<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Ep. II 3 (Quia uestrae nitor conscientiae postulat...)</title>
        <author>Petrus de Vinea</author>
        <respStmt>
          <resp>mark-up by</resp>
          <name>Martina Pavoni</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <name>Martina Pavoni</name>
          <resp>transcription by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2026</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition">L'epistolario di Pier della Vigna, coord. di E. D'Angelo, ed. crit. a cura di A. Boccia, E. D’Angelo, T. De Angelis, F. Delle Donne, R. Gamberini, Soveria Mannelli 2014, pp. 270-272</bibl>
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source" />
          <bibl type="tradition">Par. lat. 8563, ff. 23v-24r</bibl>
          <bibl type="bibliography" />
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>PdV II 3</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>
                <persName key="Pier della Vigna" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1394860">Pier della Vigna</persName>
                informa i prìncipi tedeschi della vittoria conseguita dall’esercito
  imperiale presso
                <placeName key="Cortenuova" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q100413">Cortenuova</placeName>
                , della cattura del podestà milanese e dell’invio
  a
                <placeName key="Roma" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q220">Roma</placeName>
                del Carroccio come trofeo.
              </p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="letter" />
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>gennaio 1238</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          <persName key="Pier della Vigna" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1394860">Petrus de Vinea</persName>
          principibus
          <placeName key="Germania" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q183">Alamanniae</placeName>
          , super captione currus Mediolanensis
  missi ad
          <placeName key="Roma" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q220">Vrbem</placeName>
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          1. Quia uestrae nitor conscientiae postulat et affectus integerrimae fidei
  representat, ut de prosperis auspiciis Romani principis 
  domini
          <persName key="Federico II di Svevia, imperatore" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q130221">Friderici</persName>
          possitis relatione ueridica nouellari, ea quae sub eius notis aquilis hiis diebus
  in
          <placeName key="Italia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q38">Ytalia</placeName>
          effulsere euidenti ostendimus ueritate.
  2. Verum cum imperialis maiestas sui diadematis iura perquireret et Imperii
  sui uectigalia uindicaret, Lombardorum precipue Mediolanensium nefanda
  temeritas et audacia detestanda una cum suis confederatoribus ausi sunt uertere
  faciem contra solem: filii
          <persName key="Belial" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q815594">Belial</persName>
          secreta sibi proditionis confingunt, discipulos sibi
  congerunt, non tamen congregata conseruant. 3. Egredientes ut mures ridiculi
  de cauernis, moliuntur insidias ponere in leonem, inhiati sunt sanguinem, ab
  ubertate domus uenerunt ebrii: non tamen adipe sunt pinguium saturati.
  4. Et dum castrametati sunt iuxta Lolium perditionis filii, ut rationis segetem
  perderent et zizaniam – quae a uulgo dicitur «lolium» – seminarent, o
  quanta erat multitudo militum, quanta numerositas bellatorum!, ubi superbia
  pulsauit tympanum, uoluptas tuba concinit, resonat cithara, plaudit lira, et
  sic uoluptatis ager cum pudendi decoris insignibus pullulauit.
  5. Sed dum gloriatur in curribus et in equis, pars electi principis ex
  aduerso cepit in nomine Domini gloriari.
  6. Sed quia facile est Deo celi multos in paucis concludere, princeps
  fortitudinis dominus
          <persName key="Federico II di Svevia, imperatore" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q130221">Fridericus</persName>
          diuisis a se quos habebat in expeditione
  comitatibus
          <placeName key="Lombardia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1210">Lombardiae</placeName>
          , 
  quia ipse rex
          <persName key="Salomone" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q37085">Salomon</persName>
          pacificus heres pacis, quod
  suum erat, pacifice exigebat, et cum sint uiri sanguinum, non parauerat eos
  sanguine calicis exhaurire.
  7. Sed quia Leuiathan filii execrantur contumaciter uerbum Dei, noluerunt
  acquiescere, sed inualescebant eorum uires, et uociferando dicebant:
  «Persequamur eos, quia spolia partiemur». 8. Sicque dominus, cui de caelo
  uictoriae ministrantur, assumpsit secum scutum bellum et gladium, et
  itineris sui comitem angelum Domini exercituum habens secum, loricam
  induit sicut gigas, ac prelium iniit secum habens Regni milites et paucos
  Theutonicos, ac quosdam Lombardos, quos in expeditione... ducis militiae
  contigerat remansisse; et dum uiri fortes cum forti principe intrant bellum,
  exclamauerunt tubis, et audita est uox tonitrui et stuporis: «Euge, euge, ad
          <placeName key="Milano" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q490">Mediolanum</placeName>
          impiger aduola,
          <persName key="Federico II di Svevia, imperatore" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q130221">Friderice</persName>
          !».
  9. Quo audito Mediolanensis proteruitas statim fuit perterrita compagine:
  proiciunt tympana, sumunt arma, et dum a trementi cuiuslibet dextera
  retineri uix poterat gladius, quilibet mutus in suo pectore tacitos uertit
  questus: «Heu, heu, animae nostrae, quia sic torques nos acriter atrox et
  immisericorditer immisericors,
          <persName key="Federico II di Svevia, imperatore" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q130221">Friderice</persName>
          ?». Fit clamor ad sidera: «Ve, ue
  tibi, misera
          <placeName key="Lombardia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1210">Lombardia</placeName>
          !».
  10. Quid plura? mactatur senex, puer diripitur, iuuenis ut uitulus immolatur,
  campi madescunt sanguine, et interfectorum exuberant ubertate.
  Quam male signa iacent, et quam bene sternitur hostis! 
  11. Certe
          <persName key="Federico II di Svevia, imperatore" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q130221">Friderici</persName>
          gladius cedem sitiens haurit sanguinem, uorat carnem, et dum incaute rebellis
  extollitur, eius caute contumacia profligatur; et sic princeps audaciae,
  seuiens in Lombardos, subuertit rotas curruum et inebriatus est gladius
  sanguine occisorum.
  12. Quia, cum rebellium turba deprimitur, alios mors glutit per gladium,
  et innumeros catenae acerbitas stringit et religat iuxta collum.
  13. Currus quidem Mediolanensis, currus gloriae, miserabiliter capitur,
  una cum filio ducis
          <placeName key="Venezia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q641">Venetiarum</placeName>
          , Mediolanensi Potestate: turpiter captiuatur
  qui, cum esset stipatus multae militiae, fluctuare uisus est postmodum nuda
  crate. Quam habuerit princeps uictoriae ad laudis titulum, quoniam illum
  ad almae Vrbis populum destinauit.
  14. Nunc uero rebelliones nequissimi, olim gaudentes, quomodo eorum
  gloriam in similitudinem uituli comedentis fenum et paleam mutauerunt!,
  et qui nutriebantur in croceis, ima perlustrant carcerum et amplectantes
  stercora expectant sententiam dampnatorum.
  15. Nunc uero omnium Mediolanensium et rebellium ligatura nota perfusi
  infamiae, ruboris stigmate perpetuo insigniti, crassas quodammodo ceruices
  pedibus applicant, et se suosque dantes muros diruunt, fossas replent, et
  ad consequendam misericordiam, et ad inuentionem omnimodam elaborant.
  16. Sed quia nullus semel ore receptus patitur sanguis mansuescere fauces,
  imperator magnanimus eorum stragem magis gestiens quam salutem,
  solum pudorem reputat bello non uincere, quin potius uiam ruinae contradicentibus
  aperire, et ut nullus resistendi sumat audaciam, truculenter
  reproborum satagit ad uindictam.
  17. Quocirca uos qui estis fide prediti, mente preclari, natione nobiles,
  uirtute locupletes, ita cum omni reuerentia tam uictoriosi principis celebretis
  magnificentiam, formidetis potentiam, magnificetis honorem, ut per exhibitionem
  bonorum operum grata mereamini consequi beneficia premiorum.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="escatocollo" />
    </body>
  </text>
</TEI>