<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Ep. I 25 (Commissi nobis cura regiminis et imperialis...)</title>
        <author>Petrus de Vinea</author>
        <respStmt>
          <resp>mark-up by</resp>
          <name>Martina Pavoni</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <name>Martina Pavoni</name>
          <resp>transcription by</resp>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>revision by</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>main editor</resp>
          <name>Fulvio Delle Donne</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>BUP - Basilicata University Press</publisher>
        <pubPlace>Potenza</pubPlace>
        <date>2026</date>
        <availability>
          <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listBibl>
          <bibl type="edition">L'epistolario di Pier della Vigna, coord. di E. D'Angelo, ed. crit. a cura di A. Boccia, E. D’Angelo, T. De Angelis, F. Delle Donne, R. Gamberini, Soveria Mannelli 2014, pp. 195-198</bibl>
          <bibl type="source" />
          <bibl type="bibliography" />
          <bibl type="primary-source" />
          <bibl type="tradition">Par. lat. 8563, cc. 15v-16r</bibl>
          <bibl type="main_source" />
        </listBibl>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <idno>Ep. I 25</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <summary>
              <p>
                <persName key="Friderico II di Svevia, imperatore" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q130221">Federico</persName>
                emana leggi contro gli eretici.
              </p>
              <span type="notes" />
            </summary>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="letter" />
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <docDate>
        <date>14 maggio 1238; 14 giugno 1238; 22 febbraio 1239</date>
      </docDate>
      <div type="protocollo">
        <p>
          Constitutiones editae per imperatorem, contra hereticos
          <persName key="Friderico II di Svevia, imperatore" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q130221">Fridericus</persName>
          et cetera, dilectis principibus suis et cetera.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="testo">
        <p>
          1. Commissi nobis cura regiminis et imperialis diadematis, cui dante
                    Domino presidemus, fastigium dignitatis materialem, quo diuisim a sacerdotio
                    fungimur, gladium aduersus hostes fidei in exterminium hereticae
                    prauitatis exigunt exercendum, ut uipereos perfidiae filios contra Deum
                    et Ecclesiam insultantes, tamquam materni uteri corrosores, in iudicio et
                    iustitia persequamur, maleficos uiuere non passuri, per quorum scientiam
                    seducentem mundus inficitur et gregi fidelium per oues morbidas grauior
                    infligitur corruptela. 2. Statuimus itaque, sancientes, quod heretici, quocumque
                    nomine censeantur, ubicumque per imperium dampnati fuerint ab
                    Ecclesia et seculari iudicio assignati, animaduersione debita puniantur. Si
                    uero aliqui de predictis, postquam fuerint deprehensi, territi metu mortis,
                    redire uoluerint ad fidei unitatem, iuxta canonicas sanctiones, ad agendum
                    penitentiam in perpetuum carceri detrudantur. 3. Preterea, quicumque heretici
                    reperti fuerint in ciuitatibus, oppidis, seu locis Imperii per inquisitores
                    aliquos ab Apostolica Sede datos et alios catholicae fidei zelatores, ii, qui
                    iurisdictionem ibidem habuerint ad inquisitorum et aliorum catholicorum
                    uirorum insinuationem eos capere teneantur et eos captos arctius custodire,
                    donec, per censuram ecclesiasticam dampnatos, dampnabili morte perimant,
                    qui fidei sacramenta et gloriam eternae uitae dampnabant. 4. Simili quoque
                    pena plecti censemus omnes illos, quos ad fouendum hereticorum errores
                    callidus hostis suscitat aduocatos, uel parat illicitos defensores, maxime
                    cum facinus quos inquinat et equet, nisi monitione premissa destiterint et
                    eorum uitae duxerint consulendum. 5. Eos etiam, qui conuicti in uno loco
                    de heresi ad alia loca se transferunt, ut cautius possint effundere uirus
                    hereticae prauitatis, debitam censemus subire uindictam, ut super hoc, per
                    uiros ab eodem errore conuersos ad fidem necnon et per alios, qui eos de
                    heresi conuicerunt, quod in hoc casu concedimus licite faciendum, euidens
                    testimonium habeatur. 6. Item mortis sententiae ducimus adiciendos, si
                    quos hereticorum ad iudicium tractos, in extremae uitae periculo, heresim
                    abiurantes, postmodum de falso iuramento constiterit, et de fide mentita
                    conuinci ac eos, quos contigerit eiusdem morbi spontaneam incurrere
                    recidiuam, ut sibi dampnabilius iniquitas sit mentita, et penam debitam
                    mendacium non euadat. 7. Omne insuper proclamationis et appellationis
                    beneficium ab hereticis, receptatoribus et fautoribus eorumdem penitus
                    amouemus, uolentes ut de finibus Imperii, in quibus semper debet existere
                    fida fides, hereticae labis genimina modis omnibus deleantur. 8. Ceterum,
                    quia quanto maiora diuinae nutu miserationis accepimus et altiorem locum
                    prae filiis hominum obtinemus, tanto deuotiora debemus obsequia gratitudinis
                    conferenti, si quando in nostri nominis contemptores nostri culminis
                    excandescit auctoritas, si reos lesae maiestatis in personis eorum et liberorum
                    suorum exheredatione dampnamus, multo fortius iustiusque contra
                    Dei blasphematores numinis et catholicae detractores fidei prouocamur,
                    eorumdem hereticorum receptatorum, fautorum et aduocatorum suorum, ac
                    eorum heredes et posteros, usque ad secundam progeniem, cunctis beneficiis
                    temporalibus, publicis officiis et honoribus imperiali auctoritate priuantes,
                    ut paterni memoria criminis continuo merore tabescant, uere scientes, quod
                    Deus zelotes est, peccata patrum in filios potenter ulciscens. Nec quidem a
                    misericordiae finibus duximus excludendum, ut, si qui paternae heresis non
                    sequaces latentem patrum perfidiam reuelauerint, quacumque reatus illorum
                    animaduersione plectantur, predictae punitioni non subiaceat innocentia
                    filiorum. 9. Ad haec notum fieri uolumus fratres Minores et Predicatores, pro
                    fidei negotio in partibus Imperii nostri contra hereticos deputatos, ceteros
                    quoque, qui ad hereticos iudicandos accesserint, nisi aliqui eorum ab Imperio
                    proscripti fuerint, eundo, morando et redeundo sub nostri et Imperii speciali
                    defensione receptos, apud omnes sub ope ac recommendatione fidelium
                    Imperii esse uolumus inoffensos; uniuersitati uestrae mandantes, quatenus,
                    quocumque et apud quemcumque uestrum peruenerint, benigne recipiatis
                    eosdem, et personas eorum ab incursu hereticorum eis insidiantium conseruantes
                    indempnes, omne consilium, ducatum, et auxilium impendatis,
                    pro tam acceptis coram Deo negotiis exequendis. 10. Hereticos uero, quos
                    uobis ostenderint ipsi, in iurisdictione uestra singuli capientes, in diligenti
                    custodia detineatis eosdem, ut post ecclesiasticae dampnationis iudicium
                    penam subeant, quam merentur, scituri quod, in ipsius executione negotii,
                    gratum Deo et laudabile nobis obsequium conferetis, si ad expellendam de
                    partibus nostri Imperii uanam et insolitam hereticae prauitatis infamiam,
                    opem et operam una cum eisdem fratribus prestiteritis efficacem, etsiquis
                    exinde foret negligens uel remissus, ac inutilis coram Deo et in conspectu
                    nostro poterit culpabilis apparere.
                    11. Datum
          <placeName key="Padova" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q617">Paduae</placeName>
          , regnante imperatore 
                    nostro
          <persName key="Friderico II di Svevia, imperatore" ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q130221">Friderico</persName>
          et et cetera.
        </p>
        <span type="notes" />
      </div>
      <div type="escatocollo" />
    </body>
  </text>
</TEI>