<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>2</title>
        <respStmt>
          <resp>transcription by</resp>
          <name>Francesco Panarelli</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>mark-up by</resp>
          <name>Cristiano Amendola</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2024</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition">Codice diplomatico di Matera, II, Il fondo Santa Lucia (1237-1493), ed. Francesco Panarelli, Galatina, Congedo, 2018, pp. 57-58</bibl>
          <bibl type="edition">. Vendola, Un capitolo di storia del monastero di Sant’Agata e Santa Lucia di Matera, in “Archivio Storico per la Calabria e la Lucania” 6 (1936), pp. 63-79, a pp. 70-72 (da A); questa edizione è stata poi riproposta in P. Dalena, Da Matera a Casalrotto. Civiltà delle grotte e popolamento rupestre (secc. X-XV), Galatina 1990, pp. 59-60 e in M. Padula, I tre insediamenti delle claustrali di Santa Lucia, pp. 94-96; anche S. Santeramo, Codice Diplomatico Barlettano, vol. 3, Barletta 1957, pp. 1-2 (probabilmente da A); Copeti, Notizie della città e dei cittadini di Matera, p. 261.</bibl>
          <bibl type="primary-source" />
          <bibl type="source">Originale: in Archivio Vaticano, Instr. Misc. 7277-I [A]; sul dorso: in verticale una “A” molto sbiadita di mano moderna e in senso inverso rispetto al documento: “1208 Mattia de Baranico Baronessa di Castelnuovo fa sollenne obla/zione di detto Feudo al Ven. Monistero di S. Lucia di Matera, in/fatti ricevuta nel medesimo Monis(tero) fu poi eletta Abbadessa e da tal tem/po il Monist(ero) ha posseduto detto Feudo senza contradizione”. Breve annotazione di età precedente illeggibile. Con lapis blu è segnato “I” (segno di una numerazione progressiva).  mm 280 x 380; ottimo stato di conservazione; minuscola notarile; invocazione simbolica in apertura con una croce greca potenziata, con signum del notaio, croce potenziata per il giudice, sottoscrizioni autografe dei primi due testimoni.</bibl>
          <bibl type="source">Copia: inserto in n. 30; altra copia del 1598 in Platea di S. Lucia, Archivio di Stato di Matera, c. 207; altra copia in ASM, Registro De Leo, cc. 62-63; copia in Nelli, Cronaca di Matera, cap. 35, sulla base di un originale conservato ancora nel monastero nel 1751 e verosimilmente coincidente con A; in forma di ampio regesto in De Blasiis, Informatione a Ughelli, f. 282r; De Blasiis, Antiapologetico, f. 9v.</bibl>
          <bibl type="tradition" />
          <bibl type="bibliography">Houben, I monasteri benedettini femminili, p. 52. Il contenuto del documento è menzionato in tutti i contributi che si sono occupati della storia di Matera medievale e degli insediamenti monastici di Basilicata, ragione per cui si evita un elenco poco utile e sicuramente incompleto.</bibl>
          <bibl type="main_source">Codice Diplomatico di Matera</bibl>
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>2</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>
                <persName key="Mathia baronissa filia Roberti de Bartinico. avus v. Goffredo di Partinico. vir v. Eustasius de Ammirato">Mathia baronissa di Partinico</persName>
                , con il consenso del marito
                <persName key="Eustasius de Ammirato. pater (?) v. Santoro ammiraglio. uxor v. Mathia. v. anche Maione di Bari">
                  Eustasio
                  <hi rend="italic">de Ammirato</hi>
                </persName>
                , dona il
                <placeName key="Castellum Novum tenimentum terrarum (iuxta tenimentum Spinaciole)">
                  tenimento
                  <hi rend="italic">Castellum Novum</hi>
                </placeName>
                al
                <orgName key="S. Agathes ecclesia (Beate Virginis; monasterium S. Lucie et S. Agathes. lo stesso che S. Lucie S. de Matera monasterium; lo stesso che monasterium Aquetecte (dictum S. Lucie seu S. Agate de Matera)">
                  monastero di S. Agata di
                  <placeName key="Matera, Mathera (Matera)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q13616">Matera</placeName>
                </orgName>
                e subito dopo riceve l’abito monastico nella stessa comunità e ne viene eletta badessa.
              </p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="copy" />
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1208 marzo 11, Ind. XI, (Matera).</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          † In nomine domini nostri Iesu Christi Anno ab incarnatione eiusdem millesimo ducentesimo octavo et anno regni domini nostri
          <persName key="Federicus (ovvero Fredericus, Fridericus) Dei gratia invictissimus ac gloriosissimus Romanorum imperator semper augustus" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q130221">
            Frederici
            <ref target="#Nll4iyiulc" type="alpha" />
            , Dei gratia gloriosissimi regis Sicilie, ducatus Apulie et principatus Capue
          </persName>
          , undecimo mense
          <ref target="#Nv0q4z5b3y" type="alpha" />
          martii indictionis undecime.
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nll4iyiulc" type="alpha">
            Federici
            <hi rend="italic">FF</hi>
          </note>
          <note xml:id="Nv0q4z5b3y" type="alpha">
            mensis
            <hi rend="italic">FF</hi>
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Cum constante matrimonio uxor de voluntate viri sui in religiosam vitam transierit, solvitur matrimonium cum dotis redibicione
          <ref target="#Nk4m1y0gwt" type="alpha" />
          , nullo repudio intermisso, talis quidam matrimonii solutio laudabilis inter homines et apud Deum laudabilior invenitur. Relinquit enim mulier virum mortalem et sponsum accipit immortalem, dimittit transitoria et gaudia sibi preparat sempiterna. Hac
          <ref target="#Nolwjjrcbn" type="alpha" />
          igitur ego
          <persName key="Mathia baronissa filia Roberti de Bartinico. avus v. Goffredo di Partinico. vir v. Eustasius de Ammirato">Mathia baronissa</persName>
          , filia domini
          <persName key="Robertus de Bartinico (o Partinico). filia v. Mathia. pater v. Goffredo di Partinico">Roberti de Bartinico</persName>
          <ref target="#N9c9tibn3l" type="integer" />
          , consideratione ducta, monachalem vellens
          <ref target="#Nkuvkipwpj" type="alpha" />
          suscipere habitum, in presentia dompni
          <persName key="Donnandus regalis iudex Matere">
            Donnandi, regalis
            <placeName key="Matera, Mathera (Matera)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q13616">Matere</placeName>
            iudicis
          </persName>
          ,
          <persName key="Riccardus filius sire Bisancii castellani (cappellani)">sire Riccardi filii sire Bisancii castellani</persName>
          ,
          <persName key="Iohannes Fatticius sire">sire Iohannis Fatticii</persName>
          ,
          <persName key="Petrus de Radicza sire (ovvero Radicatza, o Radicaza)">sire Petri de Radicza</persName>
          ,
          <persName key="Iaspidus filius sire Petri">Iaspidi filii sire Petri</persName>
          , stante mecum et consentiente domino
          <persName key="Eustasius de Ammirato. pater (?) v. Santoro ammiraglio. uxor v. Mathia. v. anche Maione di Bari">Eustasio de Ammirato</persName>
          <ref target="#Nvmhldjvhz" type="alpha" />
          , viro meo, obtuli me et
          <placeName key="Castellum Novum tenimentum terrarum (iuxta tenimentum Spinaciole)">castellum meum novum</placeName>
          cum omnibus finibus et pertinentiis suis inferius subdistintis, pertinens mihi iure paterno,
          <orgName key="S. Agathes ecclesia (Beate Virginis; monasterium S. Lucie et S. Agathes. lo stesso che S. Lucie S. de Matera monasterium; lo stesso che monasterium Aquetecte (dictum S. Lucie seu S. Agate de Matera)" clusterId="31773921927850">
            monasterio ecclesie Sancte Agathes de
            <placeName key="Matera, Mathera (Matera)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q13616">Matera</placeName>
          </orgName>
          , in manibus domine
          <persName key="Eugenia monaca monasterii S. Agathes de Matera">Eugenie</persName>
          , monache eiusdem monasterii, recipientis cum
          <persName key="Maraldicius iudex; advocatus monasterii S. Agathes de Matera">iudice Maraldicio, ipsius monasterii advocato</persName>
          , guadiam quoque cum predicto viro meo ei dedi, recipientis
          <ref target="#Nrr5khqlv6" type="alpha" />
          pro eodem monasterio cum predicto advocato, me ipsa mediatrice posita, ut ego et mei heredes in hac oblatione semper maneamus et nunquam eam rumpere vel evacuare temptemus
          <ref target="#Nkduwnisv8" type="alpha" />
          . Quod si contra fecero, obligo me meosque heredes, nomine pene, componere nominate ecclesie regales aureos centum et totidem curie, predicta oblatione in suo robore permanente. Quibus predictis omnibus solempniter celebratis, incontinenti coram predictis testibus in eodem monasterio recepi habitum monachalem et in abbatissa
          <ref target="#Nq8q0ij4fx" type="alpha" />
          promota, de mandato domini
          <persName key="Gregorius cardinalis Sancti Theodori et Apulia legatus">Gregorii Sancti Theodori cardinalis</persName>
          <ref target="#Noziqz8hey" type="integer" />
          et etiam
          <ref target="#N8cs6vjw12" type="alpha" />
          in Apulia legati et a domino
          <persName key="Simon abbas monasterii S. Eustachii de Matera">Simone</persName>
          , venerabili abbate
          <orgName key="S. Eustachii de Matera monasterium. v. Nicolaus abbas, Simon abbas" clusterId="31773922123884">
            monasterii sancti Eustasii de
            <placeName key="Matera, Mathera (Matera)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q13616">Matera</placeName>
          </orgName>
          , benedictionem accepi. Cuius predicti
          <placeName key="Castellum Novum tenimentum terrarum (iuxta tenimentum Spinaciole)">castelli</placeName>
          , pertinentiarum et tenimenti fines sunt isti, videlicet: a
          <placeName key="Mons Guidone">monte Guidone</placeName>
          descendit deorsum usque ad
          <placeName key="Aquetecte rivum">rivum Aque Tecte</placeName>
          <ref target="#N2hdyeeylj" type="integer" />
          et a
          <placeName key="Aquetecte rivum">rivo Aque Tecte</placeName>
          descendit rivus deorsum usque ad
          <placeName key="Gualdimare (o Gualdemare)">Gualdemare</placeName>
          et est in finibus cum
          <placeName key="Minerbinum (Minervino Murge). dominus v. Gerardus de Yvero" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q23203">tenimento Minerbini</placeName>
          et ascendit per
          <placeName key="Gualdimare (o Gualdemare)">Gualdemare</placeName>
          sursum usque ad stratam que vadit ad
          <placeName key="Gaudianum (locus)">Gaudianum</placeName>
          et est in confinibus cum tenimento
          <placeName key="Mons Miloni (Montemilone, PZ). v. anche Ioannis de Conchis">Montis Miloni</placeName>
          <ref target="#Nn19dtgk4f" type="integer" />
          et ab ipsa strata descendit per
          <placeName key="Acernie fons">fontem Acernie</placeName>
          <ref target="#Nlx3p9vpbw" type="alpha" />
          et transit per
          <placeName key="Cupuli valles">vallem Cupuli</placeName>
          et ascendit ad
          <placeName key="Spine Amare porta">portam Spine Amare</placeName>
          et vadit usque ad
          <orgName key="S. Agathes ecclesia (Beate Virginis; monasterium S. Lucie et S. Agathes. lo stesso che S. Lucie S. de Matera monasterium; lo stesso che monasterium Aquetecte (dictum S. Lucie seu S. Agate de Matera)" clusterId="31773921927850">ecclesiam Sancte Agathes</orgName>
          et ab ipsa ecclesia vadit per vallicellam et ascendit usque ad
          <placeName key="S. Liberatoris (locus?), Laboratoris">Sanctum Liberatorem</placeName>
          et a
          <placeName key="S. Liberatoris (locus?), Laboratoris">Sancto Liberatore</placeName>
          vadit per limitem et stratellam usque ad
          <placeName key="Macle Longobarde lacum">
            lacum
            <ref target="#Nmjcodkux2" type="alpha" />
            Macle Longobarde
          </placeName>
          , ubi est [petra] ficta et a petra ficta vadit per
          <placeName key="Quercus Veterane (valles)">vallem Quercus Veterane</placeName>
          et exit ad
          <placeName key="Martinum lacum">lacum Martinum</placeName>
          et est in confinibus cum terris
          <ref target="#Nhvhq9j5k1" type="alpha" />
          <orgName key="Trinitatis S. de Venusio ecclesia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3685200" clusterId="31773922118303">ecclesie Sancte Trinitatis de Venusio</orgName>
          <ref target="#N4fnhay3qo" type="alpha" />
          et a
          <placeName key="Martinum lacum">lacu Martino</placeName>
          descendit usque ad
          <placeName key="Basentum flumen" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q791190">Basentum</placeName>
          et est in confinibus cum tenimento
          <placeName key="Montis Solicole tenimentum (Monteserico, Genzano di Lucania PZ)">Montis Solicole</placeName>
          <ref target="#N6qloqfju7" type="integer" />
          et a
          <placeName key="Basentum flumen" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q791190">Basento</placeName>
          descendit per eundem
          <placeName key="Basentum flumen" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q791190">Basentum</placeName>
          inferius et vadit sub via, que vadit a
          <placeName key="Spinacciola, (Spinazzola, BAT)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q23253">Spinaciola</placeName>
          <ref target="#N87b22elzj" type="integer" />
          ad
          <placeName key="Cerbariccium (Cervarezza, casale scomparso)">Cervariccium</placeName>
          et ascendit per
          <placeName key="S. Felicis valles (cursus)">
            aque cursus
            <ref target="#Nptnl6odbe" type="alpha" />
            Sancti Felicis
          </placeName>
          et ascendit ad
          <placeName key="Guardiam strata (?)">Guardiam strate</placeName>
          et venit ad
          <placeName key="Foresta novella (vallicella)">vallicellam Foreste novelle</placeName>
          et vadit per confinia
          <placeName key="S. Laurentii terra">terrarum Sancti Laurentii</placeName>
          et descendit per viam cansatoriam, que vadit ad
          <placeName key="Sanctum Gervasium (Palazzo San Gervasio, PZ)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52628">Sanctum Gervasium</placeName>
          <ref target="#Nwver0r1tg" type="alpha" />
          et transit per aque
          <ref target="#Nninm2g9xe" type="alpha" />
          cursum
          <ref target="#Ng82q8klg4" type="alpha" />
          deorsum de
          <placeName key="Monaci (o Monachi) vallo, (de Monacho)">vallone qui dicitur de Monacho</placeName>
          et ascendit per
          <placeName key="Fornellum (locus)">Fornellum</placeName>
          usque ad predictum
          <placeName key="Mons Guidone">montem Guidonem</placeName>
          .
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nk4m1y0gwt" type="alpha">
            redivictione
            <hi rend="italic">FF</hi>
          </note>
          <note xml:id="Nolwjjrcbn" type="alpha">
            Ac
            <hi rend="italic">FF</hi>
          </note>
          <note xml:id="Nkuvkipwpj" type="alpha">
            volens
            <hi rend="italic">FF</hi>
          </note>
          <note xml:id="Nrr5khqlv6" type="alpha">
            recipienti
            <hi rend="italic">FF</hi>
          </note>
          <note xml:id="Nkduwnisv8" type="alpha">
            tentemus
            <hi rend="italic">FF</hi>
          </note>
          <note xml:id="Nq8q0ij4fx" type="alpha">
            abbadixa
            <hi rend="italic">FF</hi>
          </note>
          <note xml:id="N8cs6vjw12" type="alpha">
            tunc
            <hi rend="italic">FF</hi>
          </note>
          <note xml:id="Nlx3p9vpbw" type="alpha">
            Atrinie
            <hi rend="italic">FF</hi>
          </note>
          <note xml:id="Nmjcodkux2" type="alpha">
            locum
            <hi rend="italic">FF</hi>
          </note>
          <note xml:id="Nhvhq9j5k1" type="alpha">
            terra
            <hi rend="italic">FF</hi>
          </note>
          <note xml:id="Nptnl6odbe" type="alpha">
            aquam
            <hi rend="italic">Vendola</hi>
          </note>
          <note xml:id="Nninm2g9xe" type="alpha">
            cursum
            <hi rend="italic">FF</hi>
          </note>
          <note xml:id="Ng82q8klg4" type="alpha">
            aquam cursus
            <hi rend="italic">Vendola</hi>
          </note>
          <note xml:id="Noziqz8hey" type="integer">
            Cf.
            <hi rend="italic">Introduzione</hi>
            nota 18.
          </note>
          <note xml:id="N9c9tibn3l" type="integer">
            Per la Per la identificazione di
            <persName key="Mathia baronissa filia Roberti de Bartinico. avus v. Goffredo di Partinico. vir v. Eustasius de Ammirato">Mathia Baronissa</persName>
            e
            <persName key="Robertus de Bartinico (o Partinico). filia v. Mathia. pater v. Goffredo di Partinico">Roberto di Partinico</persName>
            <ref target="#Noop0klvz4" type="alpha" />
            cf.
            <hi rend="italic">Introduzione</hi>
            , testo corrispondente a nota 16.
          </note>
          <note xml:id="Nvmhldjvhz" type="alpha">
            Per le ipotesi di identificazione di Eustasio de Ammirato cf.
            <hi rend="italic">Introduzione</hi>
            testo corr. a nota 24.
          </note>
          <note xml:id="N2hdyeeylj" type="integer">Toponimo oggi corrispondente al Bosco di Acquatetta e Stazione di Acquatetta.</note>
          <note xml:id="Nn19dtgk4f" type="integer">Montemilone.</note>
          <note xml:id="N4fnhay3qo" type="alpha">
            <orgName key="Trinitatis S. de Venusio ecclesia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3685200">Abbazia della Ss. Trinità di Venosa (PZ)</orgName>
            .
          </note>
          <note xml:id="N6qloqfju7" type="integer">Località Monteserico in territorio di Genzano (Pz).</note>
          <note xml:id="N87b22elzj" type="integer">Spinazzola (BA).</note>
          <note xml:id="Nwver0r1tg" type="alpha">
            <placeName key="Sanctum Gervasium (Palazzo San Gervasio, PZ)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q52628">Palazzo San Gervasio (PZ)</placeName>
            .
          </note>
          <note xml:id="Noop0klvz4" type="alpha">Add note here</note>
        </span>
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          [Quod]  scripsit
          <persName key="Leo notarius Matere">
            Leo
            <placeName key="Matera, Mathera (Matera)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q13616">Matere</placeName>
            notarius
          </persName>
          , qui predictis interfuit.
        </p>
        <p>
          <persName key="Donnandus regalis iudex Matere">
            †  Donnandus
            <placeName key="Matera, Mathera (Matera)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q13616">Matere</placeName>
            iudex
          </persName>
        </p>
        <p>
          <persName key="Riccardus filius sire Bisancii castellani (cappellani)">†  Riccardus filius sire Bisantii castellani</persName>
          <ref target="#Njujixpw5r" type="alpha" />
        </p>
        <p>
          †  Ego
          <persName key="Petrus de Radicza sire (ovvero Radicatza, o Radicaza)">Petri Radicatza</persName>
          qui supra
        </p>
        <p>
          †  signum manus proprie
          <persName key="Iohannes Fatticius sire">sire Iohannis Fatticii</persName>
          qui supra
        </p>
        <p>
          †  signum manus proprie
          <persName key="Iaspidus filius sire Petri">Iaspidi</persName>
          qui supra.
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Njujixpw5r" type="alpha">
            castellani
            <hi rend="italic">manca in FF</hi>
          </note>
        </span>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>