<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Ep. III 41 (Pater mi, quam terribilia michi uerborum...)</title>
        <author>Petrus de Vinea</author>
        <respStmt>
          <resp>mark-up by</resp>
          <name>Martina Pavoni</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <name>Martina Pavoni</name>
          <resp>transcription by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2026</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition">L'epistolario di Pier della Vigna, coord. di E. D'Angelo, ed. crit. a cura di A. Boccia, E. D’Angelo, T. De Angelis, F. Delle Donne, R. Gamberini, Soveria Mannelli 2014, pp. 568-9</bibl>
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source" />
          <bibl type="tradition">Par. lat. 8563, ff. 55v-56r, M, Pa, Pr, V</bibl>
          <bibl type="bibliography" />
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>PdV III 41</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>
                <persName key="Pier della Vigna" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1394860">Pier della Vigna</persName>
                , 
  ricevuta la risposta risentita di
                <persName key="Giacomo di Capua" ref="https://www.treccani.it/enciclopedia/giacomo-di-capua_%28Federiciana%29/">Giacomo di Capua</persName>
                , gli
  riscrive scusandosi dei proprî eccessi verbali e chiedendo perdono all’offeso. Si
  giustifica sostenendo che le accuse rivoltegli sono frutto di maldicenze.
              </p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="letter" />
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>settembre 1237</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          In hac epistola magister
          <persName key="Pier della Vigna" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1394860">Petrus de Vineis</persName>
          confitetur se culpabilem et petit
  ueniam
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="testo">
        <p>1. Pater mi, quam terribilia michi uerborum uestrorum sublimia mittitis,
quorum nec tactus ardorem manus sustinent nec oculi possunt tolerare
fulgorem! 2. Non sunt hominis oculi lincei nec humeri gigantei, quod
sermonum uestrorum profunditatem inspicere et sententiarum pondera
ualeant sustinere. 3. Vix aliquando, postquam a uobis abfui, lingua uestra
se michi leuem exhibuit, uix se manus uestra pacificam, quin contentionem
uerborum proferret epistola, uel correctionem uirgae dextera minaretur. 4.
O quam blandus et efficax fuit ille primus meae culpae delator! 5. O quam
ueridici testimonii testis exceptione qualibet maior, qui sic atrocem iniuriam
filii detulit, sic atrociter comprobauit, ut radicatam in fundo puri cordis
offensam euellere filius, proh dolor, iam frustra laboret!
6. Certe, pater, si uidissent oculi uestri coram se de filio, quod aure aliis
dicentibus audiuistis, non sic irremediabiliter uisa uisu colligere, quam audita
concipere debuissetis auditu. 7. Sed, ut manifestissime patet, nimis decliuis et
fluxilis uia est auris, ad omnia nimis tenax, dum facile uerbum ingreditur et
ingressum digeritur citius quam uomatur. 8. Indulgeat ei Deus, qui patrem sic
credulum commouit in filium innocentem! 9. Nec miremini, quod ignosco
tam leuiter circa me tam grauiter delinquenti: induxit hoc etenim non culpae
uel ueniae leuitas, sed exempli cupido, quo potiri uos, pater, libentissime
cuperem, ut, sicut ego deferentis misereor, uos delato similiter ignoscatis ac,
si forsan, quod absit, in tantum offensa circa cordis uestri neruos coaluit, ut
aliquatenus erui uel euelli non possit, utque, quod est seuerius, defensionis
copiam, quam nulla delatis calamitas abstulit, denegetis, in hoc saltem michi
uestra paternitas, licet irata, consentiat, ut, suppresso quantumlibet nomine
delatoris, cuius aut quorum non sum ego prorsus ignarus, delati criminis
qualitas detegatur. 10. Etsi de me, licet taciti, queritis, quid exinde, postquam
sciuero, nisi causam amaritudinis consequar, respondebo, quia uel in uero
motus uestri laudabo iustitiam, uel in falso meam innocentiam commendabo;
consequar enim adhuc aliud: quod, tum audita commissi facinoris
qualitate, uel desperabo de uenia, uel satisfactionem quamlibet imparem
reputabo nec uobiscum postea, sed mecum, ipse confligam et pugna uestra,
etiam me iacente, desideratum uictoribus exitum sortietur. 11. Desinetis
postmodum aures meas uerborum uestrorum propulsare tonitruis nec uoluntatem
meam accusabitis amplius nec prouocabitis uoluntatem, dicentes
quod, siue uelim siue nolim, patrem, compatriotam, conciuem uos habeam,
dominum et amicum, nec presenti sub uirga diceretis hoc filio, quod absenti
per litteras intonatis. 12. Dicite michi, queso, pater et domine, quando et
qualiter ego umquam hoc uolui, quod beneficium patris, conuersationem
ciuis et puritatem amici, si placet hoc uobis scribere, recusauerim; immo, si
in aliquo patri dicenti liceat contradicere filio, prorsus et prorsus contrarium
procuraui, adeo quod de hoc solum uereor, ne me apud uos amici mei, uel
inimici potius, detulerint, quod circa me patris affectum, conciuis gratiam,
et puritatem amici a diebus aliquibus citra aut eneruatam inuenerim, aut,
ut michimet blandiar, retardatam.
13. Finiam igitur et iucundiori stilo perficiam quam incepi: ueniam
expeto, si loquendo profusius, si scribendo forsan amarius dolentis filii et
innocentis conscientiae uena defluxit et aperta uoce clamabo, quod uos me
habere patrem oporteat, conciuem expediat et delectet amicum.</p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="escatocollo" />
    </body>
  </text>
</TEI>