<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Ep. II 20 (Detestabile quidem et segregatum a qualibet...)</title>
        <author>Petrus de Vinea</author>
        <respStmt>
          <name>Martina Pavoni</name>
          <resp>transcription by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <name>Martina Pavoni</name>
          <resp>mark-up by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2026</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition">L'epistolario di Pier della Vigna, coord. di E. D'Angelo, ed. crit. a cura di A. Boccia, E. D’Angelo, T. De Angelis, F. Delle Donne, R. Gamberini, Soveria Mannelli 2014, pp. 320-1</bibl>
          <bibl type="source-register" />
          <bibl type="primary-source" />
          <bibl type="tradition">Par. lat. 8563, ff. 28v-29r</bibl>
          <bibl type="bibliography" />
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>PdV II 20</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>
                <persName key="Federico II di Svevia, imperatore" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q130221">Federico II</persName>
                scrive ad
                <persName key="Alfondo X di Castiglia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q47595">Alfonso</persName>
                ,
  primogenito del
                <persName key="Ferdinando III di Castiglia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q130221">re di Castiglia</persName>
                , della congiura
  ordita contro di lui da
                <persName key="Francesco, Tebaldo" ref="https://www.treccani.it/enciclopedia/tebaldo-francesco_%28Dizionario-Biografico%29/">Tebaldo Francesco</persName>
                e altri con la complicità di
                <persName key="Cicala, Andrea di" ref="https://www.treccani.it/enciclopedia/andrea-di-cicala_(Dizionario-Biografico)/">Andrea da Cicala</persName>
                ; i congiurati sono fuggiti nel Regno, ma il castello di 
  Capaccio, da
  loro occupato con l’inganno, è stato espugnato dai suoi sudditi ancora prima
  dell’arrivo dell’imperatore, e i traditori catturati.
              </p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="letter" />
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>21 luglio 1246</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          <persName key="Alfondo X di Castiglia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q47595">Alfonso 
  primogenito regis Castellae</persName>
          , de qualibet captione proditorum suorum
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          1. Detestabile quidem et segregatum a qualibet humanitate propositum
          <persName key="Francesco, Tebaldo" ref="https://www.treccani.it/enciclopedia/tebaldo-francesco_%28Dizionario-Biografico%29/">Thibaldi Francisci</persName>
          ,
          <persName key="Guglielmo di San Severino">Guillelmi de Sancto Seuerino</persName>
          ,
          <persName key="Cicala, Andrea di" ref="https://www.treccani.it/enciclopedia/andrea-di-cicala_(Dizionario-Biografico)/">Andreae de Cicala</persName>
          ,
          <persName key="Pandolfo di Fasanella" ref="https://www.treccani.it/enciclopedia/pandolfo-di-fasanella_(Federiciana)/">Pandulphi de Fasanella</persName>
          ,
          <persName key="Giacomo di Morra" ref="https://www.treccani.it/enciclopedia/giacomo-di-morra_(Federiciana)/">Iacobi de Morra</persName>
          et aliorum suorum complicum, proditorum nostrorum,
  ad te per nostrae celsitudinis apices peruenisse iam scimus, nec nos
  delectaret harum seriem in presenti describere uel exaggerare malitiam, quam
  nullo fuisse conceptam tempore gauderemus, nisi quod idcirco libenter ipsorum
  enormes sciri desideramus excessus, ut quatenus motus nostros in eos augusta
  clementia temperat, eatenus ab omnibus nostra modestia clarior censeatur.
  2. Hos, qui nos tam iniquo proposito trucidarunt, si tamquam cuiuslibet
  hominis homicidas occidimus, iniuste non agimus. 3. Hos, qui ueluti filios
  dulcedine paterna nutriuimus, si tamquam perfidos patricidas, inter ferales
  angustias comprehensos, in uicinum mare proicimus, ut omnium elementorum
  usu carere uiuentes incipiant, non peccamus: in hos, quos parentes
  suspendiis, filios exposuere martiriis, in hos denique, qui suae generositatis
  immemores et nostrorum beneficiorum ingrati ac debitae fidelitatis obliti,
  nobilis regni nostri 
  Syciliae non filii, sed priuigni, Deum et hominem sic
  incredibiliter offenderunt, quod nec infamia culpae conueniens, nec delicto
  pena sufficiens uideretur. 4. Ad horum ergo perniciem, indignationis nostrae
  peruenit aculeus, diuina clementia, quae sic ipsorum infatuauit aperte
  consilium, quod predictos
          <persName key="Francesco, Tebaldo" ref="https://www.treccani.it/enciclopedia/tebaldo-francesco_%28Dizionario-Biografico%29/">Thibaldum Franciscum</persName>
          ,
          <persName key="Guglielmo di San Severino">Guillelmum de Sancto Seuerino</persName>
          , et... et..., eorum complices, inferioris gradus, generis et etatis, nefandissimi
  sceleris patratores et contra nos diuinae potentiae contemptores,
  conuenientia cogitare consilia et sufficientia preparare subsidia non permisit.
  5. Qui cum potuissent munitiones quaslibet Regni nostri pro uelle preripere,
  tum ex familiaritate precipua, quam ad ipsos consiliorum nostrorum
  participes et omnium negotiorum actores preteritis temporibus habebamus,
  tum ex predicti
          <persName key="Cicala, Andrea di" ref="https://www.treccani.it/enciclopedia/andrea-di-cicala_(Dizionario-Biografico)/">Andreae de Cicala</persName>
          , 
  in regno
          <placeName key="Sicilia" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q1460">Syciliae</placeName>
          nostri capitanei generalis
  nefando consortio, qui per quaelibet castra nostra suae iurisdictioni
  commissa ponere poterat et deponere castellanos, 
  castrum Capacii nomine,
  quod capi de facili, non immerito, poterat formidare, sic subito, sic temerarie
  conscenderunt, sic exiliter munierunt, ut nedum contra Romanum principem,
  qui precelsa cacumina montium potenter inclinat, sed nec contra
  potentioris uicini potentiam tueri se longo certamine potuissent.
  6. Et licet non defuisset eisdem ad defensionis longae fiduciam rupis
  excelsae munitio, murorum fortium ambitus et copia bellatorum uel defensorum,
  uerumptamen adfuit necessariarum rerum, sed aquae precipue non
  preuisa penuria, quam naturalem ex fontibus rupes fossosae negauerant,
  et accidentalem ex pluuiis cisternarum edificata concauitas in tanta copia
  non habebat, quod a ueris introitu, quo munire se ceperant proditores, per
  totam proximam futuram estatem sufficere pugnantibus et ex anxietate pugnae
  sitientibus ac copiose bibentibus potuisset, cuius copiam estiui aeris
  uiolentia subtrahebat, quam etiam si celitus contra suae perfidiae meritum
  habuissent, in tantum conductus aquarum et muros omnes machinae nostrae
  confregerant, ut ad cisternas transductio per canales omnimoda negaretur.
  7. Quod factum est, ut expugnati per fidelium regnicolarum uictoriam
  gloriosam, qui ad uindicandum eorum opprobrium accensi per fidem in
  expugnatione infidelium nostrorum proditorum et castri propugnatores extraneos
  admittere noluerunt, decimo septimo presentis mensis Iulii, factionis
  tam principes quam sequaces se debitae penae, potius quam misericordiae,
  tradiderunt.
  8. Quibus omnibus preter spem omnium et contra uota multorum expeditis
  celeriter et ad uotum cum diuina prouisio impedimenta substulerit,
  longis et callidis studiis nostrorum processuum cursui preparata iam liberi
  reddimur et resumpta uictoria fortiores ad nostrorum rebellium omnium,
  quantumcumque recalcitrent, fine laudabili reliquias conterendas.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="escatocollo" />
    </body>
  </text>
</TEI>