<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>5 (Annunziata, n. 583)</title>
        <respStmt>
          <resp>transcription by</resp>
          <name>Francesco Panarelli</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>mark-up by</resp>
          <name>Cristiano Amendola</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2026</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition">Codice diplomatico di Matera, I, Il fondo Annunziata (1237-1493), ed. Francesco Panarelli, Galatina, Congedo, 2008, pp. 50-51</bibl>
          <bibl type="edition">Regesto: Pedio, Le pergamene di Matera p. 370; Pedio, Cartulario, III, p. 125</bibl>
          <bibl type="primary-source" />
          <bibl type="source">FF, cc. 162r-163r [F]</bibl>
          <bibl type="tradition" />
          <bibl type="bibliography" />
          <bibl type="main_source">Edizione digitale del Codice Diplomatico di Matera - Il Fondo Annunziata</bibl>
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>5</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>
                <persName key="Iohannes (lo stesso che Iohannes de Yosca de Matera) procurator ecclesie S. Marie Nove (o Iohannes de Iosca. de Yosta, Iohannes de Ghosta)">
                  Giovanni
                  <hi rend="italic">de Yosca</hi>
                </persName>
                procuratore di
                <persName key="Fanella priorissa monasterii S. Marie Nove">
                  <roleName key="priorissa">
                    Fanella, priora del
                    <orgName key="S. Marie Nove ecclesia in fovealibus civitatis Mathere">monastero di S. Maria Nova</orgName>
                  </roleName>
                </persName>
                , alla presenza di
                <persName key="Bisantius (o Brisancius) abbas, archipresbiter Matere, vicarius generalis dom. Bartholomei">
                  <roleName key="abbas">
                    abbate Bisancio, arciprete di
                    <placeName key="Matera, Mathera (Matera)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q13616">Matera</placeName>
                  </roleName>
                </persName>
                , e di
                <persName key="Iacobus abbas, decanus Acherontinus, vicarius generalis dom. Bartholomei archiepiscopi Acherontini">
                  <roleName key="abbas">
                    abbate Iacobo, decano di
                    <placeName key="Acherontum, Acerenza (Potenza). Acheruntinus" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Acerenza</placeName>
                  </roleName>
                </persName>
                , entrambi vicari di
                <persName key="Bartholomeus [Prignanus] archiepiscopus Acherontinus">
                  <roleName key="archiepiscopi Acherontini">
                    Bartolomeo, arcivescovo di
                    <placeName key="Acherontum, Acerenza (Potenza). Acheruntinus">Acerenza</placeName>
                  </roleName>
                </persName>
                , cede una grotta con platea e orto sita nel Sasso Barisano, nel pittagio di
                <orgName key="S. Marie Veteris ecclesia in Saxo Barisano (de Veteribus)">S. Maria Vetere</orgName>
                , gravemente danneggiata nel corso dell’inverno, a
                <persName key="Nicolaus dictus Brelius filium quondam Simini Scaldati. uxor v. Gemmella">
                  Nicola detto
                  <hi rend="italic">Brelium</hi>
                </persName>
                , figlio del defunto
                <hi rend="italic">
                  <persName>Simini Scaldati</persName>
                </hi>
                , e a sua moglie
                <persName key="Gemmella filia qd. Simeonis notari Stephani. vir v. Nicolaus Brelius. frater v. Tucius">Gemmella</persName>
                , figlia del defunto
                <hi rend="italic">
                  <persName>
                    <roleName key="notarius">Simeonis notari Stephani</roleName>
                  </persName>
                </hi>
                di
                <placeName key="Matera, Mathera (Matera)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q13616">Matera</placeName>
                , ricevendo in cambio un’altra grotta sita nel Sasso Barisano, nel pittagio di
                <orgName key="S. Grisantii ecclesia (in Saxo Barisano)">S. Grisanto.</orgName>
              </p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="copy" />
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1375 gennaio 17, Ind. XIII, Matera</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          ┼ In nomine domini nostri Iesu Christi amen. Anno a nativitate eiusdem millesimo trecentesimo septuagesimo quinto. Regnante …
          <persName key="Iohanna Ierusalem et Sicilie regina, ducatus Apulie et principatus Capue, Provincie et Forcalquerii ac Pedimontis comitissa">Iohanna, Dei gratia Ierusalem et Sicilie regina, ducatus Apulie et principatus Capue, Provincie et Forcalquerii ac Pedimontis comitissa</persName>
          , regnorum eius anno tricesimo tertio, mense ianuarii, die decimo septimo eiusdem, tertiedecime indictionis,
          <placeName key="Matera, Mathera (Matera)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q13616">Matere</placeName>
          .
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          Nos
          <persName key="Tucius sire Rahonis annalis Matere iudex">
            Tucius sire Rahonis, annalis
            <placeName key="Matera, Mathera (Matera)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q13616">Matere</placeName>
            iudex
          </persName>
          ,
          <persName key="Eustasius Angeli Paradisi (de Matera) puplicus per totum regnum reginali auctoritate notarius (o semplicemente puplicus notarius)">Eustasius Angeli Paradisi, de eadem terra, puplicus per totum regnum reginali auctoritate notarius</persName>
          ,
          <persName key="Silvester Petri de Rosecta presbiter (de Matera)">presbiter Silvester Petri de Rosecta</persName>
          ,
          <persName key="Iacobus Nicolai de Santogermano presbiter (de Matera)">presbiter Iacobus Nicolai de Santogermano,</persName>
          <persName key="Franciscus condam magistri Rogerii Gacti presbiter (de Matera)">presbiter Franciscus condam magistri Rogerii Gacti</persName>
          ,
          <persName key="Antonius filius [...] Spinelli (de Matera)">Antonius filius xxx Spinelli</persName>
          ,
          <persName key="Hocellus Grisanti (de Matera)">Hocellus Grisanti</persName>
          et
          <persName key="Iacobus Nicolai de Madio (de Matera)">Iacobus Nicolai de Madio</persName>
          , testes … de eadem terra, … fatemur … quod … convocatis nobis ad rogatum et preces nobis factas per …
          <persName key="Iohannes (lo stesso che Iohannes de Yosca de Matera) procurator ecclesie S. Marie Nove (o Iohannes de Iosca. de Yosta, Iohannes de Ghosta)">Iohannem de Yosca</persName>
          de eadem terra, … procuratorem sororis
          <persName key="Fanella priorissa monasterii S. Marie Nove">
            Fanelle … priorisse monasterii
            <orgName key="S. Marie Nove ecclesia in fovealibus civitatis Mathere">ecclesie sante Marie Nove</orgName>
          </persName>
          , … nec non … per
          <persName key="Nicolaus dictus Brelius filium quondam Simini Scaldati. uxor v. Gemmella">Nicolaum dictum Brelium, filium quondam Simini Scaldati</persName>
          , et
          <persName key="Gemmella filia qd. Simeonis notari Stephani. vir v. Nicolaus Brelius. frater v. Tucius">Gemmellam, filiam quondam Simeonis notari Stephani</persName>
          , eius uxorem, de eadem terra, … accersitis ... ante ecclesiam episcopatus eiusdem terre coram … abbate Brisancio
          <ref target="#Nkktfts2gz" type="alpha" />
          , archipresbitero
          <placeName key="Matera, Mathera (Matera)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q13616">Matere</placeName>
          , et
          <persName key="Iacobus abbas, decanus Acherontinus, vicarius generalis dom. Bartholomei archiepiscopi Acherontini">
            abbate Iacobo, decano
            <placeName key="Acherontum, Acerenza (Potenza). Acheruntinus" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Acherontino</placeName>
          </persName>
          , … domini
          <persName key="Bartholomeus [Prignanus] archiepiscopus Acherontinus">
            Bartholomei
            <ref target="#Nr396jyyc5" type="integer" />
            … archiepiscopi
            <placeName key="Acherontum, Acerenza (Potenza). Acheruntinus" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Acherontini</placeName>
          </persName>
          in spiritualibus vicariis generalibus …, prefatus
          <persName key="Iohannes (lo stesso che Iohannes de Yosca de Matera) procurator ecclesie S. Marie Nove (o Iohannes de Iosca. de Yosta, Iohannes de Ghosta)">Iohannes</persName>
          … asseruit … dictam dominam priorissam et alias moniales eiusdem ecclesie … habere … griptam unam cum platea ante ipsam, orto uno ante ipsam, sitam intus in dicta terra
          <placeName key="Matera, Mathera (Matera)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q13616">Matere</placeName>
          , in Saxo Barisano, in pictagio
          <orgName key="S. Marie Veteris ecclesia in Saxo Barisano (de Veteribus)" clusterId="31773922014450">ecclesie sancte Marie veteris</orgName>
          , iuxta criptam dictorum
          <persName key="Nicolaus dictus Brelius filium quondam Simini Scaldati. uxor v. Gemmella">Nicolai</persName>
          et
          <persName key="Gemmella filia qd. Simeonis notari Stephani. vir v. Nicolaus Brelius. frater v. Tucius">Gemmelle</persName>
          , iuxta criptam
          <persName key="Leo Iohannis Choccule magister">magistri Leonis Iohannis Choccule</persName>
          …, olim predicte ecclesie…legatam per
          <persName key="Raho sire Laverii (de Matera)">Rahonem sire Laverii</persName>
          , de eadem terra … Et cum // (162v) cripta ipsa legata, cum aliis criptis iuxta ipsam in ipso convicinio existentibus, in hiemali tempore anni proxime preterite undecime indictionis adeo ruinam passa est, in tantum quod sine magnis expensis et laboribus intensis aditus et ingressus ad eandem et ab eadem faciliter haberi et preparari
          <ref target="#Npfztudkmb" type="alpha" />
          non posset … ex cuius inabilitate cripta nullus redditus deinceps haberi posset … deliberaverunt predictam criptam eis inutilem … cum alia cripta prefatorum
          <persName key="Nicolaus dictus Brelius filium quondam Simini Scaldati. uxor v. Gemmella">Nicolai Brelii</persName>
          et
          <persName key="Gemmella filia qd. Simeonis notari Stephani. vir v. Nicolaus Brelius. frater v. Tucius">Gemmelle</persName>
          eius uxoris, que est sita intus in dicta terra
          <placeName key="Matera, Mathera (Matera)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q13616">Matere</placeName>
          , in Sasso Barisano in pictagio
          <orgName key="S. Grisantii ecclesia (in Saxo Barisano)" clusterId="31773922014462">ecclesie sancti Grisanti</orgName>
          , iuxta criptam archiepescopi
          <placeName key="Acherontum, Acerenza (Potenza). Acheruntinus" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Acherontini</placeName>
          … utili et fertili, ex qua cripta speratur haberi maior utilitas et conditionem ipsius monasterii facere meliorem. Et ut [de] inabilitate et incomoditate dicte cripte prelibati monasterii pro futuro tempore nullum possit dubium resultare, … in nostrum predictorum presentia
          <persName key="Bisantius (o Brisancius) abbas, archipresbiter Matere, vicarius generalis dom. Bartholomei">abbas Bisantius</persName>
          et
          <persName key="Iacobus abbas, decanus Acherontinus, vicarius generalis dom. Bartholomei archiepiscopi Acherontini">abbas Iacobus</persName>
          … asseruerunt … ab eodem
          <persName key="Iohannes (lo stesso che Iohannes de Yosca de Matera) procurator ecclesie S. Marie Nove (o Iohannes de Iosca. de Yosta, Iohannes de Ghosta)">Iohanne de Yosca</persName>
          … et aliis probis viris eiusdem terre, magis consiis
          <ref target="#Nqicpxbx0i" type="alpha" />
          cause predicte, separatim et sigillatim, per sacramentum eorum super santa Dei evangelia per eos corporaliter tacta, diligenter … petiisse et ipsas solemniter examinasse et invenisse de predictis criptis … sic demolutas, oneratas et nullius redditus et comoditatis existere. Propterea predictus procurator, profitens, credens et dicens predictam permutationem ad utilitatem dicti monasterii … cedere pariter et profectum, atque ipsius monasterii conditionem facere meliorem, idcirco, obtenta licentia ab eisdem … vicariis, permutavit … et assignavit predictam criptam, predicto monasterio … inutilem, … ipsis
          <persName key="Nicolaus dictus Brelius filium quondam Simini Scaldati. uxor v. Gemmella">Nicolao</persName>
          et
          <persName key="Gemmella filia qd. Simeonis notari Stephani. vir v. Nicolaus Brelius. frater v. Tucius">Gemmalle</persName>
          <ref target="#Nl3b4fcump" type="alpha" />
          , stante … cum eadem …
          <persName key="Gemmella filia qd. Simeonis notari Stephani. vir v. Nicolaus Brelius. frater v. Tucius">Gemmella</persName>
          <persName key="Tucius de Montello pater v. Simeon. soror v. Gemmella">Tucio de Montello</persName>
          , fratre suo et legitimo mundualdo, sub cuius // (163r) mundio mulier ipsa se esse asseruit et recognovit, consensum et auctoritatem sibi prebente…, interrogata quoque eadem
          <persName key="Gemmella filia qd. Simeonis notari Stephani. vir v. Nicolaus Brelius. frater v. Tucius">Gemmella</persName>
          … et diligenter examinata per nos, prefatos iudicem et notarium, de consilio sapientis, si ad premissa et infrascripta … agenda per eam vim, metum, dolum, fraudem vel suasionem dolosam ab aliquo pateretur, et non reperta per nos quantum in hoc ipsam pati … aliquid de premissis …
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nkktfts2gz" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così F</hi>
          </note>
          <note xml:id="Npfztudkmb" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così F</hi>
          </note>
          <note xml:id="Nqicpxbx0i" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così F</hi>
          </note>
          <note xml:id="Nl3b4fcump" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così F</hi>
          </note>
          <note xml:id="Nr396jyyc5" type="integer">
            <persName key="Bartholomeus [Prignanus] archiepiscopus Acherontinus">
              <roleName key="archiepiscopi Acherontini">
                Bartolomeo Prignano (m. 15 ottobre 1389), arcivescovo di
                <placeName key="Acherontum, Acerenza (Potenza). Acheruntinus" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Acerenza</placeName>
              </roleName>
            </persName>
            dal marzo 1363 al gennaio 1377, quando venne traslato alla sede di Bari, e quindi papa con il nome di Urbano VI dall’aprile 1378; ma
            <persName key="Bartholomeus [Prignanus] archiepiscopus Acherontinus">
              <roleName key="archiepiscopi Acherontini">Bartolomeo</roleName>
            </persName>
            sin dal 1363 era impegnato presso la Cancelleria pontificia in Avignone e non risiedeva nella sua diocesi lucana; Eubel,
            <hi rend="italic">Hierarchia Catholica</hi>
            , I p. 70 e voce
            <hi rend="italic">Urbano VI</hi>
            in
            <hi rend="italic">Lexikon des Mittelalters</hi>
            , VIII, col. 1285-6.
          </note>
        </span>
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>
          ┼ Nos
          <persName key="Bisantius (o Brisancius) abbas, archipresbiter Matere, vicarius generalis dom. Bartholomei">
            abbas Bisantius archipresbiter
            <placeName key="Matera, Mathera (Matera)" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q13616">Matere</placeName>
          </persName>
          reverendi in Christo patris et domini domini B.[aldassarri]
          <ref target="#Nojmhxby05" type="alpha" />
          Dei et apostolice sedis gratia archiepiscopi
          <placeName key="Acherontum, Acerenza (Potenza). Acheruntinus" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3543">Acheruntini</placeName>
          in spiritualibus vicarius generalis predicto contractui permutationis consensum tribuimus auctoritate vicariatus qui supra
        </p>
        <p n="1">
          ┼
          <persName key="Tucius sire Rahonis annalis Matere iudex">Tucius sire Rahonis annalis Matere iudex</persName>
        </p>
        <p n="1">
          ┼ Ego
          <persName key="Silvester Petri de Rosecta presbiter (de Matera)">presbiter Silvester Petri de Rosecta</persName>
          testor qui supra
        </p>
        <p n="1">
          ┼ Signum crucis proprie manus
          <persName key="Iacobus Nicolai de Madio (de Matera)">Iacobi Nicolai de Madio</persName>
          qui interfuit scribere nescientis
        </p>
        <p n="1">
          ┼ Ego
          <persName key="Franciscus condam magistri Rogerii Gacti presbiter (de Matera)">presbiter Franciscus condam magistri Rogerii Gatti</persName>
          testor qui supra
        </p>
        <span type="notes">
          <note xml:id="Nojmhxby05" type="alpha">
            <hi rend="italic">Così F</hi>
          </note>
        </span>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>