sancte Clare</persName>
          . 
  Item lego predicte cappelle camillottum meum  nigrum inforratum de cindato rubeo, de quo camillotto fiat casubula una pro ipsa cappella. 
  Item lego Fratribus Minoribus
          <placeName key="Gerace" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q54612">Giracii</placeName>
          , pro celebrandis missis pro anima mea, in supradicta pecunia unciam unam. 
  Item volo et lego quod distribuantur et erogentur pro omnibus personis religiosis, per epitropum meum infrascriptum, prout mihi visum fuerit, pro cantandis missis pro  anima mea, in supradicta pecunia uncias quinque. 
  Item lego Monasterio
          <placeName key="Santa Venere, monastero">Sancte Veneris</placeName>
          monalium de
          <placeName key="Gerace" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q54612">Giracio</placeName>
          , in supradicta pecunia tarenos due. 
  Item lego Monasterio
          <placeName key="San Pantaleone, monastero">Sancti Pantaleonis</placeName>
          de
          <placeName key="Gerace" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q54612">Giracio</placeName>
          , in supradictam pecunia tarenos duem. 
  Item lego Ecclesie
          <placeName key="Santa Maria de Punti, chiesa">Sancte Marie de Punti</placeName>
          <placeName key="Gerace" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q54612">Castri Giracii</placeName>
          , in predicta pecunia tarenos due, de qua pecunia emetur sepultura una pro ipsa ecclesia. 
  Item lego domino giracensis episcopo, pro anima mea, in dicta pecunia unciam unam. 
  Item lego clero qui interfueret esequiis meis, unciam unam predicte pecunie. 
  Item lego domine sorori
          <persName key="Giacoma Ruffo, badessa">Iacobe Ruffe</persName>
          de
          <placeName key="Sinopoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q54673">Sinopolo</placeName>
          , abatisse Monasterii
          <placeName key="Santa Chiara, monastero">Sancte Clare</placeName>
          de
          <placeName key="Catanzaro" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3883">Catanzario</placeName>
          , pro anima mea, in supradicta pecunia uncias duas et imaginem unam, que est infigura Domini nostri
          <persName key="Gesù Cristo" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q302">Iesu Christi</persName>
          . 
  Item lego sorori
          <persName key="Margherita Ruffo, monaca">Margarite Ruffo</persName>
          de
          <placeName key="Sinopoli" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q54673">Sinopolo</placeName>
          , pro anima mea uncias duas pecunie supradicte. 
  Item lego Conventui Monasterii
          <placeName key="Santa Chiara, monastero">Sancte Clare</placeName>
          de
          <placeName key="Catanzaro" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3883">Catanzario</placeName>
          , pro anima mea, in supradicta pecunia unciam unam. 
  Item lego Domine
          <persName key="Tommasa">Thomasie</persName>
          , uxori magistri
          <persName key="Guglielmo Denari, maestro">Guglielmi Danari</persName>
          , robbam meam de viridi, et augustales duos pecunie memorate. 
  Item lego Domine
          <persName key="Consolda">Consolde</persName>
          uxori
          <persName key="Matteo Acimatore">Matthaei Acimatoris</persName>
          , in predicta pecunia tarenos duodecim; et
          <persName key="Violante">Violanti</persName>
          mulieri, filie ipsius Domine
          <persName key="Consolda">Consolde</persName>
          , super tunicale meum de blueto inforratum de baiado. 
  Item lego
          <persName key="Domenica, serva">Dominice</persName>
          , servitrici mee, tunicam meam de panno vividi, et tarenos duodecim predicte pecunie. 
  Item lego
          <persName key="Margherita">Margarite</persName>
          filie
          <persName key="Ventura de Talito">Venture de Teliti</persName>
          pro anima mea super tunicale meum de misquato, et predicta
          <persName key="Ventura de Talito">Venture de Teliti</persName>
          , pro anima mea, tarenos duodecim pecunie memorata. 
  Item lego Domine
          <persName key="Clemenza, serva">Clementie</persName>
          , servitrici mee, in predicta pecunia augustales duos. 
  Item lego
          <persName key="Imbandiata">Imbandiate</persName>
          , uxoris
          <persName key="Simeone">Simeonis</persName>
          , in predicta pecunia tarenos sex. 
  Item lego
          <persName key="Malgerio, chierico">Malgerio</persName>
          clerico, familiari meo, in supradicta pecunia uncias duas. 
  Item lego
          <persName key="Armona, serva">Armonis</persName>
          , servitrici mee, in supradicta pecunia augustales duos, et volo commoretur cum
          <persName key="Colella Ruffo">Colella</persName>
          filia mea. 
  Item lego
          <persName key="Carlo Ruffo">Carolo</persName>
          filio meo totam partem me contingentem de
          <placeName key="Corvara" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q51360">Castro Corbarii</placeName>
          , et
          <placeName key="Palizzi" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q54632">Palicii</placeName>
          ; et volo quod statum quod ipsi
          <persName key="Carlo Ruffo">Carolus</persName>
          ad etatem legitimam perveniat, quod habet totam parte me contingentem de Castris predictis; et volo quod si forte, quod absit ipse
          <persName key="Carlo Ruffo">Carolus</persName>
          ad etatem legitimam non pervenerit, quod habeat totam partem me contingentem de Castris predictis
          <persName key="Enrico Ruffo">Enricus</persName>
          filius meus, etiam si ipse
          <persName key="Carlo Ruffo">Carolus</persName>
          moreretur filiis ab eo legitimis minime derelictis quod succedat in dictis bonis legatis per me ipsi
          <persName key="Carlo Ruffo">Carolo</persName>
          ,
          <persName key="Enrico Ruffo">Enrico</persName>
          predictus. 
  Item lego
          <persName key="Enrico Ruffo">Enrico</persName>
          , filio meo, totam parte me contingentem de bonis regii pheudi
          <placeName key="Borboruso, feudo">Burburusii</placeName>
          , et
          <placeName key="Plataria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q0000">Platarie</placeName>
          , mihi et domino viro meo concessis pro ducalem excellentiam. 
  Item lego, predicto
          <persName key="Enrico Ruffo">Enrico</persName>
          , totam terram me contingeret de terra quam recipere et habere habeo a domino nostro duce, una cum domino viro meo prout in litteris ducalibus, mihi et domino viro meo concessis continetur. 
  Item lego, prefato
          <persName key="Enrico Ruffo">Enrico</persName>
          filio meo, uncias sexaginta quinque, et tarenos tres predicte pecunie, de qua pecunia volo quod ematur terra per eundem
          <persName key="Enrico Ruffo">Enricum</persName>
          , et si terra non invenietur ipsa pecunia deponatur nomine ipsius
          <persName key="Enrico Ruffo">Enrici</persName>
          , et inventa possessione ematur de dicta pecunia possessio pro eodem
          <persName key="Enrico Ruffo">Enrico</persName>
          . 
  Item lego predicto
          <persName key="Enrico Ruffo">Enrico</persName>
          partes meas omnes, et volo quod legata predictam ipsi
          <persName key="Enrico Ruffo">Enrico</persName>
          procurentur per dominum virum meum, donec quod ad etatem legitimam pecuniam; ipso enim existente etate legitima, volo quod predictam legata ad predictum
          <persName key="Enrico Ruffo">Enricum</persName>
          incontinenti perveniant et habeat. Si ipse
          <persName key="Enrico Ruffo">Enricus</persName>
          moriatur sine filiis legitimis et relictis, volo quod succedat eidem
          <persName key="Carlo Ruffo">Carolus</persName>
          , filius meus. 
  Item lego domino
          <persName key="Guglielmo Ruffo" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q108431145">Guglielmo</persName>
          , viro meo, coppas meas ad pedem, nappas, salarioi, scutellas et cugradias meas de argento, et anulum meum de smaraldo. 
  Item lego
          <persName key="Colella Ruffo">Colelle</persName>
          , filie mee, coronam meam magnam, frontaliam meam, que est cum pernis et zaffiris. 
  Item lego, predictae
          <persName key="Colella Ruffo">Colelle</persName>
          , coronam meam parvam de argento cum pernis et lapidibus, et saguntam meam cum pernis. 
  Item lego predicte
          <persName key="Colella Ruffo">Colelle</persName>
          corrigias de argento duas cum pernis et smaltis. 
  Item lego, predicte
          <persName key="Colella Ruffo">Colelle</persName>
          , corrigiam unam que est ad arma domini comitis
          <placeName key="Catanzaro" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3883">Catanzarii</placeName>
          , et domine comitisse, consortis sue. 
  Item lego eidem
          <persName key="Colella Ruffo">Colelle</persName>
          corrigiam unam de argento parva deauratam, cum chinito de azzurro, et anulum meum magnum, et anulum parvuum cum smaraldo parvo. 
  Item tunicam parvam, que est tota virgata de auro, et supertunicalem meum rubeum de sagra rubea. 
  Item lego eidem
          <persName key="Colella Ruffo">Colelle</persName>
          tunicam, super tunicale, et cappam de belluto rubeo inforrata, cappa de armenio, et supertunicale de baiulo. 
  Item mantellum unum belluti bleui, inforrato de baiolo, et par unum cercellorum de pernis et smaldis, tunicam et supertunicalem de starullata. 
  Item lego, predicte
          <persName key="Colella Ruffo">Colelle</persName>
          , tunicam meam tarantasis, que predicta bona legata eidem
          <persName key="Colella Ruffo">Colelle</persName>
          volo quod dentur eidem
          <persName key="Colella Ruffo">Colelle</persName>
          per dominum
          <persName key="Guglielmo Ruffo" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q108431145">Guglielmum</persName>
          virum meum in dotem, et dotis nomine, et extimentur prout eidem domino
          <persName key="Guglielmo Ruffo" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q108431145">Guglielmo</persName>
          melius videbitur si ipsa
          <persName key="Colella Ruffo">Colella</persName>
          nupserit viro, et volo quod si contigat, ipsam
          <persName key="Colella Ruffo">Colellam</persName>
          , mori antequam nupserit viro, predicta bona legata eidem
          <persName key="Colella Ruffo">Colelle</persName>
          dentur per eumdem dominum virum meum in dotem, et dotis nomine
          <persName key="Macalda Ruffo">Macalde</persName>
          , filie mee. 
  Item lego
          <persName key="Macalda Ruffo">Macalde</persName>
          , filie mee, iurlandam meam de auro cum pernis et smaldis et rubinis, et frontaliam unam que est cum quatuor pernis et rosettis de argento deauratis. 
  Item lego, predicte
          <persName key="Macalda Ruffo">Macalde</persName>
          , mazzonum unum de pernis et smaldis. 
  Item lego, predicte
          <persName key="Macalda Ruffo">Macalde</persName>
          , corrigiam de argento deauratam, que est ornata de azzurro nigro. 
  Item lego eidem par unum cercellorum cum pernis et smaldis, in qua sunt lapides in medio, ubi sunt perne, et cappellum meum cum pernis, tunicam de panno auro et tunica de belluso viridi, et sorcettum unum de miscato, inforratum de baiolo, et robbam meam coloris ialini, et robbam meam coloris bruni, que predicta bona legata volo quod dentur et extimentur eidem
          <persName key="Macalda Ruffo">Macalde</persName>
          per eumdem dominum virum meum in dotem et dotis nomine si nupserit viro, et si forte contingat quod absit ipsam mori antequam nupserit viro, volo quod res legatas eidem
          <persName key="Macalda Ruffo">Macalde</persName>
          dentur dotis nomine, per eundem dominum virum meum,
          <persName key="Colella Ruffo">Colelle</persName>
          filie mee, si ipsa
          <persName key="Colella Ruffo">Colella</persName>
          non fuerit maritata, et si maritata fuerit, volo quod succedant alii filii mei. 
  Reliqua bona mea mobilia lego filio, vel filie mee posthume. 
  In iuribus autem actionibus, rationibus, et omnibus aliis bonis meis, meum heredum et successorem legitimum instituo
          <persName key="Carlo Ruffo">Carolum</persName>
          , filium meum, et omnia predicta legata per me, volo quod erogentur et distribuantur per dominum
          <persName key="Guglielmo Ruffo" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q108431145">Guglielmum</persName>
          virum meum predictum. 
  Quem meum epitropum et fidei commissarium testamenti mei, predictorum distributorum, et exquutorem esse volo et anime meam esse volo ultimam voluntatem quam valere debeat iure codicillorum, vel alterius cuiuslibet voluntatis, vel eo iure quo melius valere poterit.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          In cuius rei testimonium, ad futuram memoriam, et predicti heredis et aliarum  personarum legatarium predicti, et cuius se quorum intererit et interesse poterit cauthelam presens meum testamentum scribi fieri mandamus per manus notarii
          <persName key="Nicola tropeano, notaio">Nicolai Tropeani</persName>
          regii publici notarii et totum
          <placeName key="Giusistierato di Calabria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3650032">Iustitiariatum Calabrie</placeName>
          per curiam ordinati, et iudicis
          <persName key="Giovanni di Teti, giudice">Ioannis de Thetis</persName>
          , iudicis civitatis
          <placeName key="Gerace" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q54612">Giracii</placeName>
          , sigillo et subscriptione scriptum et subscriptum per manus dicti notarii publici sigillis, et subscriptionibus infrascriptorum ad hoc vocatorum subscriptionibus et sigillis roboratum meis precibus et mandato. Actum anno, die, mense loco et inditione premissis, expensum pro exequiis domine per dominum
          <persName key="Guglielmo Ruffo" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q108431145">Guglielmum</persName>
          ultra legatum in liliatas uncias quinque expensum est, et datum filie notarii
          <persName key="Nicola tropeano, notaio">Nicolai Tropeani</persName>
          in liliatas uncias duas que in testamento posite sunt, et mandavit quod exsolvantur. 
Ego
          <persName key="Giovanni di Teti, giudice">Ioannes de Theti</persName>
          iudex civitatis
          <placeName key="Gerace" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q54612">Giracii</placeName>
          rogatus, et presens una cum omnibus infrascriptis ad omnia et singula, in hoc presenti testamento et informationes facta contenta, et scripta simul presentibus, et rogatus in ipsa pagina et testamentum suum, mandata manu mia in testimonium me subscripsi, et cum sigillo parvo sigillavi. 
† Ego
          <persName key="Pietro di Giovanni">Petrus de domino Ioanni</persName>
          rogatus. 
† Ego
          <persName key="Roberto Lucifero">Rubertus Luciferus</persName>
          rogatu. 
† Ego
          <persName key="Riccardo">Riccardus</persName>
          de domino giracensis decanus rogatus. 
† Ego magister phisicus
          <persName key="Giovanni da Napoli, fisico">Ioannes de Neapoli</persName>
          rogatus. 
† Ego
          <persName key="Nicola da Tarsia">Nicolaus de Tarsia</persName>
          rogatus. 
† Ego
          <persName key="Nicola tropeano, notaio">Nicolaus Tropeanus</persName>
          regius publicus notarius per totum
          <placeName key="Giustizierato di Calabria" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3650032">Iustitiariatum Calabrie</placeName>
          per curiam ordinatus, mandato domine
          <persName key="Catarina di Alemagna">Catharine</persName>
          hoc testamentum, et heredis institutionem, per mea propria manu scripsi, et me subscripsi.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>