<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Ep. VI 26 (Principium epistulae. Fridericus duci Austriae...)</title>
        <author>Petrus de Vinea</author>
        <respStmt>
          <name>Martina Pavoni</name>
          <resp>mark-up by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <name>Martina Pavoni</name>
          <resp>transcription by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2026</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition">L'epistolario di Pier della Vigna, coord. di E. D'Angelo, ed. crit. a cura di A. Boccia, E. D’Angelo, T. De Angelis, F. Delle Donne, R. Gamberini, Soveria Mannelli 2014, pp. 1096-100</bibl>
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source" />
          <bibl type="tradition">Par. lat. 8563, ff. 93r-95v</bibl>
          <bibl type="bibliography" />
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>PdV VI 26</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>Federico II concede a Federico, duca d’Austria e di Stiria, la dignità regia, e
ai due territori la dignità di regno. La decisione dell’imperatore è presa dietro il
consiglio di una serie di alti prelati e di prìncipi (tra cui il vescovo di Ratisbona,
quello di Passau, quello di Freising, quello di Worms, dell’eletto di Bamberga,
dell’abate di Kempten). Accanto al titolo regio, sono riconosciuti al novello
re una serie di giurisdizioni in materia feudale e penale. L’imperatore regola
altresì la successione nel nuovo regno: che non deve essere più di tipo elettivo,
ma rigorosamente dinastico (maggiorascato), e l’incoronazione deve avvenire
esclusivamente per mano dell’imperatore o di suoi delegati. Nel ducato, il nuovo
re ha la facoltà di eleggere suo cognato.</p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="letter" />
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>1245</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>Priuilegium concessum duci Austriae, super promotione sua de duce in
regem.</p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="testo">
        <p>1. Principium epistulae. Fridericus duci Austriae et Stiriae, suo dilecto
principi et comiti Carniolae, gratiam suam et omne bonum.
2. De fulgore throni Cesarei, uelut ex sole radii, sic ceterae prodeunt dignitates,
ut primae lucis integritas minorati luminis non sentiat detrimenta,
tantoque magis imperiale sceptrum extollitur, et tanto cura regiminis plurium
a sollicitudinibus releuatur, quanto tribunal ipsius digniores in circuitu
circumspicit consimiles regiones.
3. Hac itaque consideratione commoniti, qui celesti prouidentia Romani
Imperii moderamur habenas, solii nostri decus tam ueterum dignitatum
ornatibus confouemus, quam nouis honoribus ampliamus.
4. Tuis igitur, deuotissime princeps noster, supplicationibus fauorabiliter
inclinati, nec minus ad exaltationem sacri Imperii nostri honoris respectum
habentes, de infra scriptorum principum nostrorum consilio, uidelicet S.
Ratisponensis episcopi imperialis aulae cancellarii, R. Pataviensis episcopi,
C. Frisiensis episcopi, L. Warmatiensis episcopi, H. Bambergensis electi, F.
abbatis Campidonensis et abbatis Eluacensis, O. ducis Morauiae et B. ducis
Reatiae, ducatus Austriae et Stiriae cum pertinentiis suis et terminis, quos
hactenus habuerunt, ad nomen et omen regium transferentes, te hactenus
predictorum ducatuum ducem, de potestatis nostrae plenitudine et magnificentia
principali promouemus in regem, eis libertatibus et iuribus predictum
regnum tuum presentis epigrammatis auctoritate dotantes, quae regiam
deceant maiestatem uel dignitatem.
5. Vt tamen ex honore, quem tibi libenter addicimus, nichil honori uel
iuri nostri diadematis aut Imperii subtrahatur: quin immo, sicut hactenus
tamquam dux princeps et fidelis noster extiteras, sic in posterum regio decoratus
honore, tu et successores tui, legitimi principes, fideles et deuoti nobis et
successoribus nostris in Imperio perpetuo persistatis; 6. nichilque propterea
iuri et honori Imperii in predictis regno et terris tuis omnino depereat uel
decrescat, eorum, quae hactenus habuit in eisdem, eo specialiter et nominatim
expresso, quod successores tui non per electionem prelatorum, ducum,
comitum aut quorumlibet nobilium eligantur in regem, sed semper maior
seu senior de generatione tua, ex te et ex successoribus tuis legitime descendentes,
in regno succedat, nullusque ex eis coronam aut consecrationem in
predicto regno tuo manu cuiusquam accipiat, sed a nobis et successoribus
nostris tantum in curia nostra, uel ab hiis, qui speciale mandatum a nobis
super hoc habeant, coronationis munus et decus pro tempore in posterum
consequentur.
7. Alii uero minores heredes natu non habeant aliud, nisi quod ex regis
gratia poterunt obtinere.
8. Illud etiam iuri regio et honori coniungimus, ut, si aliquis comes,
nobilis aut ministerialis uel miles de regno tuo contra te aut successores tuos
et terram tuam forsan excesserit, et pro suo excessu castrum uel munitiones
suas ab excedente ea per te aut per nuntios tuos peti contigerit, ipseque negauerit
assignare, ipsum ex iure regiae dignitatis per sententiam tuam curiae
tuae bannire et foriudicare ualeas, ipsumque extra legem facere, omnis iuris
suffragio, prout est moris Imperii, carcerari.
9. Ceterum ut pacem et iustitiam, quae sunt regnorum omnium fundamenta,
possis in predicto regno tuo constantius confouere, presentium tibi
auctoritate concedimus, ut, si quis in predicto regno tuo manifestus extiterit
malefactor, tuo uidelicet aut curiae tuae iusto iudicio condempnetur. 10.
Cumque aliquis de predicto regno tuo tenuerit, fouerit uel defenderit, et
requisitus eumdem tuo iudicio noluerit assignare, eadem pena puniri debeat
receptator, eademque defensor, qua malefactor ipse puniri deberet.
11. Ad decus preterea regni tui presentis priuilegi auctoritate permittimus,
ut de prouincia Carniolae et ducatus facias immediate tibi, et per te
nobis et successoribus nostris et Imperio, responderi, et in ducatu ipso …
cognatum tuum, fidelem nostrum, in ducem ualeas promovere, plenam tibi
concedimus potestatem.
12. Ad cuius rei memoriam et robur perpetuo ualiturum, presens priuilegium
fieri et bulla nostra aurea typario nostrae maiestatis impressa iussimus
communiri.</p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="escatocollo">
        <p>13. Datum annum Domini millesimo ducentesimo, et cetera, indictione
duodecima, et cetera.</p>
        <span type="notes" />
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>